iRss by iGetWeb

ไงอ่ะ

Tue, 17 Dec 2019 14:43:27 +0700

It's not easy to talk about life, because it's not easy and not difficult either. We all know what we want and how to get it, but still not brave to reach them. We are afraid what we want to get, we just dare to fail ..... งืมมมมม Take it easy, taste simple things and enjoy the moment. Take care.

จ๊ะเอ๋

Tue, 17 Dec 2019 14:29:49 +0700

ก็คงไม่เหมือนเดิม ก็ไม่เหมือนเก่า ไม่ได้อยากกลับไปเป็นเหมือนเดิม ไม่ได้อยากเป็นคนเก่า เป็นคนที่เปลี่ยนไปจากคนเดิม จำไม่ได้และไม่ได้อยากจำว่าแต่ก่อนเป็นยังไง แต่รู้ว่าไม่ใช่แบบนี้ 55 ไม่มีอะไรเหมือนเดิมร้อยเปอร์เซ็นต์ และก็ไม่อาจเป็นคนที่สมบูรณ์แบบ แต่จะเป็นแบบตัวเองที่สมบูรณ์นะ

ก่อนจะจบ งื้อ ก็คิดถึงน่ะจิ

Mon, 02 Dec 2019 14:50:00 +0700

อยู่ ๆ ก็เกิดความรู้สึกเหงา ๆ อย่างบอกไม่ถูก การได้มาทำหน้าที่เป็นครูอาสาตลอดระยะเวลาร่วม 3 เดือนกับคณะครูอาสาทั้ง 12 คนกำลังจะเดินทางมาจนถึงจุดสิ้นสุดแล้ว การได้มาทำหน้าที่ซึ่งไม่เคยได้ทำ การใช้ชีวิตแบบเร่งรีบอย่างที่ไม่เคยสัมผัสมาก่อนทำให้เรารู้สึกว้าวุ่นในตอนแรกแต่กลับสนุกในคราวต่อมา ในวันที่การเรียนการสอนพร้อมกับกิจกรรมมอบสัมฤทธิบัตรจบลง การดำเนินชีวิตของเราก็เริ่มช้าลง ๆ ภาระหน้าที่ที่เคยได้รับผิดชอบก็ลดลง จากแต่ก่อนที่ต้องคิดงานก่อนนอนทุกคืน พิมพ์สิ่งที่ต้องทำของวันพรุ่งนี้เป็นรายการหลายรายการลงไปในไลน์เพื่อนคนหนึ่งเพื่อพรุ่งนี้เช้าจะได้เช็คว่าไม่ได้ลืมสิ่งที่ต้องทำ หรือบางทีก็แทบไม่ต้องคิดเพราะต้องทำเลย งานมีหลายรายการ งานหลายอย่างเราไม่ต้องรอให้มีคนบอกเพราะเรารู้ว่าเราต้องเตรียมอะไรเพราะมันเป็นส่วนหนึ่งของการจัดกิจกรรมนั้นให้ดำเนินไปได้อย่างสมบูรณ์มากขึ้น เมื่อถึงวันที่ช่วงเร่งรีบได้กลายมาเป็นช่วงที่อิสระ ในความอิสระมันทำให้เราได้รู้อะไรบางอย่างมากขึ้น แรก ๆ พอเราได้รับความเป็นอิสระทางความคิด ทางเวลา และไม่ต้องรับผิดชอบในสิ่งที่เคยรับผิดชอบซึ่งมันก็ดีมาก แต่พอพักหลัง ความรู้สึกเรามันเริ่มเปลี่ยนไป เมื่อเราไม่ได้ทำประโยชน์อะไรเลย เราเลยไม่รู้ว่าเราใช้ชีวิตไปเพื่ออะไร เราอยากกลับไปทำงานอย่างเก่า อยากกลับไปดูแลเด็กๆ ดูแลความสะอาดห้องเรียน ห้องน้ำ ห้องออฟฟิส ทำความสะอาดเหมือนอย่างแต่ก่อน มันเป็นความรู้สึกที่คิดถึงการทำประโยชน์เพื่อให้สังคมสามารถดำเนินไปได้อย่างสมบูรณ์มากขึ้น ซึ่งมันก็คือการทำหน้าที่ของตนเองให้ดีนั่นเอง ทำให้นึกถึงข้าราชการครูท่านหนึ่ง ในครั้งเมื่อเราฝึกสอนในปีสุดท้าย ท่านกล่าวออกมาลอย ๆ ในช่วงที่หลายๆ คนกล่าวแสดงความยินดีในวันที่ท่านใกล้จะผ่านพ้นวัยทำงานไปสู่วัยเกษียณอายุราชการ ท่านกล่าวว่า “ นึกถึงวันที่ต้องตื่นมาแล้วไม่ได้มาทำงานที่โรงเรียน ใช้ชีวิตอยู่ที่บ้านไปอย่างช้า ๆ ไม่รู้จะทำได้ไหม มันคงจะเหงา ๆ และแปลก ๆ ” คำพูดของท่านยังตราตรึงอยู่ในใจและยิ่งชัดเจนขึ้นในตอนนี้ การดำเนินชีวิตในแบบที่เคยเป็น เมื่อมันได้เปลี่ยนไป การทำความเข้าใจคงต้องเริ่มต้นขึ้นอีกครั้ง >>> WHAT IT SHOULD BE DONE, I'VE DONE IT ALREADY.<<< >>>TIME TO MOVE FORWARD AGAIN, AND SURE ..AGAIN AND AGAIN.<<<

การนับเงิน ใช้เงิน Dollar

Mon, 16 Sep 2019 14:19:28 +0700

การเรียนรู้เรื่องเงิน และการนับเงินถือว่าสำคัญมากในการเดินทางไปต่างประเทศ ลองมารู้จักกับเงินสกุลดอลล่าห์กันหน่อยนะคร้าาาา หน่วยเงินสกุลดอลล่าห์นั้นเพื่อนๆคงรู้จักกันดีอยู่แล้วว่าเป็นหน่วยเงินของสหรัฐอเมริกา ซึ่งป็นเงินเหรียญสากล ที่มีเป็นที่ยอมรับและใช้กันอย่างแพร่หลาย การทำความเข้าใจเงินตราสหรัฐก่อนเดินทางมานั้น สามารถช่วยให้เพื่อนๆมีความเข้าใจมากขึ้นกับการจับจ่ายบริหารการใช้เงิน เงินสกุลดอลล่าห์ในรูปของธนบัตรแบ่งเป็น ธนบัตร 1, 2, 5, 10, 20, 50 และ 100 ดอลล่าห์ ธนบัตร 2 ดอลล่าห์นั้นจะมีใช้กันอยู่ประปรายคะ ซึ่งพบเห็นได้ไม่มาก มีลักษณะคล้ายธนบัตร 1 ดอลล่าห์มากคะ บนธนบัตรแต่ละใบก็จะมีรูปเป็นประธานาธิปดี หรือบุคคลสำคัญของสหรัฐที่แตกต่างกันไปคะ เช่น ธนบัตร $1 จะเป็นรูปจอร์จ วอชิงตัน (George Washington) ประธานาธิปดีคนแรกของสหรัฐ ธนบัตร $5 เป็นรูปของประธานาธิปดีคนที่ 16 อับราฮัม ลินคอล์น (Abraham Lincoln) ผู้มีบทบาทสำคัญในการเลิกทาสของสหรัฐ ธนบัตร $100 เบนจามิน แฟลงคลิน (Benjamin Franklin) ผู้คิดค้นสายล่อฟ้า เตาแฟรงคลิน ฯลฯ ทั้งยังเป็นผู้เริ่มก่อตั้งห้องสมุดแห่งแรกในสหรัฐอเมริกา เขาเป็นนักเขียนและผู้นำการเคลื่อนไหวคนสำคัญที่นำไปสู่การแยกตัวออกจากอาณานิคมและร่วมก่อตั้งชาติสหรัฐอเมริกา เป็นต้น ธนบัตรที่ใช้กันทั่วไปนั้นรวมกันทั้งธนบัตรใหม่และเก่า ดังนั้นจึงจำเป็นมากสำหรับการตรวจสอบธนบัตรปลอมที่จำเป็นจะต้องมีความรู้เบื้องต้นไว้นะคะ วิธีตรวจสอบธนบัตรปลอม เพื่อนๆสามารถเช็คได้ที่ตามลิงค์นี้คะ พี่เขาเขียนไว้ละเอียดมากๆ Https://Www.Checkraka.Com/Econ/Banking/1007/ส่วนในรูปของเหรียญนั้น แบ่งเป็น เหรียญ 1¢, 5¢, 10¢, 25¢, 50¢ และ 1 ดอลล่าห์คะ ซึ่งที่อเมริกาบางเหรียญเขาจะมีชื่อเรียกมูลค่าของเหรียญที่ต่างออกไปจากบ้านเราคะ ONE DOLLAR เหรียญดอลล่าจะมีสองสีคะ สีเงินกับสีทอง คนก็ใช้กันปกติคะแต่ไม่ทั่วหลาย แต่ก็มีเจอประปรายบ้าง ด้านหน้าจะเป็นภาพของเทพีเสรีภาพ (Statue Of Liberty) HALF DOLLAR เหรียญ 50 เซนต์ = Half Dollar (ฮาฟ ดอลล่าห์) เหรียญนี้ถ้าเทียบกับ เหรียญดอลล่าห์นี่หายากว่าอีกคะ และเหรียญ Half Dollar จะมีขนาดใหญ่กว่าอย่างสังเกตได้ชัดคะ +++ 2 Half Dollars = 1 Dollar A QUARTER จะเป็นเหรียญที่ใช้ประโยชน์ได้เยอะมาก ทั้งหยอดตู้รถโดยสาร ตู้เครื่องซักผ้า ตู้ขนม สารพัดประโยชน์คะ มีค่า 25 เซนต์ หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า ‘Quarter’ คอร์เตอร์ 4 Quarters = 1 Dollar คือถ้ามีคนถามว่า Do You Have A Quarter? นั่นหมายความว่า เธอๆมีเหรียญ 25 เซนต์ป้ะ? A DIME หนึ่งเหรียญมีค่าเท่ากับ 10 เซนต์คะ เรียกว่า ไดม์ ซึ่งมีขนาดเล็กสุดในบรรดาเหรียญ แต่มูลค่าไม่ได้เล็กสุดนะคะ 10 Dimes = 1 Dollar A NICKLE เหรียญ ‘นิ้กเกิ้ล’ มีค่าเท่ากับ 5 เซนต์ ที่นี่เวลาตั้งราคาของก็จะมีลงท้ายแบบ .35 .95 ถ้าไม่ลงตัวเหรียญคอร์เตอร์ก็หยิบนิ้กเกิ้ลเนี่ยแหละออกมาใช้กัน 2 Nickle = 1 Dime A PENNYมาถึงเหรียญสุดท้าย ‘เพนนี’ หรือเหรียญ 1 เซนต์นั่นเอง เวลาได้รับเงินทอนจะได้รับกลับมาบ่อยๆ แต่จะไม่ค่อยมีโอกาสได้ใช้กัน สุดท้ายก็จะเต็มกระปุกเลย อิอิ 10 Penny = 1 Dime แหล่งข้อมูล : https://bluroflife.com/dollar-%E0%B8%AA%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90/

อเมริกา เป็นไง

Mon, 16 Sep 2019 14:25:14 +0700

อเมริกา – ประเทศ สหรัฐอเมริกา (USA) ประเทศ อเมริกา เป็นประเทศที่มีระบบเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับหนึ่งของโลก มีความโดดเด่นมากในเรื่องของ เทคโนโลยี ระบบการเงิน และการเมืองการปกครอง คนส่วนใหญ่นิยมไปศึกษาต่อประเทศอเมริกา เนื่องจากจะได้ความรู้ทางด้านวิชาการแล้ว การไปเรียนต่อประเทศอเมริกา ยังจะได้ฝึกฝนทักษะการใช้ภาษาอังกฤษอย่างเต็มที่ ส่วนเรื่องการขอวีซ่าประเทศอเมริกา ไม่ได้ยากนัก การขอวีซ่าอเมริกา ถ้าผู้ขอมีความพร้อมทั้งในเรื่องของเอกสาร และ การเตรียมตัวสัมภาษณ์ วีซ่าก็มักจะผ่านไปได้ด้วยดี ลักษณะภูมิประเทศ ประเทศสหรัฐอเมริกา (The United States of America) มีประชากรประมาณ 245 ล้านคน มีการปกครองระบอบประชาธิปไตย ภายใต้รัฐบาลสหพันธรัฐ คำว่า “รัฐ” หมายถึง 1 ใน 50 พื้นที่ทางภูมิศาสตร์ซึ่งมีอิสระในการปกครองตนเอง มีอาณาเขตกว้างใหญ่ไพศาลติดต่อกัน 48 มลรัฐ ทิศเหนือจรดประเทศแคนาดา ทิศใต้จรดประเทศเม็กซิโกและอ่าวเม็กซิโก ทิศตะวันตกจรดชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิคทางตะวันตก ทิศตะวันออกจรดชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก มลรัฐที่ 49 คือ อลาสกา อยู่ติดกับฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของแคนาดาและมลรัฐ ที่ 50 คือ ฮาวาย อยู่ในมหาสมุทรแปซิฟิค การแบ่งภูมิภาค New England ประกอบด้วยรัฐ Maine, New Hampshire, Vermont, Massachusetts, Connecticut, Rhode Island The Middle Atlantic ประกอบด้วยรัฐ New York, New Jersey, Pennsylvania, Delaware, Maryland The South ประกอบด้วยรัฐ Virginia, West Virginia, Kentucky, Tennessee, North Carolina, South Carolina, Georgia, Florida, Alabama, Mississippi, Arkansas, Louisiana, และพื้นที่บางส่วนของรัฐ Missouri, Oklahoma และ Texas ฝั่งตะวันออก The Midwest ประกอบด้วยรัฐ Ohio, Michigan, Indiana, Wisconsin, Illinois, Minnesota, Iowa, North Dakota, South Dakota, Nebraska, Kansas, และพื้นที่บางส่วนของรัฐ Missouri และ Colorado The Southwest ประกอบด้วยรัฐ Texas ฝั่งตะวันตก ตอนใต้ของรัฐ Oklahoma, New Mexico, Arizona, Nevada และ California ตอนใต้ The West ประกอบด้วยรัฐ Colorado ฝั่งตะวันตก, Wyoming, Montana, Utah, California, Idaho, Oregon, Washington, Nevada ฝั่งเหนือ, Alaska และ Hawaii ระบบการเมืองการปกครอง อเมริกาเป็นประเทศที่มีระบบการปกครองแบบประชาธิปไตย ในรูปแบบของสหพันธรัฐ ประกอบไปด้วยทั้งหมด 50 รัฐ และ 1 เขตการปกครอง คือ Washington D.C. ซึ่งเป็นเมืองหลวงและส่วนกลางการปกครอง โครงสร้างของรัฐบาลแห่งชาติและกิจกรรมของรัฐบาลจะถูกกำหนดไว้ในรัฐธรมมนูญ ในส่วนกิจกรรมที่นอกเหนือไปจากที่กำหนด เช่น การจัดการทางด้านการศึกษาหรือนโยบายบำรุงรักษาถนน จะเป็นความรับผิดชอบของแต่ละรัฐ ซึ่งมีรัฐธรรมนูญและกฎหมายเป็นของตัวเอง ระบบการเมืองของอเมริกา มีประธานาธิบดีเป็นประมุขสูงสุด ไม่มีนายกรัฐมนตรี และเป็นระบบที่มีพรรคการเมืองใหญ่เพียง 2 พรรค ได้แก่ พรรคเดโมแคตร (Democrat) และพรรครีพับรีกัน (Republican) การแบ่งเวลา เนื่อจากประเทศอเมริกามีพื้นที่ขนาดใหญ่ จึงมีการแบ่งเวลาออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้ Eastern Time Zoneมีเวลาช้ากว่าประเทศไทยเท่ากับ 12 ชั่วโมง แต่ในช่วงเดือน มีนาคม-เมษายน จะมีการปรับเลื่อนเวลาอีก 1 ชั่วโมง (Daylight Saving Time) มีผลทำให้เวลาของอเมริกาช้ากว่าในประเทศไทย 13 ชั่วโมง เมืองสำคัญที่อยู่ในเขตนี้ ได้แก่ Boston, New York, Washington D.C., และMiama Central Time Zoneมีเวลาช้ากว่าประเทศไทยเท่ากับ 13 ชั่วโมง แต่ในช่วงเดือน มีนาคม-เมษายน จะมีการปรับเลื่อนเวลาอีก 1 ชั่วโมง (Daylight Saving Time) มีผลทำให้เวลาของอเมริกาช้ากว่าในประเทศไทย 14 ชั่วโมง เมืองสำคัญที่อยู่ในเขตนี้ ได้แก่ Chicago และ New Orleans Mountain Time Zoneมีเวลาช้ากว่าประเทศไทยเท่ากับ 14 ชั่วโมง แต่ในช่วงเดือน มีนาคม-เมษายน จะมีการปรับเลื่อนเวลาอีก 1 ชั่วโมง (Daylight Saving Time) มีผลทำให้เวลาของอเมริกาช้ากว่าในประเทศไทย 15 ชั่วโมง เมืองสำคัญที่อยู่ในเขตนี้ ได้แก่ Denver และ Phoenix Pacific Time Zoneมีเวลาช้ากว่าประเทศไทยเท่ากับ 15 ชั่วโมง แต่ในช่วงเดือน มีนาคม-เมษายน จะมีการปรับเลื่อนเวลาอีก 1 ชั่วโมง (Daylight Saving Time) มีผลทำให้เวลาของอเมริกาช้ากว่าในประเทศไทย 16 ชั่วโมง เมืองสำคัญที่อยู่ในเขตนี้ ได้แก่ San Francisco, Seattle และ Hawaii ลักษณะภูมิอากาศ ลักษณะภูมิอากาศ ประเทศสหรัฐอเมริกา มี 4 ฤดู อุณหภูมิในแต่ละรัฐจะแตกต่างกันออกไป คือฤดูใบไม้ผลิ เริ่ม มีนาคม – พฤษภาคม อุณหภูมิเฉลี่ย 9-23 องศาเซลเซียสฤดูร้อน เริ่ม มิถุนายน – สิงหาคม อุณหภูมิเฉลี่ย 20-34 องศาเซลเซียสฤดูใบไม้ร่วง เริ่มกันยายน – พฤศจิกายน อุณหภูมิเฉลี่ย 7-25 องศาเซลเซียสฤดูหนาว เริ่มธันวาคม – กุมภาพันธ์ อุณหภูมิเฉลี่ย -12 ถึง – 8 องศาเซลเซียส ประชากร ประเทศสหรัฐอเมริกาเป็นที่รวมของประชาชน ซึ่งสืบเชื้อสายมาจากชนชาติต่าง ๆ ที่อพยพเข้าไปตั้งรกรากในแผ่นดินใหม่ที่มีชาวอินเดียนแดงหลายเผ่าอาศัยอยู่นับเป็นชนกลุ่มที่อาศัยในภูมิภาคนี้เป็นเวลานับหมื่นปี สำหรับประชาชนชาวยุโรปและแอฟริกา อพยพมาอยู่ในประเทศนี้ประมาณ 500 ปี ชนกลุ่มแรกที่อพยพเข้าประเทศคือ ชาวอังกฤษและ ชาวเนเธอร์แลนด์ ต่อมา มีชาติอื่น ๆ ที่อพยพเข้ามา ได้แก่ ลาตินอเมริกา ออสเตรเลีย แคนาดา ปัจจุบันกลุ่มผิวขาวนี้มี ประมาณ 77 % ของประชากรทั้งประเทศมีคนผิวดำซึ่งมาจากแอฟริกาในฐานะทาสและได้รับอิสระในการประกาศเลิกทาสในปี พ.ศ. 2406 ( ค.ศ. 1963 ) ขณะนี้มีอยู่ประมาณ 11 % ของประชากรทั้งประเทศ ภาษา สหรัฐอเมริกาไม่มีการกำหนดภาษาประจำชาติ แต่ในทางปฏิบัติภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่ใช้กันมากที่สุดในประเทศ ในบางรัฐได้มีการกำหนดภาษาทางการของรัฐ นอกจากนี้ภาษาที่มีใช้กันมากในสหรัฐอเมริกามากกว่าหนึ่งล้านคน ได้แก่ ภาษาสเปน ภาษาจีน ภาษาฝรั่งเศส ภาษาตากาล็อก ภาษาเวียดนาม ภาษาเยอรมัน และสืบเนื่องจากการที่ประชากรส่วนใหญ่ในอเมริกา ใช้ภาษาอังกฤษในการติดต่อสื่อสาร ด้วยเหตุผลนี้ จึงทำให้นักศึกษาต่างชาติสนใจเลือกที่จะมา เรียนต่ออเมริกา เป็นประเทศแรก ๆ นอกเหนือจากข้อดีอื่น ๆ ซึ่งรวมถึงการเป็นชาติผู้นำของโลกในยุคปัจจุบันนี้ด้วย ศาสนา ใน สหรัฐอเมริกาไม่มีการกำหนดศาสนาประจำชาติอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตามจากการสำรวจเรื่องศาสนามีประมาณ 76.7% ของชาวอเมริกันนับถือศาสนาคริสต์ (52% นิกายโปรแตสแตนต์ 24.5% นิกายโรมันคาทอลิก และนิกายอื่นอีก 0.2%) โดยที่เหลือ เป็นชาวอเมริกันนับถือศาสนาอื่น หรือไม่นับถือศาสนาใดเลย เงินตราของประเทศสหรัฐอเมริกา สกุลเงินประจำชาติสหรัฐอเมริกา คือ ดอลลาร์ (US Dollar, USD, US$) โดยที่ $1 จะเท่ากับ 100 เซ็นต์ (cents) ตัวอย่างเหรียญและธนบัตร ระบบไฟฟ้า สหรัฐอเมริกามีระบบไฟฟ้าแบบ 115 Volts, 60 Cycles ซึ่งแตกต่างจากประเทศไทย ถ้านักศึกษาต้องการนำเครื่องใช้ไฟฟ้าจากเมืองไทยไปก็จำเป็นต้องหาซื้อเครื่องแปลงกระแสไฟฟ้า (Adapter) ไปด้วย น้ำประปา ระบบน้ำประปาของสหรัฐอเมริกานั้นมีมาตรฐานสูงซึ่งประชาชนสามารถดื่มน้ำประปาจากก๊อกน้ำได้โดยไม่จำเป็นต้องนำน้ำไปต้มแต่อย่างใด ศุลกากร นักศึกษาสามารถนำเงินสดสกุลดอลลาร์เข้าประเทศ อเมริกา ในวงเงินสูงสุด US$ 10,000. ถ้ามากกว่านั้นต้องแจ้งเจ้าหน้าที่ อาหาร เนื่องจากสหรัฐอเมริกาเป็นประเทศที่มีผู้อพยพเข้ามาอยู่ตลอดเวลา อาหารในประเทศจึงมีความหลากหลายโดยอาหารพื้นเมืองในสหรัฐอเมริกา หรืออาหารชาวอินเดียนแดง คืออาหารที่มีส่วนประกอบของ ไก่งวง มันสำปะหลัง ข้าวโพด และฟักทอง โดยในปัจจุบันจากการอพยพจากประชากรจากฝั่งยุโรปเป็นจำนวนมาก ซึ่งมีบทบาทสำคัญในส่วนของอาหารอเมริกันซึ่งได้แก่อาหารหลายประเภท เช่น พายแอปเปิล พิซซา ชาวเดอร์ พาสตา แฮมเบอร์เกอร์ ฮอตด็อก แซนด์วิช และนอกจากนี้ยังมีกลุ่มที่อพยพมาจากทางประเทศเม็กซิโก ซึ่งอาหารประเภท เบอร์ริโต และทาโก ได้เป็นอาหารหลักในสหรัฐอเมริกา นอกจากนี้อาหารชาติอื่น ไม่ว่าจะเป็น ซูชิของญี่ปุ่น หรือติ่มซำของจีน รวมไปถึงอาหารไทยเริ่มเป็นที่นิยมมากขึ้นในสหรัฐอเมริกาเช่นกัน กีฬา ในสหรัฐอเมริกา กีฬาเป็นการละเล่นที่นิยมเล่นกันมากตั้งแต่ระดับโรงเรียนจนถึงมหาวิทยาลัย และระดับอาชีพ และเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ในประเทศ กีฬาที่นิยมมากที่สุดในสหรัฐทั้ง 4 อย่างคือ อเมริกันฟุตบอล บาสเกตบอล เบสบอล และ ไอซ์ฮอกกี กีฬาอื่นที่นิยมรองลงมาได้แก่ การแข่งรถ (นาสคาร์) ลาครอสส์ และ ฟุตบอลที่เริ่มเป็นที่นิยมในหมู่เด็กชาวอเมริกัน ถึงแม้ว่าฟุตบอลจะมีการแข่งขันอาชีพในเมเจอร์ลีกซอกเกอร์ แต่ยังไม่ได้รับความนิยมเท่าการแข่งขันอื่นเช่นใน เอ็นเอฟแอล (NFL) ของอเมริกันฟุตบอล เอ็นบีเอ (NBA) ของบาสเกตบอล หรือ เมเจอร์ลีกเบสบอล นอกจากนี้กีฬาที่ได้รับความนิยมในหมู่บุคคลเฉพาะเช่น สเก็ตบอร์ด สกี สโนว์บอร์ด และ เซิร์ฟบอร์ด เริ่มเป็นที่แพร่หลายเช่นกัน นอกจากนี้ในระดับนานาชาติ สหรัฐอเมริกาเป็นประเทศที่ประสบความสำเร็จสูงในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก ระบบโทรศัพท์ ในสหรัฐอเมริกามีบริการโทรศัพท์สาธารณะอยู่ทั่วไปทั้งแบบหยอดเหรียญ ใช้บัตรโทรศัพท์ รวมถึงบัตรเครดิต ซึ่งถือได้ว่ามีความสะดวกสบายอย่างมาก นอกจากนี้นักศึกษา ที่มา ศึกษาต่ออเมริกา ยังสามารถขอติดตั้งโทรศัพท์ภายในที่พักของตนเองได้อีกด้วย ซึ่งมีขั้นตอนไม่ยุ่งยากเนื่องจากเป็นบริการขั้นพื้นฐานที่ รัฐบาลสหรัฐอเมริกาจัดให้แก่ประชาชน โดยมีองค์กรซึ่งให้บริการอยู่ 2 ประเภท คือ องค์การโทรศัพท์ท้องถิ่น และองค์การโทรศัพท์ทางไกล การโทรศัพท์จากประเทศไทยไปสหรัฐอเมริกาก็สามารถทำได้โดยกด 001 + 1 (รหัสประเทศสหรัฐอเมริกา) + area code + หมายเลขโทรศัพท์ปลายทาง การโทรศัพท์จากสหรัฐอเมริกากลับมาประเทศไทยทำได้โดยกด 011 + 66 (รหัสประเทศไทย) + 2 (รหัสกรุงเทพ) +หมายเลขโทรศัพท์ปลายทาง การศึกษา ประเทศอเมริกาให้ความสำคัญทางด้านการศึกษามาก โดยมีการศึกษาภาคบังคับตั้งแต่ระดับเกรด 1-12 (เทียบเท่าระดับ ประถม 1 – มัธยมศึกษาปีที่ 6 ของไทย) ซึ่งเด็กที่มีสัญชาติอเมริกาจะได้รับสิทธิเรียนฟรีอย่างเท่าเที่ยมกัน นอกจากนี้ สถาบันต่าง ๆ มีการแข่งขันกันสูงมาก ทำให้การพัฒนาการเรียนการสอนเป็นไปอย่างต่อเนื่องและมีมาตรฐานสูงขึ้นเรื่อย ๆ แหล่งข้อมูล : https://www.educatepark.com/%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%B2/about_usa/

ในบ้านหลังเดียวกัน

Mon, 16 Sep 2019 14:38:29 +0700

ดีใจนะที่ได้มาเจอกันในโครงการนี้ ตั้งแต่ช่วงสอบที่ได้ทักทายกันไปบ้าง ช่วงสัมภาษณ์ที่ลุ้นกับการตอบคำถามกัน ช่วงที่ลุ้นรายชื่อเพื่อจะได้เข้ารับการอบรมกันต่อไป ตลอดระยะเวลาร่วมเดือนที่เข้าอบรมเตรียมความพร้อมในไทยที่ทำให้เราได้รู้จักกันมากขึ้น แม้จะไม่สนิทกันมากเพราะช่วงอบรมมีกิจกรรมแน่นตลอดระยะเวลาและมีการเตรียมงานแสดงของรุ่นที่จะมีแสดงในช่วงของการอบรมระยะที่สองซึ่งมีระยะกระชั้นชิดกันพอสมควร ช่วงเตรียมตัวสัมภาษณ์วีซ่า ต่างคนต่างเตรียมตัวกันไป เตรียมเอกสาร หาข้อมูลเพิ่มเติมบางส่วน รับเอกสารจากทางโครงการและทางปลายทาง แล้วก็ไปสัมภาษณ์วีซ่ากัน เป็นการย้ำว่าเราทั้งกลุ่มจะได้อยู่ในที่เดียวกันไปตลอดระยะเวลาสามเดือนนะ ก่อนการเดินทางที่เรานัดกันซื้อของ แพ็คของ โทรถามกันบ้างยังขาดเหลืออะไร ควรเอาอันนั้นอันนี้ไปด้วยไหม อันนี้ล่ะเอาเข้าไปยังไง เอาขึ้นเครื่องได้ไหม น้ำหนักจะเกินไหม เป็นต้น วันเดินทางจริง แทบจะไม่มีใครได้นอน ไม่น่าจะมีใครได้นอน 55 เพราะเราบินไฟลท์ตีสี่ มาก่อนล่วงหน้าสามชั่วโมง เลยนัดล่วงหน้ากันตอนเที่ยงคืน มีมาถึงก่อนเวลานัดกันพอสมควร มีแพ็คของลงกระเป๋าเพื่อนที่ยังเหลือน้ำหนักอยู่ มีการจัดกระเป๋าใหม่เพื่อให้สามารถบรรจุของให้ได้ดีขึ้น ถ่ายภาพกับคณะอาจารย์และเพื่อนครูอาสากัน จากนั้นก็เข้าไปที่เกท รอยาวไป บินไปเปลี่ยนเครื่องที่ฮ่องกง แล้วรอเวลาต่อเครื่องมาที่ลอสแองเจลิส บินข้ามวันข้ามคืนกันไป พอได้มาอยู่ในบ้านหลังเดียวกัน ใช้ชีวิตร่วมกันตลอดระยะเวลาสามเดือน มันทำให้เราได้รู้จักกันมากขึ้น ผ่านการทำงาน การประสานงานของแต่ละโครงการของแต่ละคนนั่นเอง ในความใกล้ชิดที่มากขึ้นทำให้เรารู้สึกเป็นเพื่อนเป็นพี่เป็นน้อง เป็นครอบครัวเดียวกันมากขึ้น และในขณะเดียวกันที่ความใกล้ชิดกันก็ทำให้เกิดการกระทบกระทั่งกันได้ง่ายด้วยเช่นกัน ขอโทษด้วยที่บางครั้งก็ทำให้ไม่ได้ดั่งใจ แล้วก็ที่ทำให้เหนื่อยใจด้วย อิอิ ..เค้าผิดไปแล้ว และก็จะผิดต่อไปอีก 55 ขอบคุณในโชคชะตา ฟ้า ดวงดาว ที่ทำให้เราทุกคนโคจรมาอยู่ในรุ่น 36 ปี ครูอาสา ฯ ขอบคุณที่ช่วยเหลือกันมาตลอด ขอบคุณใครบางคนที่ทำให้มีเสียงหัวเราะ ใครบางคนที่ทำให้ยิ้มได้ ใครบางคนที่ทำให้รู้สึกสบายใจ ที่ทำให้มีกำลังใจ ที่ทำให้มองสถานการณ์เปลี่ยนไป ที่ทำให้อุ่นใจ ที่ทำให้ไว้วางใจ ขอบคุณ ๆๆ ที่ห่วงใย ขอบคุณพี่ในห้องที่ใจดี ถึงเราจะไฟท์กันตลอด แต่ว่าเราก็ทำเป็นรักกันได้ อิอิ เราสามัคคีกันได้ และเราก็เทกันได้บางครั้งเหมือนกัน ขอบคุณที่เป็นเด็กด้วยกันได้ รู้สึกเหมือนวัยเดียวกันเบยยยยยย นี่คงจะคิดถึงไปอีกนานนนนนนนเบยยนะ ขอบคุณทุกคนนะสำหรับประสบการณ์การใช้ชีวิตในต่างประเทศที่เราร่วมเรียนรู้ไปด้วยกัน เป็นอีกปีที่รู้สึกได้เรียนรู้ และได้รู้จักตัวเองมากขึ้นอีกปี ชอบทุกช่วงเวลาที่เราหัวเราะด้วยกัน แต่มันก็เป็นไปไม่ได้ 55 โดยเฉพาะในช่วงที่กิจกรรมแน่นๆ จนบางทีก็สับสนกับตัวเองว่าเดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย เดี๋ยวพอใจใคร เดี๋ยวไม่พอใจใคร มีช่วงที่ร้องไห้ไปด้วยความไม่เข้าใจในเหตุการณ์นั้น ๆ ขอบคุณตัวเองที่ได้ตัดสินมาเรียนรู้ชีวิตแบบที่อยากทำมาก่อน ขอบคุณที่ทำให้ตัวเองโตขึ้นไปในอีกปี จุฟ ๆ

ประสบการณ์นอกห้องเรียน

Fri, 30 Aug 2019 01:41:29 +0700

ประสบการณ์ที่หาไม่ได้จากหนังสือ ก่อนการเดินทางมาที่อเมริกาในครั้งแรกนั้น สิ่งที่ต้องเตรียมมีหลายอย่างจนบางทีก็ล้าๆ ไปเหมือนกัน ไม่ว่าจะเป็นการกรอก DS-160 ในระบบออนไลน์เกี่ยวกับข้อมูลต่าง ๆ และจุดประสงค์ในการเดินทางไปที่ประเทศอเมริกา จากนั้นก็ปริ้นออกมา นำบาร์โค้ดที่ได้ไปจ่ายเงินเพื่อจะได้นัดวันสัมภาษณ์วีซ่า ซึ่งจะต้องรอจนกว่าระบบจะแจ้งเข้ามาใน email เราจึงจะสามารถเลือกวัน เวลาที่จะเข้าสัมภาษณ์ เตรียมเอกสารเพื่อขอวีซ่า เข้าสัมภาษณ์วีซ่าโดยต้องไปก่อนเวลาและมีการเตรียมตัวทั้งทางด้านเอกสารและการตอบคำถาม มีความคาดหมายว่าทุกคนในกลุ่มจะสามารถผ่านการสัมภาษณ์วีซ่าทันวันกำหนดการขึ้นเครื่องตามที่ทางปลายทางได้ซื้อตั๋วไว้ก่อนแล้ว หลังจากนั้นก็เตรียมกระเป๋าใบใหญ่ที่มีกุญแจล็อคแบบ TSA เพื่อว่าเวลาถูกสุ่มตรวจกระเป๋า เจ้าหน้าที่จะสามารถตรวจดูได้เลย จากนั้นก็เตรียมของที่จะใช้ลงในกระเป๋า โดยการทำ check list เพื่อให้ง่ายต่อการจัดเตรียมของ เวลาจัดของลงในกระเป๋าก็ต้องตรวจดูน้ำหนักกระเป๋าอีกว่าต้องไม่ให้เกิน 23 กิโลกรัม ในจำนวน 2 ใบที่จะโหลดใต้เครื่อง มีกระเป๋า carry on ที่จะใช้ลากขึ้นเครื่อง (ควรใช้กระเป๋าลาก) น้ำหนักไม่เกิน 7 กิโลกรัม และอีกหนึ่งใบคือ กระเป๋าเป้ ที่จะใส่ laptop เพื่อจะได้เอามาใช้ทำงานสะดวกขึ้น เป็นคนที่ชอบอ่านหนังสือ เพราะว่ามันทำให้เราเห็นอะไรได้มากขึ้น ได้ความคิดใหม่ๆ มากขึ้น แต่พอเทียบกันกับการที่ได้ออกมาเรียนรู้อะไรเองนอกห้องเรียน มันทำให้เรารู้สึกดีขึ้นเยอะเลย เหมือนรู้อะไรมากขึ้น เห็นโลก เห็นคน เห็นชีวิต ได้ความคิดใหม่ๆ โดยเฉพาะการทำงานกับคนในทีม ประสบการณ์ตรงไม่เพียงแค่ทำให้คุณได้ลอง ได้เรียนรู้อะไรที่เป็นของจริงเพียงเท่านั้น แต่มันยังทำให้คุณมีความกล้า ความมั่นใจที่จะเป็นตัวของตัวเองได้มากขึ้นด้วย พอเรามั่นใจในอะไรสักอย่าง การ predict มันก็ง่ายขึ้น accuracy มันก็ชัดเจนขึ้นด้วย

การสื่อสาร

Thu, 04 Jul 2019 12:16:42 +0700

การอยู่ร่วมกันหลายคนนั้นว่ายากแล้ว การอยู่่ในที่ทำงานเดียวกันนั้นยากยิ่งกว่า ทุกคนต้องการความเข้าใจ แต่มีความคาดหวังในใจว่าอีกฝ่ายจะเข้าใจเราได้เองโดยไม่ต้องอธิบายออกมา = เกิดความไม่เข้าใจ ทุกคนต้องการความเข้าใจ แต่สื่อสารไม่ตรง = เกิดความไม่เข้าใจ ทุกคนอยากได้รับการไว้วางใจและความร่วมมือ แต่ไม่บอก = เกิดความเข้าใจผิด ทุกคนรับฟังเรื่องราวต่างๆ จากใครอีกคน และมีความเข้าใจไปแบบนั้น = เกิดความเข้าใจผิด ... บางทีการที่เรารีบพูดสื่อสารสิ่งที่เราต้องการออกไปบ้าง มันก็เป็นการประหยัดเวลา ลดความผิดพลาดในการทำงานร่วมกันไปได้มาก เเละเป็นการรักษาความสำพันธ์ระหว่างกันได้มากยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นหัวใจหลักของการอยู่ร่วมกันในเบื้องต้น ส่งเสริมให้การทำงานของเราราบรื่นได้ง่ายยิ่งขึ้น

ความแตกต่างทางวัฒนธรรม

Wed, 12 Jun 2019 13:28:49 +0700

เด็กต่างแดนมีความแตกต่างจากเด็กไทยพอสมควร ไม่ว่าจะเป็นการแสดงความคิดเห็นที่เหมือนกับผู้ใหญ่ การแสดงความรู้สึกและรู้หน้าที่และสิทธิ์ของตน ดูคล้ายกับเด็กที่ไม่เหมือนเด็ก ในที่นี้สัมผัสได้ถึงทฤษฎีการสอนของแอดเลอร์ว่าเราควรให้เกียรติคนทุกคน รวมทั้งเด็กๆ ทุกคนด้วย ทุกคนมีค่าเท่านั้น

ไปทำไรมั่ง

Wed, 12 Jun 2019 11:38:47 +0700

กิจกรรมค่อนข้างมีตลอดระยะเวลา เตรียมสถานที่ ผูกผ้า ทำหน้าปกรูปเล่ม เข้าเล่ม จัดดอกไม้ ได้รับหน้าที่เป็นการเงินของกลุ่ม ... แง้ หนุกๆเข้าไว้ ชีวิตที่มันจืดชืดมันจะน่าใช้ได้อย่างไร อาหารการกินที่นี่ไม่ต่างจากไทยเท่าไหร่ เนื่องจากมีคนไทยเข้ามาอยู่เรื่อยๆ ต่างกันที่รสชาติ นิดหน่อย มีการนำชี้เหล็กดองกระป๋องเข้ามา นำขนมจีนจากไทยมาลวก มีถั่วแปลกๆ ที่รสชาติไม่เหมือนกับที่ไทย แม้แต่มะม่วงที่มีลักษณะเดียวกันกับที่ไทยก็ไม่ได้ให้รสชาติแบบในไทยเลยยยย กิจกรรมที่ทำมีหลายกิจกรรม ต้องการการปรับเปลี่ยน ต้องเปลี่ยนแปลง การเปลี่ยนแปลงนำมาซึ่งสิ่งที่ดีกว่าเสมอ อนาคตคือสิ่งที่ถูกจัดสรรจากวันนี้ ... วันนี้เท่านั้น

ในใจ ในใจ

Sat, 08 Jun 2019 02:04:29 +0700

ความในใจ : ตั้งแต่โตมาก็ไม่ชอบการเป็นเด็กอีกเลย 55 รวมทั้งไม่ชอบที่จะอยู่กับเด็กเล็ก ๆ อีกด้วย ตอนฝึกสอนก็เลือกชั้นมัธยมเพราะจะได้ถ่ายทอดความรู้ไปสู่เด็กได้ง่ายกว่าเด็กเล็ก ถึงแม้ว่าจะไม่ชอบการอยู่กับเด็กเล็ก แต่ชีวิตก็มักจะส่งเสริมให้เราได้อยู่กับสิ่งที่เราไม่ชอบไปบ้าง อาจเพื่อให้เราเกิดความ balance ในการใช้ชีวิต ตั้งแต่รับสอนพิเศษที่แรกก็เจอเด็กเล็ก บรรจุเป็นครูก็เจอเด็กชั้นประถม ช่วงหนึ่งที่ครูที่โรงเรียนลาคลอดก็ได้ไปช่วยดูแลเด็กเล็กห้องอนุบาล ก็วุ่นแต่ก็ได้สัมผัสถึงความเป็นเด็กในแต่ละช่วงวัย ครั้งนี้ก็แอบหวั่นๆ ว่าเด็กไทยในอเมริกาจะเป็นยังไง เค้าจะพูดคุย เค้าจะถาม แล้วเราจะหาคำตอบให้เค้าได้ไหม ก็ต้องรอดูกันไปต่อไป ชีวิต ติด เด็ก

เป็นไง มาไง

Fri, 07 Jun 2019 20:42:23 +0700

ตั้งแต่โตมาก็ไม่รู้สึกชอบการเป็นเด็กอีกเลย...แง้ แต่ด้วยครั้งหนึ้งที่จะได้รับสิทธิ์การไปยืนบนพื้นดินอันกว้างใหญ่อย่างอเมริกาก็ทำให้ครูคนนี้ รักเด็กขึ้นมาอย่างอัตโนมัติได้เลยจ้า อิอิ ชั่วโมงบินร่วมยี่สิบชั่วโมง โดยเริ่มจากสุวรรณภูมิ มาลงจอดที่ฮ่องกงแล้วจึงได้ต่อเครื่องบินมาลงที่ลอสแองเจลลิส ทำให้ปวดเมื่อยคอ.. เอาหมอนหนุนคอมาผิดอัน กิกิ เป็นคนที่ไม่กล้าจะเข้าห้องน้ำบนเครื่องบินด้วยสาเหตุไม่กล้าเดินไปที่นั่น กลัวจะใช้ไม่เป็น แต่คราวนี้ไม่หวายยย ต้องเดิน ต้องปิดประตูห้องน้ำ ต้องกด ๆ จิ้มๆ ในส่วนนั้น ส่วนนี้ แล้วก็กดหาที่กดชักโครกได้ เย้ๆ อาหารบนเครื่องบินค่อยไปทางอาหารฟาสต์ฟูด รสชาติไม่คุ้นลิ้น อันไหนที่มองดูก็น่ากินหมดแต่พอลองทานเท่านั้นล่ะ กินพอประทังๆ ท้อง ....จะรอดป่ะเนี่ย มาสามเดือนเนี้ยยย

เนื้อหาหลักสูตร

Thu, 27 Dec 2012 13:41:32 +0700

กระบวนการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เรื่อง การทำสาโท ในการจัดทำการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นในครั้งนี้มีกระบวนการและขั้นตอนในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น ดังนี้ ขั้นที่1 จัดตั้งคณะทำงาน ขั้นที่2 ศึกษาสภาพข้อมูลพื้นฐาน ขั้นที่3 กำหนดจุดม่งหมายสำหรับหลักสูตรท้องถิ่น ขั้นที่4 พิจารณาความเหมาะสมของหลักสูตรกับสภาพของท้องถิ่น ขั้นที่5 ดำเนินการเลือกเนื้อหาสาระของหลักสูตร ขั้นที่6 ดำเนินการใช้หลักสูตรหรือกระบวนการจัดการเรียนรู้ ขั้นที่7 ประเมินการใช้หลักสูตร ขั้นที่8 ทำการปรับปรุงแก้ไขหลักสูตร จากกระบวนการและขั้นตอนดังกล่าวทำให้เกิดเป็นหลักสูตรใหม่ที่ได้รับการพิจารณาจากคณะผู้จัดทำเพื่อเป็นแนวทางความรู้ในเรื่องหลักสูตรท้องถิ่นแก่นักเรียนสืบต่อไป แผนภูมิแสดงแสดงกระบวนการและขั้นตอนการพัฒนาหลักสูตร หลักการและเหตุผลในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น จากการทำสาโทไทยจากข้าวเหนียวของหมู่บ้านดองกะเม็ด จ.สุรินทร์ เป็นเครื่องดื่มที่เกิดจากภูมิปัญญาท้องถิ่นของไทย ใช้วัสดุที่มีอยู่ในท้องถิ่น ถูกนำมาใช้ดื่มกันในงานรื่นเริง พิธีการต่างๆ โดยเฉพาะในช่วงฤดูกาลเก็บเกี่ยวผลผลิตข้าวเพราะมีราคาถูกและมีรสชาติดี นิยมดื่มกันมากในชุมชน กลุ่มชาวบ้านหมู่บ้านดองกะเม็ดจึงได้ทำสาโทไทยขึ้นมาโดยมุ่งเน้นในการสร้างรายได้ของครอบครัว สามารถพึ่งพาตนเองทางเศรษฐกิจควบคู่กันไปกับการดำรงรักษาวิถีชีวิตและสภาพแวดล้อมในชุมชนอย่างมั่นคงและยั่งยืน โดยการรวบรวมความรู้ของชาวบ้านในท้องถิ่น โดยการผสมผสาน ความรู้ ความคิด ทำสาโทไทยจากข้าวเหนียวซึ่งเป็นวิธีการทำที่ได้รับการถ่ายทอดสะสมต่อ ๆ กันมา จนเป็นมรดกทางปัญญาของหมู่บ้าน หมู่บ้านดองกะเม็ด หมู่บ้านดองกะเม็ด เป็นหมู่บ้านที่อยู่ในตัวเมืองจังหวัดสุรินทร์ มีอาชีพค้าขายเสียส่วนใหญ่ แต่ยังมีหลายครัวเรือนที่ทำการเกษตรและทำนา เมื่อสิ้นสุดฤดูกาลทำนาหรือยามว่างจากการทำงาน กลุ่มคนผู้มีความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ด้านการทำสาโทไทยจึงหันมาทำสาโทไทยเพื่อการจำหน่าย เป็นรายได้เสริมเข้าครอบครัว ทำให้มีคนกลุ่มในชุมชนได้พัฒนาปรับปรุงเปลี่ยนแปลงความเป็นอยู่ให้มีฐานะที่ดีขึ้น โดยได้นำเอาข้าวเหนียวที่ได้จากการเก็บเกี่ยวไว้ในยุ้งฉางออกมาทำเหล้าสาโท แปลรูปให้อยู่ในบรรจุภัณฑ์และส่งขายให้กับชุมชมในละแวกใกล้เคียง และกลุ่มคนที่มีความต้องการการบริโภคสาโทพื้นบ้านนี้ต่อไป วิสัยทัศน์ หลักสูตรการทำสาโทไทยจากข้าวเหนียว หมู่บ้าน ดองกะเม็ด จังหวัดสุรินทร์นี้ ได้จำขึ้นเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ในการทำสาโทไทยจากข้าวเหนียวและสามารถนำไปใช้เพื่อให้เกิดประโยชน์และเห็นคุณค่าในการอนุรักษ์สาโทไทย และตระหนักถึงการใช้ทรัพยากรทางการเกษตรที่มีอยู่ในท้องถิ่น มุ่งให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามสภาพจริงและเกิดทักษะกระบวนการการทำสาโทไทยจากข้าวเหนียว เพื่อให้เกิดรายได้และให้เกิดความสามัคคีระหว่างกลุ่มชุมชนกับโรงเรียนในการจัดทำหลักสูตรท้องถิ่น สืบทอดภูมิปัญญาในระดับท้องถิ่นต่อไป จุดมุ่งหมาย เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจในกระบวนการทำสาโทไทย เพื่อให้สามารถนำเอาวัสดุในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ เพื่อเป็นการอนุรักษ์และสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อให้นักเรียนสามารถนำความรู้และประสบการณ์ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิต สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1. ผู้เรียนมีความสามารถในการถ่ายทอดวิธีการทำสาโทได้ บอกเล่าได้อย่างมีวิธีดำลับการทำได้และลำดับความได้ 2. ผู้เรียนมีความสามารถในการคิด รู้จักคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คิดอย่างสร้างสรรค์ ในการทำสาโทพื้นบ้านออกจำหน่ายและบริโภค เพื่อการตัดสินใจเกี่ยวกับตนเองและสังคมได้อย่างเหมาะสม 3. ผู้เรียนมีความสามารถในการแก้ปัญหา เข้าใจความสัมพันธ์และการเปลี่ยนแปลงเพื่อนำมาซึ่งความรู้จนสามารถประยุกต์ความรู้มาใช้ในแก้ปัญหา ควบคุม และส่งเสริมการทำสาโทพื้นบ้านให้มีรสชาติเป็นที่ยอมรับของสังคมได้ ตัดสินใจอย่างมีประสิทธิภาพ โดยคำนึงถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อตนเอง สังคมและสิ่งแวดล้อม 4. ผู้เรียนมีความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ในทำสาโทพื้นบ้านและจำหน่ายสินค้า ในสิ่งแวดล้อมที่ตนทำสาโทพื้นบ้าน และอยู่ร่วมกันในสังคมด้วยการสร้างเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างบุคคล 5. ผู้เรียนมีความสามารถในการใช้เทคโนโลยี รู้จักเลือกและใช้เทคโนโลยีด้านต่าง ๆ เข้ามาช่วยในการเผยแพร่ และการจำหน่ายสาโทพื้นบ้าน สามารถแก้ปัญหาในระหว่างการทำสาโทพื้นบ้านอย่างสร้างสรรค์ ถูกต้องเหมาะสมและมีคุณธรรม คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ผู้เรียนมีความรับผิดชอบในการทำงาน มีความกระตือรือร้นและรักในการเรียนรู้ รักและภาคภูมิใจในวิถีชีวิตแบบไทย รักความพอเพียงและเห็นประโยชน์ของการดำเนินชีวิตแบบพอเพียง มีความเอื้อเฟื้อ ช่วยเหลือกันระหว่างเพื่อนนักเรียนและชุมชน คำอธิบายรายวิชา ง1610 การงานและเทคโนโลยี 1 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เวลา 40 ชั่วโมง เข้าใจความหมายของภูมิปัญญาท้องถิ่น ประวัติและความเป็นมาของภูมิปัญญาไทย ศึกษาประวัติความเป็นมาการทำสาโทไทย วัสดุอุปกรณ์ และวิธีการทำสาโทไทยรวมถึงการจัดจำหน่าย รู้ถึงคุณและโทษของสาโท มีทักษะในการทำงานเป็นกลุ่ม ทักษะการแก้ปัญหา ทักษะในการแสวงหาความรู้ มีคุณธรรม ความซื่อสัตย์ ความขยันอดทน ความยุติธรรม และความรับผิดชอบ มีจิตสำนึกในการใช้พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพื่อการดำรงชีวิตและครอบครัว ตัวชี้วัด ง 1.1 ป. 6/1 ป. 6/2 ป. 6/3 ง 2.1 ป. 6/1 ป. 6/2 ป. 6/3 ง 3.1 ป. 6/1 ป. 6/2 ป. 6/3 ป. 6/4 ป. 6/5 ง 4.1 ป. 6/1 ป. 6/2 รวม 13 ตัวชี้วัด โครงสร้างหน่วยการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้เรื่องการทำสาโท ชั้นประถมศึกษาปีที่6 เวลา40 ชั่วโมง หน่วยที่ สาระสำคัญ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ เวลา (ชั่วโมง) 1 ให้ความหมายของคำว่าภูมิปัญญาท้องถิ่น ประวัติ ความเป็นมา คุณค่า เอกลักษณ์ของสาโทไทย ประวัติและความเป็นมา 10 2 ศึกษาวัสดุอุปกรณ์ในการทำสาโท ขั้นตอนและวิธีในการทำ วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำสาโท 8 3 อธิบายขั้นตอนในการทำสาโทได้ วัสดุที่ใช้ในการทำ ปริมาณความพอดีของข้าวเหนียว จำนวนลูกแป้ง ปริมาณน้ำ พูดแนะนำเกี่ยวกับกระบวนการทำสาโท กระบวนการและขั้นตอนในการทำสาโท 10 4 สามารถจำแนกได้ทั้งข้อดีและข้อเสียของสาโท การสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน กาจัดจำหน่ายสู่ท้องตลาด การนำไปใช้ 10 วัดผลประเมินผล 2 รวมเวลาทั้งสิ้น 40 แนวทางการดำเนินการจัดการเรียนรู้ ขั้นนำสู่บทเรียน นำสู่บทเรียนโดยการให้นักเรียนนั้นได้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคุณและโทษของสุรา พร้อมยกตัวอย่างสุราแต่ละชนิดที่นักเรียนเคยพบเจอในชีวิตประจำวัน ขั้นการสอน 1.ครูผู้สอนอธิบายพร้อมรูปภาพประกอบเกี่ยวกับการทำสาโทไทย แล้วสอบถามความรู้เดิมของนักเรียน และการทำสาโทในแต่ละชุมชน ให้นักเรียนพูดถึงการทำสาโทในแง่คิดของนักเรียนแต่ละคน 2.นักเรียนรับใบความรู้เรื่องการทำสาโท เพื่อนำไปศึกษาและนำมาอภิปรายในชั้นเรียน ขั้นการสรุป ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายการทำสาโทไทยในแต่ละชุมชนที่ตนอาศัย พร้อมแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นและกระบวนการของแต่ละชุมชน พร้อมประเมินการเรียนรู้นำไปสู่การนำความรู้ไปประยุกต์ในด้านอื่นๆ สื่อการเรียนและแหล่งเรียนรู้ ลำดับที่ รายการสื่อ กิจกรรมที่ใช้ แหล่งที่ได้มา 1. ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น นักเรียนทำความเข้าใจ ครูและนักเรียนร่วมกันทำขึ้น 2. รูปภาพสาโท และวัสดุ อุปกรณ์ นักเรียนทำความเข้าใจ ครูจัดหา 3. วัสดุ อุปกรณ์ ในการทำสาโท นักเรียนและครูร่วมกันลงมือปฏิบัติ นักเรียนและครูร่วมกันจัดหา 4. แบบบันทึกการสังเกตผล บันทึกผลการทำสาโท นักเรียนจัดทำ 5. บันทึกผลงานกลุ่ม บันทึกการสังเกต การทำงานเป็นกลุ่ม ครูจัดทำ การวัดผล/ประเมินผล กิจกรรมที่ประเมิน เครื่องมือที่ใช้ในการประเมิน วิธีการประเมิน เกณฑ์การประเมิน 1.สังเกตพฤติกรรมด้านคุณลักษณะ แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมและแบบบันทึกผลงานรายกลุ่ม สังเกตเป็นรายกลุ่ม 10 = ดีมาก 6-8 = ดี 3-5 = พอใช้ ต่ำกว่า 3 = ปรับปรุง 2.นักเรียนเข้าความเป็นภูมิปัญญา แบบบันทึกผลงานรายบุคคล สังเกตเป็นกลุ่ม 5 = ดีมาก 4 = ดี 3 = พอใช้ ต่ำกว่า 3 = ปรับปรุง 3.นักเรียนอธิบายขั้นตอนการทำสาโท แบบบันทึกผลงานรายกลุ่ม สังเกตเป็นกลุ่ม 5 = ดีมาก 4 = ดี 3 = พอใช้ ต่ำกว่า 3 = ปรับปรุง 4. นักเรียนลงมือปฏิบัติการทำสาโท แบบบันทึกผลงานรายกลุ่ม สังเกตเป็นกลุ่ม 5 = ดีมาก 4 = ดี 3 = พอใช้ ต่ำกว่า 3 = ปรับปรุง 5.นักเรียนมีความสามัคคีในหมู่คณะ แบบบันทึกผลงานรายกลุ่ม สังเกตเป็นกลุ่ม 5 = ดีมาก 4 = ดี 3 = พอใช้ ต่ำกว่า 3 = ปรับปรุง บรรณนานุกรม คณะกรรมการจัดทำหลักสูตร ภูมิปัญญาท้องถิ่นผู้ไม่ประสงค์จะออกนาม หมู่บ้านดองกะเม็ด อาจารย์เดชกุล มัทวานุกูล นางสาวภิญญารัตน์ ใจนวน นางสาวรัตนาภรณ์ สัญจรดี นางสาวลักษณี ศรีชาลี นางสาววรัมพร พวงยี่โถ นางสาวเสาวนีย์ ปัดทา บรรณานุกรม ไพบูลย์ ด่านวิรุทัย .(2548).ไวน์ผลไม้และสาโท . มหาวิทยาลัยขอนแก่นและศูนย์พันธุวิศวกรรม. พัฒนา เหล่าไพบูลย์.(2548). สาโทไทย . ศูนย์วิจัยการหมักเพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร.

หลักสูตรท้องถิ่นการทำสาโทสุรินทร์

Thu, 27 Dec 2012 13:46:42 +0700

คำนำ หลักสูตรเล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่อประกอบการเรียนการสอนของรายวิชาการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น ซึ่งมีเนื้อหาสาระเกี่ยวกับการจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นการทำสาโทไทย หมู่บ้านดองกะเม็ด จังหวัดสุรินทร์ เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ประกอบการเรียนการสอนของผู้เรียนให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ทั้งภาคทฤษฏีและภาคปฏิบัติ โดยมุ่งให้ผู้เรียนได้มีความตระหนักถึงความสำคัญของภูมิปัญญาท้องถิ่น จึงพัฒนาหลักสูตรการทำสาโทไทยเพื่อสืบสานภูมิปัญญาและวัฒนธรรมให้คงอยู่ตลอดไป หลักสูตรเล่มนี้สำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดีเนื่องจากได้รับความกรุณาจากท่านอาจารย์เดชกุล มัทวานุกูล ที่ได้แนะนำแนวทางในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น รวมทั้งผู้ให้ข้อมูลในการจัดทำหลักสูตรครั้งนี้คือบุคคลในหมู่บ้านดองกะเม็ด อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ ขอขอบพระคุณทุกท่านที่อนุเคราะห์ให้ข้อมูลด้วยดีตลอดมา จึงขอขอบพระคุณมา ณ โอกาสนี้ เสาวนีย์ ปัดทาและคณะ 5 ตุลาคม 2555 สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ…………………………………………………………………………………………..…….ก สารบัญ……………………………………………………………………………………..……….ข กระบวนการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เรื่องสาโทไทย……………………………............1 หลักการและเหตุผล……………………………………………………………..……….……….3 วิสัยทัศน์ ……………………………….…………………......………….…….…………… 4 จุดมุ่งหมาย……………………………………………………..….…………………...………. 4 สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน…………………………………….…………..………………..… 5 คุณลักษณะอันพึงประสงค์………………………………………………………………………. 5 คำอธิบายรายวิชา……………………………………………………………….………………..6 โครงสร้างหน่วยการเรียนรู้และอัตราเวลาเรียน .…………….………………………………. 7 แนวทางการดำเนินการจัดการเรียนรู้.................………………………………………….8 สื่อการเรียนและแหล่งเรียนรู้……..………………………………………………………………9 การวัดและประเมินผล………………………….………………………………………………….10 บรรณานุกรม ภาคผนวก

สรุปเพื่อเตรียมตัวรายงาน

Fri, 17 Sep 2010 11:11:21 +0700

หัวใจมีหน้าที่สูบฉีดเลือดดีที่ได้รับการฟอกที่ปอดและมีปริมาณออกซิเจนสูงส่งไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายและสมอง หากสมองขาดเลือดก็จะไม่สามารถสั่งงานหรือควบคุมการทำงานของอวัยวะในร่างกายได้ ขณะเดียวกันหัวใจก็มีหน้าที่รับเลือดจากอวัยวะทุกส่วนกลับคืนมา ซึ่งเป็นเลือดที่มีของเสียและคาร์บอนไดออกไซด์ อันเกิดจากการทำงานของร่างกายส่งไปทำลายทิ้งที่ไต ตับ และ ปอด เลือดที่ผ่านการกำจัดของเสียแล้วก็จะไหลกลับเข้าหัวใจซีกซ้ายด้านบนก่อนที่จะถูกสูบฉีดไปเลี้ยงอวัยวะต่าง ๆ อีกต่อไป โรคหัวใจอ่อน โรคหัวใจอ่อนหรือโรคประสาทหัวใจ เป็นโรคที่ผู้ป่วยมักมีอาการใจหวิว ใจสั่น ใจเต้นเร็ว ตกใจง่าย เหงื่อออกมาก มือเย็น เท้าเย็น มือชา เท้าชา หายใจไม่อิ่ม ถอนหายใจ บางรายมีอาการเจ็บแน่นหน้าอก เสียวจี๊ดในหน้าอก อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย รู้สึกหงุดหงิดโมโหง่าย ความอดทนต่ำ สะเทือนใจง่าย บางรายจะมีอาการนอนไม่ค่อยหลับร่วมด้วย สาเหตุของโรคหัวใจอ่อนแท้จริงแล้วเกิดจากความขัดแย้งในจิตใจอย่างเรื้อรัง ความคับข้องใจ ความไม่สมหวังในชีวิต ความเครียด ความกังวล อันเกิดจากปัญหาในชีวิตส่วนตัวและครอบครัว ความกลัวและความเข้าใจผิดเกี่ยวกับโรคนี้จะทำให้อาการของโรคเป็นรุนแรงขึ้น การรักษาโรคหัวใจอ่อนนี้ผู้ป่วยต้องดูแลตนเองสุขภาพกายให้แข็งแรง มีความสุขใจชีวิตประจำวันให้มาก หลีกเลี่ยงเหตุการณ์ที่ก่อให้เกิดความเครียด หากิจกรรมทำในยามว่าง เพราะเวลาที่ว่างจิตใจมักคิดฟุ้งซ่าน คิดไปในทางที่ดีบ้างที่เลวร้ายบ้างส่งผลให้เกิดโรคได้มากมาย โรคหัวใจโต โรคหัวใจโตหรือภาวะหัวใจโต คือมี ขนาดของหัวใจโตผิดปกติ แบ่งเป็น 2 ชนิดใหญ่ๆ คือ โตจากกล้ามเนื้อที่หนาตัวกว่าปกติเพราะทำงานหนัก กล้ามเนื้อหัวใจหากต้องทำงานหนัก บีบตัวมากๆ เช่น ในกรณีความดันโลหิตสูง หรือ ลิ้นหัวใจตีบ ก็ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจหนา ขึ้นได้ อีกประการหนึ่งคือขนาดของหัวใจโตขึ้น เพราะกล้ามเนื้อหัวใจบีบตัวไม่ดี มีเลือดคั่งค้างในห้องหัวใจมากคล้ายลูกโป่งใส่น้ำ ทำให้ขนาดโตขึ้น ลิ้นหัวใจรั่ว สาเหตุ 1. มีความผิดปกติของลิ้นหัวใจที่เป็นมาแต่กำเนิด โดยอาจไม่มีอาการใดๆในวัยเด็กก็ได้ 2. ลิ้นหัวใจเสื่อมตามอายุ เนื่อง จากเป็นอวัยวะที่เคลื่อนไหวและรับแรงจากเลือดตลอดเวลา ดังนั้นจึงเกิดการเสื่อมขึ้น ลิ้นหัวใจ จะหนาตัวขึ้นและเริ่มมีหินปูน (calcium) เข้าไปสะสมในเนื้อเยื่อ ทำให้ปิดไม่สนิท 3. โรคหัวใจรูห์มาติค ซึ่งเริ่มต้นจากการติดเชื้อ Streptococus ในคอ ซึ่งพบบ่อยในเด็ก ร่างกายสร้างภูมิต้านทานขึ้นมา ต่อต้านหัวใจตนเอง เกิดการอักเสบของลิ้นหัวใจ ผลตามมาคือลิ้นหัวใจหนาตัวขึ้นมาก เกิดลิ้นหัวใจตีบและรั่ว โรคนี้ยังจัดเป็นปัญหา สาธารณสุขของประเทศอยู่ พบบ่อยๆ ในผู้ป่วยที่มีฐานะต่ำ หรือ อยู่ในชุมชนแออัด4 เกิดจากการติดเชื้อที่ลิ้นหัวใจ ทำให้ลิ้นหัวใจอักเสบเป็นรู เชื้อโรคอาจมาจากช่องปาก เข็มฉีดยาที่ไม่สะอาด (ในผู้ติดยา เสพติด) การเจาะตามร่างกาย(เช่น เจาะลิ้น เจาะอวัยวะเพศ) เป็นต้น อาการ ลิ้น หัวใจรั่วเพียงเล็กน้อยจะไม่แสดงอาการใดๆ หรือแม้แต่รั่วมากในหลายๆรายก็ไม่แสดงอาการ อาการต่างๆ จะปรากฏเมื่อหัวใจ ไม่สามารถทนรับกับ ปริมาณเลือดที่เพิ่มขึ้นได้ต่อไปอีก อาการที่เกิดจึงเป็นอาการของภาวะหัวใจล้มเหลว (heart failure) เช่น หอบเหนื่อย ขาบวม ใจเต้นเร็ว เป็นต้น ดังนั้นการตรวจร่างกาย หรือ ตรวจสุขภาพประจำปีเท่านั้นจึงสามารถบอกได้ การรักษาต้องรักษาที่ตัวลิ้นหัวใจ จะด้วยการผ่าตัดซ่อมแซม หรือ ผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจก็ตาม แพทย์จะทำการผ่าตัด เฉพาะในรายที่ลิ้นหัวใจเสีย มากเท่านั้น ดังนั้น หากลิ้นหัวใจรั่วเพียงเล็กน้อยหรือปานกลาง แพทย์จะแนะนำให้ติดตามดูอาการ ไปเรื่อยๆจนกว่าจะถึงเวลาที่เหมาะสมในการผ่าตัดแก้ไข ซึ่งหลายๆราย เสียชีวิตด้วยโรคอื่นก่อนที่จะเสียชีวิตจากหัวใจโรคหัวใจวาย โรคหัวใจวาย หรือ ภาวะหัวใจล้มเหลว หมายถึงภาวะซึ่งหัวใจไม่สามารถสูบฉีดไปเลี้ยงร่างกายได้อย่างพอเพียง คือหัวใจทำงานล้มเหลวทำให้เนื้อเยื่อต่างๆขาดออกซิเจน เมื่อไตได้รับเลือดไปเลี้ยงน้อยลงทำให้ไตสร้างสารบางชนิดออกมาทำให้เกิดการคั่งของน้ำและเกลือในร่างกาย หากหัวใจห้องซ้ายวายก็จะมีการคั่งของน้ำและเกลือที่ปอดทำให้เกิดภาวะที่เรียกว่าน้ำท่วมปอด หากหัวใจห้องขวาวายจะเกิดการคั่งของน้ำที่ขาทำให้บวมที่เท้า สาเหตุที่พบได้บ่อย ได้แก่ หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจตีบ ทำให้หัวใจบีบตัวได้ไม่เต็มที่ การติดเชื้อหรือภาวะทางภูมิคุ้มกันซึ่งทำลายเซลล์หัวใจ (หรือเซลล์ของเครื่องปั๊มน้ำ) เหล้า แอลกอฮอล์ ยาอี ยาบ้า ยาเคมีบำบัดบางประเภท การได้รับการฉายรังสีบำบัดเป็นเวลานาน โรคบางชนิด เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ในระยะท้ายโรคไทรอยด์เป็นพิษ หรือภาวะหลังการตั้งครรภ์ นอกจากนี้การที่มีหัวใจเต้นผิดจังหวะแบบเร็วกว่าปกติเป็นเวลานาน ก็อาจทำให้หัวใจอ่อนกำลัง จนหัวใจวายได้ อีกสาเหตุหนึ่งคือ เมื่ออายุมากขึ้นการบีบตัวตัวของหัวใจก็จะลดลง หากมีภาวะที่ทำให้หัวใจทำงานมากขึ้นหรือมีการสูญเสียความสามารถในการบีบตัวของหัวใจก็จะเกิดโรคหัวใจวาย และบางครั้งแพทย์ไม่สามารถหาสาเหตุของภาวะหัวใจล้มเหลวนี้ได้อาการของโรคหัวใจวาย ผู้ป่วยจะเหนื่อยง่าย หากโรคหัวใจเป็นไม่มากจะหอบเฉพาะเวลาทำงานหนัก หรือขึ้นบันได พอพักจะหายเหนื่อยหากอาการเหนื่อยเปลี่ยนในทางที่แย่ลงต้องปรึกษาแพทย์อาการเหล่านี้เกิดจากน้ำท่วม นอนราบไม่ได้ ต้องลุกมานั่งหลังจากนอนไปแล้ว 1-2 ชั่วโมง บางรายต้องนั่งหลับ แน่นหน้าตอนกลางคืน ต้องลุกขึ้นมานั่ง อ่อนเพลียง่าย ไม่มีแรง ข้อเท้าบวม บวมท้องเนื่องจากมีการคั่งของน้ำและเกลือ น้ำหนักเพิ่มอย่างเร็ว ไอเรื้อรังโดยเฉพาะหากเสมหะมีเลือดปนออกมาต้องรีบไปพบแพทย์เพราะนั้นคืออาการของน้ำท่วมปอด เบื่ออาหาร คลื่นไส้อาเจียนเนื่องจากระบบย่อยอาหารได้รับเลือดไปเลี้ยงน้อยลง ความจำเสื่อม มีการสับสน ใจสั่นหัวใจเต้นเร็ว การรักษา เริ่มต้นจากการรักษาด้วยยา ซึ่งประกอบด้วย ยาขับปัสสาวะ เพื่อหวังผลลดอาการบวม ลดน้ำที่คั่งในปอด ยาที่กระตุ้นหัวใจ โดยตรงให้บีบตัวแรงขึ้นยาที่สามารถลดความดันของหลอดเลือดแดงที่ต่อกับหัวใจ ทำให้หัวใจไม่ต้องออกแรงปั๊มสู้กับความดันที่สูงมากได้ นอกจากนี้ การทำกายภาพบำบัดทางหัวใจโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก็ช่วยทำให้หัวใจแข็งแรงขึ้นได้ โรคหัวใจรูมาติก โรคหัวใจรูมาติกเป็นโรคหัวใจที่ไม่ได้เป็นมาแต่กำเนิด แต่มักพบในเด็กโดยที่บางครั้งเด็กไม่มีอาการชัดเจน มาทราบอีกครั้ง เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่แล้ว พบว่าเกิดลิ้นหัวใจพิการขึ้น จัดว่าเป็นสาเหตุของโรคลิ้นหัวใจพิการ(ตีบ รั่ว) ที่พบบ่อยที่สุดในประเทศไทย เด็กในวัยเรียนอาจพบโรคหัวใจรูมาติกได้ประมาณ 0.35-1.4 คนต่อเด็ก 1,000 คน และในผู้ที่อายุมากกว่า 15 ปีพบได้ประมาณ 3 คนต่อ 1,000 คน โดยในผู้ใหญ่ลักษณะที่พบจะเป็นผลจากการอักเสบของลิ้นหัวใจในวัยเด็ก ส่วนใหญ่พบในชุมชนแออัด ยากจน ในประเทศกำลังพัฒนาสาเหตุของโรครูมาติก โรคนี้เริ่มต้นจากการติดเชื้อคออักเสบ หรือ ต่อมทอนซิลอักเสบ จากเชื้อโรคที่ชื่อ เบต้าสเตรปโตคอคคัสกลุ่ม เอ (Beta- hemolytic Streptococcus Group A) ซึ่งติดต่อกันง่ายมากในชุมชนแออัด โรงเรียน สถานเลี้ยงเด็ก หรือที่ๆมีผู้คนอยู่ หนาแน่น ไม่ถูกสุขลักษณะ บางคนได้รับเชื้อนี้แล้ว เกิดคออักเสบขึ้น รักษาแล้วอาการหายไป แต่บางคนไม่เป็นเช่นนั้น ร่างกายมี การตอบสนองต่อการติดเชื้อนี้ผิดปกติ โดยร่างกายสร้างภูมิต้านทานขึ้นมาทำลายเชื้อ แต่ภูมิต้านทานเหล่านี้กลับมาทำลายตัวเอง ทำให้เกิดการอักเสบของอวัยวะหลายระบบ เช่น ผิวหนังอักเสบ ระบบประสาทผิดปกติเกิดชัก หรือ เคลื่อนไหวผิดปกติ ปวดตามข้อหลายๆข้อ หัวใจอักเสบ ซึ่งเป็นได้ตั้งแต่เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ ลิ้นหัวใจอักเสบ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ผลที่ตามมาจากการเกิดลิ้นหัวใจอักเสบคือเกิดพังผืดเกาะยึดบริเวณลิ้นหัวใจ ทำให้ลิ้นหัวใจแข็งไม่โปกสะบัดเหมือนเคย เปิดได้ไม่เต็มที่ (ลิ้นหัวใจตีบ) หรือปิดไม่สนิท (ลิ้นหัวใจรั่ว) หรือ ทั้งตีบและรั่วในขณะเดียวกัน โดยอาจจะเป็นลิ้นเดียว หรือ หลายลิ้น ก็ได้ อาการ โรคหัวใจรูมาติกถ้าเป็นน้อยๆ เด็กจะไม่มีอาการที่ปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจน แต่ถ้ามีอาการมากคือ ลิ้นหัวใจรั่ว หรือมีลิ้นหัวใจตีบมากก็จะทำให้มีอาการเหนื่อยหอบง่าย กรณีที่เด็กมีลิ้นหัวใจตีบมาก หรือเป็นมากกว่าหนึ่งลิ้นหัวใจก็จะทำให้มีอาการรุนแรงมาก คือหัวใจวาย หอบหืด นอนราบไม่ได้ การรักษา ถ้าเป็นระยะเฉียบพลันแล้วมารักษาได้ทัน อาการก็จะดีขึ้น รักษาโดยวิธีการกินยา ซึ่งจะมียาฆ่าเชื้อแบคทีเรียสเตรปโตคอคคัส ยาแก้อักเสบแอสไพริน หรือสเตรียรอยด์ ถ้าเป็นที่ลิ้นหัวใจก็ต้องกินยาหรือฉีดยาป้องกันเพื่อไม้ให้เป็นซ้ำ ถ้าทำถูกต้องและมารักษาเร็วก็สามารถรักษาได้ โรคหัวใจขาดเลือด เกิดจากเส้นโลหิตที่ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ เกิดอาการตีบ ทำให้เลือด ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจไม่ได้ กล้ามเนื้อหัวใจ ขาดออกซิเจนชั่วขณะ เกิดอาการเจ็บหน้าอก อาการจะทุเลาเมื่อพัก และถ้าเส้นเลือดที่ตีบ เกิดอุดตันอย่างเฉียบพลัน จะทำให้เกิด กล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน ทำให้เกิด อาการเจ็บหน้าอก อย่างรุนแรง อาจมีอาการ หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือหัวใจหยุดเต้น และเสียชีวิตแบบปัจจุบันทันด่วน ก่อนที่จะไปถึงโรงพยาบาลได้ อาการ ลักษณะอาการเจ็บหน้าอกจากโรคหัวใจขาดเลือด เป็นอาการเจ็บปวดเหมือนถูกกดดัน ผู้ป่วยมักจะบรรยายว่า มีอาการแน่นหน้าอก เหมือนถูกกด ถูกบีบ หรือรู้สึกแน่น กลางหน้าอก อาการเหล่านี้ อาจร้าวไปยังหัวไหล่ แขน คอ ขากรรไกร หรือหลังก็เป็นได้ และความรุนแรงของอาการเจ็บ ขึ้นอยู่กับสภาพหลอดหัวใจว่าตีบน้อย ตีบมาก หรืออุดตันโดยสิ้นเชิง และความต้องการออกซิเจนของกล้ามเนื้อหัวใจ ถ้าออกกำลัง หัวใจต้องทำงานหนัก ต้องการออกซิเจนมากขึ้น อาการเจ็บหน้าอกก็จะเป็นมาก และนานกว่า ในขณะพักการทำงานของหัวใจลดลง ความต้องการออกซิเจนก็จะลดลง อาการเจ็บหน้าอกจะลดลง การรักษาโรคหัวใจขาดเลือด โรคนี้เมื่อเกิดขึ้นมาแล้ว เป็นโรคที่ต้องรักษาต่อเนื่อง ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ทางที่ดีที่สุดก็คือการป้องกันไม่ให้เกิดโรคนี้ขึ้น โดยการลดปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ดังที่ได้กล่าวแล้วข้างต้น จะชะลอการเกิดโรคนี้ก่อนวัยอันควรจะเป็น หรืออาจจะไม่เป็นเลยก็ได้ ในผู้ที่มีอาการของโรคหัวใจขาดเลือดเป็นครั้งแรก คือมีอาการเจ็บหน้าอก เวลาออกกำลังกาย หรือเหนื่อยง่ายกว่าปกติ โดยหาสาเหตุไม่ได้ ควรพบแพทย์แต่เนิ่นๆ เพื่อที่จะได้วินิจฉัยโรคได้ถูกต้อง พร้อมทั้งจะได้รับการรักษา และป้องกันไม่ให้โรคลุกลามไปมากขึ้น กล้ามเนื้อหัวใจส่วนที่ยังดีอยู่ จะได้ทำงานเป็นปกติต่อไปได้ โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด เป็นความผิดปกติในขั้นตอนการสร้างอวัยวะตั้งแต่ทารกยังอยู่ในครรภ์ มารดา ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่อาจมีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อไวรัส เช่น หัดเยอรมัน หรือ การที่มารดาได้รับยา สารเสพติด หรือ สารเคมีขณะตั้งครรภ์ หรือทารกมีความผิดปกติที่โครโมโซม นอกจากนี้โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดยังอาจสัมพันธ์กับกรรมพันธุ์ แต่ส่วนมากแล้วมักไม่พบสาเหตุ ทำให้เราไม่สามารถป้องกันได้ ส่วนใหญ่ไม่ทราบว่าทารกในครรภ์เป็นโรคหัวใจจนกว่าเด็กจะคลอดออกมา เนื่องจากการตรวจอัลตร้าซาวนด์ (ultrasound) ยังไม่สามารถเข้าถึงหญิงตั้งครรภ์บางกลุ่มได้ อาการ ส่วนใหญ่ไม่มีอาการ ดังนั้นจึงควรได้รับการตรวจสุขภาพเป็นระยะ (เนื่องจากในบางวัย อาจตรวจได้ไม่ชัดเจน) หากมีอาการก็จะเป็นอาการของภาวะหัวใจล้มเหลว คือ เหนื่อยหอบง่ายเวลาทำงาน การรักษา 1. รักษาด้วยยา ในรายที่หัวใจมีความผิดปกติไม่มากและหายเองได้ เช่น ผนังหัวใจห้องล่างรั่ว หรือในรายที่ยังไม่เหมาะสมต่อการผ่าตัด อาจจะรักษาด้วยยาไปก่อน รวมถึงการรักษาภาวะแทรกซ้อนต่างๆ เช่น ปอดบวม 2. การผ่าตัด จะการผ่าตัดในรายที่เป็นมาก รักษาด้วยยาไม่ได้ผลหรือทำการผ่าตัดเพื่อแก้ไขความผิดปกติของหัวใจ ส่วนผลของการผ่าตัดจะได้ผลดีหรือไม่ขึ้นอยู่กับระดับความผิดปกติของหัวใจ ขนาดของร่างกายผู้ป่วย ถ้าน้ำหนักตัวน้อยก็จะมีความเสี่ยงสูง โรคความดันโลหิตสูง ความดันโลหิต เป็นแรงดันเลือดที่เกิดจากหัวใจสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงทั่วร่างกาย ซึ่งวัดได้ 2 ค่า คือ ความดันโลหิตค่าบน คือ แรงดันโลหิตขณะที่หัวใจบีบตัว ความดันโลหิตค่าล่าง คือแรงดันโลหิตขณะที่หัวใจคลายตัว ในคนปกติ ความดันโลหิต ไม่ควรเกิน 130/85 มิลลิเมตรปรอทส่วนความรุนแรงของความดันโลหิตที่สูงนั้น ให้พิจารณาจากค่าความดันตัวบนและความดันตัวล่างทั้งสองค่า โดยถือระดับความดันโลหิตที่สูงกว่าเป็นเกณฑ์ เช่น ความดันโลหิต 150/110 มิลลิเมตรปรอท ความดันตัวบน 150 มิลลิเมตรปรอท จะอยู่ในระดับอ่อน แต่ความดันตัวล่าง 110 มิลลิเมตรปรอท จะอยู่ในระดับรุนแรง ดังนั้น ผู้ป่วยรายนี้ก็ต้องจัดอยู่ในกลุ่มความดันโลหิตสูงระดับรุนแรง เป็นต้นอาการ ความดันโลหิตสูงระดับอ่อน หรือปานกลาง มักจะไม่มีอาการอะไร แต่มีการทำลายอวัยวะต่าง ๆ ไปทีละน้อยอย่างช้า ๆ จนผู้ป่วยเกิดผลแทรกซ้อนในที่สุด เช่น หัวใจล้มเหลว หัวใจขาดเลือด ไตเสื่อมสมรรถภาพ หรืออัมพาต อัมพฤกษ์ ความดันโลหิตโลหิตสูงจึงมักได้รับการขนานนามว่า "ฆาตกรเงียบ" การรักษาโรคความดันโลหิตสูง การรักษาโดยไม่ใช้ยา นั่นคือการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงวิถีการดำเนินชีวิต เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือด การรักษาด้วยยา ซึ่งมีหลายกลุ่ม แพทย์สามารถเลือกใช้ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ข้อแนะนำสำหรับผู้ป่วยความดันโลหิตสูง โรคกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบหรือพิการ โรค กล้ามเนื้อหัวใจ พบในผู้ป่วยผู้ใหญ่มากกว่าพบในเด็ก เกิดจากมีพยาธิเกิดขึ้นกับกล้ามเนื้อหัวใจ ทำให้โครงสร้างและหน้าที่ของกล้ามเนื้อหัวใจผิดปกติ เกิดได้จากสาเหตุต่างๆ และบางรายไม่ทราบสาเหตุ และอาจจะเกิดเป็นผลจากโรคของโครงสร้างส่วนอื่นๆ ของหัวใจ เช่น ลิ้นหัวใจ หลอดเลือดแดงโคโรนารีที่ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจผิดปกติ หรือเกิดจาก การแพร่กระจายของโรคบางโรคไปทั่วร่างกาย ความสำคัญของโรคนี้อยู่ที่พยากรณ์โรค ค่อนข้างจะเลวหลังจากมีอาการและส่วนใหญ่มักจะเสียชีวิตเป็นส่วนมากหลังการ รักษาภายใน 2 ปี ใน อาการระยะแรกอาจจะไม่มีอาการชัดเจนเริ่มจากการติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ ต่อมามีอาการหอบเหนื่อย หายใจเร็วจนถึงภาวะไหลเวียนโลหิตล้มเหลว การรักษา การใช้ยากระตุ้นการบีบตัวของหัวใจ ร่วมกับการให้ยาขับปัสสาวะเพื่อลดปริมาณน้ำที่คั่งในปอด ทำให้หัวใจมีแรงบีบมากขึ้น ร่วมกับการให้ยาขยายหลอดเลือด ซึ่งจะทำให้มีผลต่อการไหลเวียนของเลือดที่เปลี่ยนแปลงตามความต้านทานในหลอด เลือดและการทำงานของกล้ามเนื้อหัวใจ ยาขยายหลอดเลือดมีทั้ง ขยายหลอดเลือดดำและขยายหลอดเลือดแดง ซึ่งจะต้องเลือกใช้โดยพิจารณาถึงภาวะการเปลี่ยนแปลงทางระบบไหลเวียนโลหิตที่ เกิดจากสภาวะหัวใจวายให้เหมาะสม การ เปลี่ยนหัวใจ ผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจยืดขยายและมีอายุน้อย การดำเนินของโรคเริ่มมาจาก การอักเสบของกล้ามเนื้อของหัวใจ หรือ ที่ไม่ทราบสาเหตุมักจะถึงแก่กรรมภายใน 2 ปี การเปลี่ยนหัวใจเป็นการรักษาผ่าตัดในระยะสุดท้าย ทำให้มีอัตราการรอดชีวิตเพิ่มมากขึ้น แต่มีข้อยุ่งยากเรื่องการรับบริจาคหัวใจจากผู้ป่วยที่ถึงแก่กรรม ต้องอยู่ในสภาพดีไม่ปฏิกิริยาต่อต้านทางอินบูนต่อหัวใจที่ได้รับใหม่ การใช้ยากดภูมิต้านทานในระยะยาว โรคเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ การอักเสบของเยื่อหุ้มหัวใจเรียกว่า เพริคาร์ดิทิส(pericarditis) ส่วนใหญ่เกิดกับผู้ชายที่มีอายุ 20-50 ปี ในบางครั้งเกิดหลังการติดเชื้อทางเดินหายใจ สาเหตุที่จะทำให้เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ ได้แก่ การติดเชื้อปรกติเกิดจากไวรัส หรือการแพร่ระบาดของโรคอักเสบ(inflammatory diseases)เช่นลูพัส(lupus) เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบอาจเกิดจากมะเร็ง หรือการฉายรังสีเพื่อรักษามะเร็งบางชนิด อย่างไรก็ตามเกือบทุกกรณีไม่รู้สาเหตุอย่างชัดเจน อาการ เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบทำให้เกิดอาการที่มีลักษณะเฉพาะจำนวนหนึ่งและพบได้ในการตรวจ อาการหลัก คือ การเจ็บหน้าอกที่แตกต่างจากการแน่นหน้าอกแอนไจนา ปรกติจะเจ็บจี๊ด(sharp) เจ็บลึก(piercing)บริเวณกลางหรือด้านซ้ายของทรวงอก ความเจ็บนี้อาจลุกลามไปถึงไหล่ซ้ายและรุนแรงขึ้นเมื่อหายใจลึก ๆ หรือนอนลง ความเจ็บสามารถทุเลาเมื่อนั่งเอนตัวไปข้างหน้าและกำลังลุกขึ้นยืน การรักษาจะรักษาตามอาการ เช่น การให้ยาต้านการอักเสบ รักษาสาเหตุของการอักเสบ หากมีน้ำในช่องเยื่อหุ้มหัวใจ อาจต้องเจาะหรือถ้าเจาะไม่ได้ ก็จำเป็นที่จะต้องผ่าตัดเอาน้ำหนอง หรือเยื่อหุ้มหัวใจออกเพื่อไม่ให้หัวใจถูกบีบรัดได้ ผู้ที่เป็นโรคนี้ จึงต้องไปหาหมอและขอรับการรักษาและขอทราบวิธีการป้องกันและการปฏิบัติจากหมอ การรักษาตัวเองในโรคหัวใจประเภทนี้ขึ้นอยู่กับสาเหตุและคำแนะนำของหมอสำหรับผู้ป่วยแต่ละคนโดยเฉพาะโรคหัวใจชรา อวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายของเรา เมื่อเกิดแล้วจะเจริญเติบโตรับใช้เราอยู่ชั่วระยะหนึ่ง หลังจากนั้นการเจริญเติบโตก็ยุติ อวัยวะต่าง ๆ เหล่านั้นก็แก่ตัว และปรับตัวให้เหมาะสมต่อกันและกันและต่อสิ่งแวดล้อม หัวใจของเราก็เช่นเดียวกัน หัวใจของเราเริ่มทำงานตั้งแต่เราอยู่ในครรภ์ของมารดา มีการเจริญเติบโตและเปลี่ยนแปลงตั้งแต่แรกจนกระทั่งเราเกิดและเข้าสู่วัยหนุ่มสาว หลังจากนั้นหัวใจของเราจะเริ่มแก่ตัว เพื่อปรับตัวให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายและสิ่งแวดล้อม ถัดจากระยะนี้หัวใจของเราจะชราลง การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เกิดขึ้นอย่างช้าๆ แต่เป็นไปตลอดเวลาจนเราไม่รู้สึกตัว หัวใจของเราก็เช่นเดียวกัน แต่เราไม่สามารถเห็นการชราของหัวใจได้ ทั้งที่เกือบจะถือกันได้ว่าหัวใจนั้นเป็นอวัยวะเดียวในร่างกายที่ทำงานให้เรารู้สึกได้ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นเวลากลางวันหรือกลางคืน จะตื่นหรือหลับ จะดีใจหรือเสียใจ ตั้งแต่เราอยู่ในครรภ์มารดา จนกระทั่งถึงวาระสุดท้ายของชีวิต หัวใจจึงเป็นอวัยวะที่ธรรมชาติสร้างขึ้นมาอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งการรักษาโรคหัวใจชราเป็นการรักษาตามอาการและตามชนิดของโรคเท่านั้น เพราะยังไม่มียาและวิธีรักษาใด ๆที่จะสามารถทำให้ส่วนที่เสื่อมไปกลับคืนเป็นปกติเช่นเดียวกับที่ยังไม่มียาหรือวิธีรักษาใด ๆที่จะทำให้คนชรากลับเป็นคนหนุ่มสาวอย่างสมบูรณ์ได้อีกโรคที่เกิดกับหัวใจดังได้กล่าวมานั้น จะเห็นได้ว่าเกิดจากพฤติกรรมของตัวผู้ป่วยเสียมากกว่าที่จะเกิดจากพันธุกรรม ดังนั้นเราสามารถที่จะเลือกหลีกเลี่ยงเพื่อป้องกันการเกิดโรคต่าง ๆ กับหัวใจของเราลงได้บ้าง โดยลดพฤติกรรมการบริโภค การใช้ชีวิต การคิด เพื่อช่วยให้เรามีชีวิตที่ดี มีร่างกายที่ปราศจากโรค ถึงแม้ว่าโรคบางโรคเราจะหลีกเลี่ยงไปไม่ได้ คือ โรคชรา แต่ถ้าเราดูแลสุขภาพให้ดีแล้ว เมื่อถึงยามชราภาพนั้นเราก็จะยังมีสุขภาพที่ดี ยังพอเดินได้ ไม่มีโรคภัย ไม่เป็นภาระแก่ลูกหลานและสังคม

บทที่ 5

Thu, 16 Sep 2010 18:42:08 +0700

บทที่ 5 การปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ การปฏิบัติตัวหลังผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ (Bypass) หลอดเลือดหัวใจมีหน้าที่นำเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ การที่มีการตีบตันของหลอดเลือดเหล่านี้ทำให้ปริมาณเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจลดลง การทำผ่าตัดบายพาสบริเวณที่มีการตีบตันนี้ สามารถใช้หลอดเลือดดำที่ขาหรือหลอดเลือดแดงที่ผนังหน้าอกมาต่อข้ามบริเวณที่มีการตีบ ทำให้เลือดสามารถไหลข้ามบริเวณตีบผ่านไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจได้เพิ่มขึ้น อาการเจ็บหน้าอกก็จะดีขึ้น ศัลยแพทย์จำเป็นต้องผ่าตัดเปิดหน้าอกของท่านทำให้ท่านมีความรู้สึกเจ็บหน้าอกหลังการผ่าตัด โดยทั่วไปอาการเจ็บหน้าอกมักจะเป็นแบบเจ็บลึกๆ หน่วงๆ ตื้อๆ ยาบรรเทาปวดจะช่วยให้อาการต่างๆ เหล่านี้ดีขึ้นได้ บางครั้งอาการเจ็บแผลผ่าตัดจะมีต่อไปได้อีกเป็นปี กว่าความรู้สึกของผิวหนังจะกลับมาเป็นปกติ ภายหลังจากการผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ ควรจะกลับมาเดินได้ตามปกติภายหลังผ่าตัด 7 – 10 วัน ท่านจำเป็นต้องค่อยๆ เพิ่มการมีกิจกรรมอย่างช้าๆ และในช่วงแรกๆ ท่านจะมีความรู้สึกเหนื่อยง่าย มีเวลาพักผ่อนให้พอเหมาะ บ่อยครั้งที่ท่านจะรู้สึกหงุดหงิดและซึมเศร้า หลายๆคนอาจจะช่วยท่านได้ถ้าท่านบอกความรู้สึกเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็นทีมแพทย์ คนในครอบครัวหรือเพื่อนของท่าน หากท่านยังคงมีความรู้สึกซึมเศร้า ท่านควรจะคุยกับแพทย์หรือพยาบาล ท่านอาจมีความรู้สึกไม่สบายขาหรือขาบวม ถ้าแพทย์ได้นำหลอดเลือดดำบริเวณขาไปใช้ ท่านอาจจะใช้ถุงเท้าหรือถุงน่องรัดขา (supporting stocking) การที่ได้ขยับแข้งขยับขาจะทำให้ลดอาการบวมของขาได้ ทั่วๆไป ท่านสามารถกลับไปมีชีวิตเหมือนปกติได้ภายหลังการผ่าตัด 8 – 12 สัปดาห์ การฟื้นตัวขึ้นกับความสมบูรณ์ของร่างกายก่อนผ่าตัด การปฏิบัติตามคำแนะนำการออกกำลังของนักกายภาพบำบัด ทำให้ท่านได้กลับมาแข็งแรงสมบูรณ์อีกครั้งหนึ่ง การผ่าตัดไม่ได้ทำให้ท่านหายจากโรคหัวใจ ท่านยังจำเป็นต้องปฏิบัติเพื่อเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่ไม่ดี และยังจำเป็นต้องกินยาบางอย่างเพื่อป้องกันการอุดตันของหลอดเลือดอีก การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่สำคัญ ได้แก่ การหยุดสูบบุหรี่ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ รวมถึงการออกกำลังกาย การดูแลหัวใจหลังการผ่าตัดหัวใจ หลังการผ่าตัดหัวใจ หัวใจจะได้รับเลือดมาเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจมากขึ้น มีสิ่งต่างๆมากมายที่ท่านทำได้เพื่อปกป้องหลอดเลือดหัวใจและกล้ามเนื้อหัวใจ เพื่อให้หัวใจของท่านมีสมรรถภาพดียิ่งขึ้น สิ่งต่างๆเหล่านั้นได้แก่ การหยุดสูบบุหรี่โดยสิ้นเชิง การรับประทานอาหารที่ถูกสุขลักษณะ การค่อยๆเพิ่มกิจกรรมทางกายอย่างค่อยเป็นค่อยไป และที่ลืมไม่ได้คือการกินยาทุกวัน หัวใจเป็นกล้ามเนื้อชนิดหนึ่งซึ่งเหมือนกับกล้ามเนื้ออื่นๆ ของร่างกาย นั่นคือความแข็งแรงและสมรรถภาพสามารถถูกทำให้ดีขึ้นได้ด้วยการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ หลังการผ่าตัดหัวใจเลือดจะไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจดีขึ้น , สิ่งที่สำคัญมากคือ การเพิ่มกิจกรรมเป็นระดับๆ เพิ่มขึ้น สัปดาห์แรกที่บ้าน ทำสิ่งต่างๆด้วยความนิ่มนวลในระยะ 2 - 3 วันแรก พยายามหลับให้สนิท และงีบหลับได้ 1 – 2 ชั่วโมงหลังอาหารกลางวัน ขึ้นบันไดได้ 1 – 2 ครั้งต่อวัน อยู่กับบ้านเป็นหลัก อย่ารับแขกหรือผู้มาเยี่ยมมากเกินไป เดินออกกำลังให้ได้เหมือนกับที่เดินออกกำลังที่โรงพยาบาล โดยพยายามเดินให้ได้ทุกวันตลอดสัปดาห์ ความสำคัญอยู่ที่การเพิ่มการเดินอย่างค่อยเป็นค่อยไปด้วยการเพิ่มระยะเวลาในการเดิน ถ้าท่านรู้สึกว่าการเดินออกกำลังเมื่อวันที่ผ่านมาไม่เหนื่อยจนเกินไป ถ้ารู้สึกเพลีย หน้ามืดหรือหายใจไม่ออกระหว่างการออกกำลังกาย ให้หยุดทันทีและพัก สัปดาห์ที่ 2 และ 3 ยังคงต้องมีช่วงพักบ่อยๆ ขึ้นบันไดได้เพิ่มขึ้นได้เป็น 3 – 4 ครั้งต่อวัน เดินออกกำลังมากขึ้นรวมทั้งเดินนอกบ้านด้วย ค่อยเพิ่มเวลาช้าๆ 5 – 10 นาทีต่อสัปดาห์ เพิ่มขึ้นจากสัปดาห์ที่ผ่านมา ทำงานบ้านได้เบาๆ เช่น ปัดฝุ่น ล้างจาน สัปดาห์ที่ 4 เพิ่มระยะเวลาในการเดินอย่างต่อเนื่อง ตั้งเป้าให้เดินออกกำลังกายได้นานถึง 30 นาที – 1 ชั่วโมงต่อวัน อย่างน้อย 5 – 6 วันต่อสัปดาห์ ท่านควรหลีกเลี่ยงการยกของหนักในช่วง 3 เดือนแรก หลังจาก 6 สัปดาห์ เริ่มยกของเบาๆ ได้และค่อยๆ เพิ่มขึ้นการเดินทางโดยการขับรถ เป็นสิ่งดีที่สุดถ้าท่านไม่ขับรถเลยอย่างน้อย 6 สัปดาห์ และจนกว่าท่านจะได้ตรวจตามนัดกับแพทย์ การเริ่มต้นทำงาน ท่านต้องการเวลาในการพักฟื้นหลังจากการผ่าตัดหัวใจ แต่ละคนจะฟื้นตัวแตกต่างกัน ถ้างานที่ทำต้องยกของหนัก ท่านควรรอประมาณ 3 เดือน อันที่จริงแล้วท่านสามารถกลับไปทำงานได้ก่อน 3 เดือน เพียงแต่ว่าท่านต้องไม่ทำงานเกี่ยวกับการยกของหนักจนกว่าท่านจะรู้สึกพร้อม การดูแลแผลผ่าตัด ในการผ่าตัดบายพาส(by pass)หลอดเลือดหัวใจ ศัลยแพทย์ต้องผ่ากลางกระดูกหน้าอก หลังผ่าตัดกระดูก 2 ด้าน ซ้าย-ขวา จะถูกดึงเข้าหากันและยึดตรึงด้วยลวดไว้ระหว่างรอให้กระดูกติดสมานกันดี ซึ่งใช้เวลา 4-6 สัปดาห์ เพื่อให้มีกระดูกใหม่มาเกาะเพียงพอและเชื่อมต่อกันสนิท สิ่งที่สำคัญมากๆ คือ ท่านต้องไม่ทำกิจกรรมที่อาจไปขัดขวางการสร้างกระดูกใหม่ ซึ่งทำให้การเชื่อมต่อกระดูกช้าลง ดังนั้นจึงไม่ควรยกของหนักหรือเคลื่อนไหวของแขนซ้ำๆ หรือบิดหมุนตัวมากเกินไปเป็นเวลา 6 สัปดาห์หลังการผ่าตัด กระดูกหน้าอกจะเชื่อมต่อกันสนิทจนแข็งแรงเต็มที่เมื่อเวลาผ่านไป 3 เดือน ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงงานหรือกิจกรรมที่หนักมากๆ ไว้ก่อน กล่าวคือ1. สัปดาห์แรกหลังการผ่าตัด หลีกเลี่ยงงานที่ต้องใช้แขนเคลื่อนไหวซ้ำๆ เช่น รีดผ้า ทำสวน ล้างรถ ก่อสร้าง หลีกเลี่ยงการยกสิ่งของที่หนักกว่าครึ่งกิโลกรัม หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องบิดตัวอย่างรุนแรง เช่น การตีกอล์ฟ หรือ กีฬาอื่นๆ2. 6 สัปดาห์ ถึง 3 เดือน หลังการผ่าตัด สามารถยกของเบาๆ ได้ แต่ต้องหลีกเลี่ยงการยกของหนักมากๆ เช่น กระเป๋าเดินทางหนักๆ สามารถทำงานบ้านส่วนใหญ่ได้แล้ว ยังคงต้องหลีกเลี่ยงการเคลื่อนไหวที่ต้องบิดตัวอย่างรุนแรง ดังนั้น ยังห้ามตีกอล์ฟ หรือกีฬาบางชนิด3. 3 เดือนหลังการผ่าตัด ท่านสามารถทำกิจกรรมส่วนใหญ่เกือบทั้งหมดได้ เช่น กอล์ฟ เทนนิส ว่ายน้ำ การกินยาจำเป็นที่จะต้องกินทุกวัน ตามที่แพทย์สั่งเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด และเป็นการป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้นกับหัวใจของท่านในอนาคต ที่สำคัญท่านควรมีรายชื่อยาทั้งหมดที่ท่านกิน ทั้งชื่อ และขนาด รวมทั้งรายชื่อยาที่ท่านแพ้พกติดตัวตลอดเวลา

บทที่ 4

Thu, 16 Sep 2010 18:41:40 +0700

บทที่ 4 หัตถการโรคหัวใจ หัตถการโรคหัวใจเป็นการรักษาโรคหัวใจด้วยการสอดใส่เครื่องมือสวนหัวใจเข้าไปในร่างกายผ่านหลอดเลือดที่นำไปสู่หลอดเลือดหัวใจ สำหรับการวินิจฉัยโรคเบื้องต้น สารทึบแสงเป็นจำนวนน้อยจะถูกฉีดลงไปในเส้นเลือดของผู้ป่วยเพื่อตรวจดูทางเส้นเลือด แพทย์จึงสามารถกำหนดวิธีรักษาได้อย่างถูกต้องและแม่นยำ ข้อดีของการรักษาด้วยวิธีหัตถการหัวใจคือเพื่อหลีกเลี่ยงความเจ็บปวดและระยะเวลาพักฟื้นที่ยาวนานจากการผ่าตัด โดยการทำหัตถการหัวใจนี้สามารถเบียดคราบไขมันหินปูนที่เกาะอยู่ที่ผนังหลอดเลือดให้ยุบแบนลงได้แพทย์หัตถการโรคหัวใจทำการรักษาโรคหัวใจด้วยวิธีหัตการดังนี้ 1.การขยายหลอดเลือดหัวใจโดยไม่ต้องผ่าตัด (PCI) ทำได้โดยสอดสายสวนหัวใจเข้าไปทางหลอดเลือกที่แขนหรือขา และเมื่อถึงบริเวณที่หลอดเลือดตีบจึงต่อสายบอลลูนเข้ากับเครื่องมือเพื่อดันบอลลูนให้ขยายออกและขยายหลอดเลือดให้กว้างออก และในบางกรณีอาจมีการใส่ขดลวดเล็กๆ เข้าไปยึดติดกับผนังหลอดเลือดเพื่อลดปัญหาการกลับมาตีบซ้ำของหลอดเลือด 2.การขยายหลอดเลือดหัวใจด้วยเครื่อง Intravascular Ultrasound เป็นการตรวจดูโครงสร้างหลอดเลือดหัวใจโดยใช้คลื่นเสียงความถี่สูง ภาพที่ได้จะแสดงการอุดตันในหลอดเลือดและโครงสร้างของผนังหลอดเลือดเพื่อการขยายหลอดเลือดตีบตันอย่างแม่นยำ 3.การขยายของหลอดเลือดหัวใจด้วยบอลลูนและขดลวด หัตถการตกแต่งหลอดเลือดหัวใจโดยการเจาะหลอดเลือดผ่านผิวหนัง แล้วสอดสายสวนหัวใจชนิดพิเศษเข้าไปในหลอดเลือดหัวใจเพื่อขยายหรือถ่างหลอดเลือดส่วนที่ตีบนั้น ด้วยบอลลูน หลังจากนั้นการใส่อุปกรณ์ที่เรียกว่า ขดลวด (Stent) นั้นเพื่อคงสภาพรูเปิดของหลอดเลือดให้กว้างขึ้น หรือค้ำยันไม่ให้รูเลือดกลับมาปิดใหม่ และลดการตีบซ้ำ หลัง 6 เดือนของบริเวณที่ทำบอลลูนไปอีกด้วย ก็จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของการขยายหลอดเลือดหัวใจ ปัจจุบันได้มีวิวัฒนาการในด้านตะแกรงลวดหรือขดลวดมากกว่าอุปกรณ์อื่นๆ เพื่อเพิ่มประสิทธิผลในการรักษา ขดลวดเคลือบยา (Drug Eluting Stent) นับเป็นนวัตกรรม ของการขยายหลอดเลือดหัวใจ ขดลวดดังกล่าวเคลือบด้วยยาที่สามารถลดหรือยับยั้งกระบวนการสมานแผล ของหลอดเลือดที่นำไปสู่การตีบซ้ำลงได้ ซึ่งจะมีประโยชน์มากกับผู้ป่วยเบาหวาน, ผู้ป่วยมีหลอดเลือดขนาดเล็ก หรือลักษณะตีบตันพิเศษบางอย่าง ที่มีโอกาสตีบซ้ำสูง จะได้ประโยชน์จากขดลวดเคลือบยา โดยลดอาการตีบซ้ำจากร้อยละ 20 ลงมาเหลือร้อยละ 4-5 แต่ข้อเสีย คือนำเข้ามาจากต่างประเทศและมีราคาแพง ปัจจุบันการขยายหลอดเลือดด้วยบอลลูน และขดลวดถือเป็นวิธีการรักษาผู้ป่วยโรคหัวใจที่มีการทำมากที่สุด และใช้ขดลวดแบบเคลือบยา ถึง 50-75% ของคนไข้ทั้งหมดที่ทำหัตถการ ข้อดี คือ ไม่ต้องทำการผ่าตัด และไม่ต้องดมยาสลบ ดังนั้นโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนจึงต่ำกว่าการผ่าตัดบายพาส รวมทั้งผู้ป่วยยังออกจากโรงพยาบาลได้เร็วขึ้น 1-2 วัน และกลับไปสู่ชีวิตปกติได้เร็วกว่าโดยไม่ต้องมีระยะพักฟื้นที่นานเหมือนหลังผ่าตัด นอกจากนั้นหากมีหลอดเลือดตีบแคบลงได้อีกในอนาคตทั้งตำแหน่งใหม่ หรือตำแหน่งเดิม สามารถขยายหลอดเลือดหัวใจด้วยบอลลูนและขดลวดได้หลายครั้ง และด้วยความความปลอดภัยสูง ข้อเสีย มีข้อจำกัดในลักษณะการตีบบางอย่างที่ไม่สามารถทำได้สำเร็จ ไม่ปลอดภัย หรือได้ผลที่ไม่ดีนัก หรือลักษณะการตันบางอย่างที่ไม่สามารถสอดสายลวดเล็กๆ หรือไม่สามารถไปถึงปลายทางได้ เนื่องจากเส้นเลือดคดเคี้ยวมาก ซึ่งอาจจะต้องลงเอยด้วยการผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ หรือที่เรียกว่าการทำบายพาส หัตถการการฉีดสีหลอดเลือดหัวใจ และการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจด้วยบอลลูน และขดลวด สามารถทำได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีอัตราการเสี่ยงน้อย เมื่อเทียบกับการดำเนินโรคหลังจากเกิดหลอดเลือดหัวใจตีบตัน หรือการทำผ่าตัดบายพาส ลักษณะพยาธิสภาพของหลอดเลือดหัวใจ หลังจากการฉีดสีหลอดเลือดหัวใจจะถูกใช้ในการตัดสินใจการรักษาด้วยวิธีต่างๆ ตามดุลยพินิจของแพทย์ ผู้ทำการรักษาต่อไป วิธีการรักษาโรคหัวใจพิการตั้งแต่กำเนิด 4.การอุดรอยรั่วระหว่างผนังกั้นห้องหัวใจด้านบน 5.การอุดรอยรั่วเส้นเลือดแดงที่เกินผิดปกติระหว่างปอดและหัวใจ 6.การขยายหลอดเลือดโคโรนารี่ด้วยการดูดลิ่มเลือด 7.ภาวะไฟฟ้าลัดวงจรในหัวใจแพทย์จะใช้สายสวนหัวใจจะถูกสอดเข้าไปในบริเวณเล็กๆของกล้ามเนื้อหัวใจเพื่อตัดวงจรการนำไฟฟ้าของหัวใจที่ผิดปกติ CARTOSOUND เป็นนวัตกรรมใหม่ในการรักษาอาการเต้นของหัวใจที่ผิดปกติ การจี้ภาวะลัดวงจรของคลื่นไฟฟ้าในหัวใจด้วยคลื่นไฟฟ้าความถี่สูงเท่าคลื่นวิทยุ ใช้กับผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ อันมีสาเหตุจากความผิดปกติของคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เครื่อง CARTOSOUND เป็นนวัตกรรมการรักษาภาวะหัวใจเต้นผิดปกติล่าสุด โดยสามารถทำอัลตราซาวน์หัวใจในขณะที่ทำหัตถการได้และแสดงภาพแบบ real time ทำให้แพทย์ประเมินระดับไฟฟ้าที่จะใช้จี้หัวใจได้ รวมถึงสามารถรวมภาพที่ได้จากการตรวจด้วยเครื่อง CT Scan หรือ MRI เพื่อบ่งบอกบริเวณหัวใจได้ทุกส่วน แพทย์สามารถค้นหาตำแหน่งที่ไฟฟ้าหัวใจเต้นเร็วผิดปกติได้อย่างแม่นยำรวดเร็ว 8.การผ่าตัดฝังเครื่องมือพิเศษ 9.การผ่าตัดฝังเครื่องกระตุ้นหัวใจชนิดถาวร เพื่อรักษาภาวะหัวใจเต้นช้า 10.การผ่าตัดฝังเครื่องช็อกหัวใจแบบอัตโนมัติ สำหรับผู้ป่วยมีอาการเสี่ยงเสียชีวิตจากภาวะหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ โดยเครื่องช็อกหัวใจแบบอัตโนมัตินี้จะส่งสัญญาณไฟฟ้าไปหยุดอาหารดังกล่าว เพื่อให้หัวใจกลับมาเต้นเป็นปกติ 11.การรักษาโรคหลอดเลือดส่วนปลายตีบตัน การตรวจโดยการสวนหลอดเลือดและการทำบอลลูนขยายหลอดเลือด สำหรับหลอดเลือดแดงที่ไม่ใช่หลอดเลือดหัวใจ

บทที่ 3

Thu, 16 Sep 2010 18:41:13 +0700

บทที่ 3 การตรวจผู้ป่วยโรคหัวใจ การตรวจผู้ป่วยโรคหัวใจหรือสงสัยว่าจะมีโรคหัวใจมีความสำคัญมากเพื่อเป็นก้าวแรกในการวินิจฉัยและรักษาโรคให้ทันท่วงที การตรวจดังกล่าว มีตั้งแต่การตรวจร่างกายทั่วไป การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เอกซเรย์ ฯลฯ ซึ่งจะมีข้อเด่น ข้อด้อยแตกต่างกันดังนี้ตรวจร่างกายทั่วไป ข้อเด่น เป็นการตรวจร่างกายทั้งตัว ไม่เฉพาะระบบหัวใจ ทำให้ ทราบว่ามีปัญหาอื่นๆ ด้วยไหม ได้ทราบความดันโลหิต มีอะไรที่บ่งชี้ว่ามี ภาวะหัวใจล้มเหลวหรือไม่ เป็นต้น ข้อด้อย ในบางโรค จะตรวจไม่พบความผิดปกติใดๆ เลยก็ได้ เช่น โรคหัวใจขาดเลือด หรือ ความผิดปกติใน การนำไฟฟ้า ในหัวใจ สำหรับโรคของลิ้นหัวใจ การตรวจร่างกาย ให้ประโยชน์ระดับหนึ่ง แต่บ่อยครั้ง ที่ไม่เพียงพอ ในการวินิจฉัย หรือ ให้ คำแนะนำผู้ป่วย คลื่นไฟฟ้าหัวใจ EKG ข้อดี ไม่เจ็บตัว สามารถบอกจังหวะ การเต้นของหัวใจในขณะนั้น บอกขนาดหัวใจได้บ้าง บอกการนำไฟฟ้าในหัวใจ และบอก ว่าเคยมีกล้ามเนื้อหัวใจตายมาก่อนไหม ข้อเสียคลื่นไฟฟ้าหัวใจที่ปกติ ไม่ได้หมายความว่า หัวใจปกติ ในขณะเดียวกัน คลื่นไฟฟ้าหัวใจที่ดู ผิดปกติ ก็ไม่ได้ แปลว่าหัวใจผิดปกติเสมอไป มีปัจจัยอื่นๆ ที่มีผลต่อ การแปลผลด้วย เช่น น้ำหนัก อายุ อาการขณะตรวจ เป็นต้นเอกซเรย์ปอด เอกซเรย์ปอด ข้อดี ไม่เจ็บตัว เห็นทั้งปอดและขนาดหัวใจ ปอดและหัวใจมี ความสัมพันธ์กันอย่างมาก ภาวะหัวใจล้มเหลว จะทำให้เกิด น้ำคั่งในปอด ซึ่งเห็นได้จากเอกซเรย์ ซึ่งเป็นการตรวจที่ดี สำหรับภาวะนี้ และ ช่วยแยกสาเหตุต่างๆ ในกรณีที ่ผู้ป่วยมีอาการหอบ เหนื่อย ว่าเกิดจากปอดหรือหัวใจ ข้อเสีย การตรวจขึ้นกับ คุณภาพฟิล์ม และเทคนิคด้วย รวมทั้งขนาดตัวผู้ป่วย บ่อยครั้งที่ขนาดหัวใจ ดูโตจากเอกซเรย์ แต่ความจริงแล้วปกติ การตรวจนี้ไม่ได้ มองเห็นทุกอย่าง ตามที่เข้าใจกัน ในความเป็นจริง แล้วเห็นเพียง "เงา" เท่านั้น จึงต้องอาศัยความรู้ ความเชี่ยวชาญของแพทย์ด้วย ตรวจเลือด ข้อดี สามารถบอกได้ในกรณีที่ เกิดกล้ามเนื้อหัวใจตายขึ้นแล้วเท่านั้น (เฉียบพลัน) และเป็นการตรวจดูปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ของโรคหัวใจ เช่น เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง เป็นต้น ข้อเสีย ไม่มีการตรวจเลือดใดๆ ที่มีความจำเพาะต่อหัวใจ เช่น ตรวจแล้วรู้ว่าเป็นโรคหัวใจ ต่างจากเบาหวาน ที่เราทราบจากการ ตรวจเลือด อัลตราซาวน์หัวใจ หรือ เอคโค่ Echocardiogram ข้อดี ไม่เจ็บตัว สามารถเห็นการทำงาน ของลิ้นหัวใจได้ดี บอกความสามารถในการบีบตัว ของกล้ามเนื้อหัวใจได้ดี เห็นช่องเยื่อหุ้มหัวใจ ข้อเสีย ภาพที่ได้ไม่ชัดเจนในทุกราย โดยเฉพาะ ในคนอ้วน หรือ โรคปอด อาจมองไม่เห็นหัวใจ จากการตรวจผ่านทางหน้าอกเลย อาจจำเป็นต้องสอด เครื่องมือ (ท่อ) ลงทางหลอดอาหาร เพื่อให้ เครื่องมืออยู่ใกล้ หัวใจมากที่สุด ซึ่งเจ็บตัว และอาจมีภาวะแทรกซ้อนได้ (แต่พบน้อย) ที่สำคัญ คือ การตรวจชนิดนี้ ไม่เห็นหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจเดินสายพาน Exercise Stress Test ข้อดี ไม่เจ็บตัวแต่เหนื่อย ต้องออกแรง โดยการเดินบนสายพาน เพื่อดูการเปลี่ยนแปลงของ EKG ขณะออกกำลังกาย การตรวจนี้ ใช้ในการวินิจฉัยโรคหัวใจขาดเลือด ข้อเสีย มีข้อจำกัดมาก เช่น เดินไม่ดี เพราะปวดเข่า หรือ อายุมาก บ่อยครั้งที่ตรวจเสร็จแล้ว ก็ไม่สามารถ สรุปได้ว่าปกติ หรือ ผิดปกติ แม้ว่าการตรวจจะ ให้ผลปกติ แต่ก็ยังไม่สามารถบอกได้ 100 % ว่าไม่มีโรคหัวใจขาดเลือด ในขณะเดียวกันบางราย (เช่น ผู้หญิง หรือ มีความดันโลหิตสูง) ผลการตรวจ ผิดปกติ แต่ความจริง ไม่มีโรคหัวใจขาดเลือด ก็เป็นได้ คลื่นไฟฟ้าหัวใจ 24 ชม. ข้อดี ไม่เจ็บตัว ให้การวินิจฉัยอาการใจสั่น ใจเต้นผิดปกติ ว่าเป็นชนิดใด สามารถช่วยในการวินิจฉัย โรคหัวใจขาดเลือด หรือ ช่วยในการพยากรณ์โรคในบางราย ข้อเสีย หากไม่มีอาการใจสั่น ในรอบ 24 ชม. ที่ติดเครื่อง ก็ไม่สามารถให้การวินิจฉัยได้ เตียงปรับระดับ Tilt Table Test ข้อดี ใช้ในการวินิจฉัยอาการเป็นลม หรือ วูบ ที่เกิดจากระบบประสาทอัตโนมัติ ข้อเสีย บางครั้งให้ผลไม่แน่นอน (ไม่ 100%) สวนหัวใจ และฉีดสีดูหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ Cath & Angiogram ข้อดี สามารถมองเห็น หลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ ได้ดีที่สุดวิธีหนึ่ง ซึ่งใช้กันอย่างแพร่หลาย ยังดูการทำงานของหัวใจได้ด้วย สามารถวัดความดันในห้องต่างๆ ของหัวใจ ข้อเสีย เจ็บตัว (แต่น้อย) มีผลแทรกซ้อนได้ ตั้งแต่เล็กน้อย จน ถึงเสียชีวิต (พบ1/10,000 ราย) ราคาแพง

บทที่ 2

Thu, 16 Sep 2010 18:40:43 +0700

บทที่ 2 โรคที่เกิดกับหัวใจและการรักษา หัวใจมีหน้าที่สูบฉีดเลือดดีที่ได้รับการฟอกที่ปอดและมีปริมาณออกซิเจนสูงส่งไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายและสมอง หากสมองขาดเลือดก็จะไม่สามารถสั่งงานหรือควบคุมการทำงานของอวัยวะในร่างกายได้ ขณะเดียวกันหัวใจก็มีหน้าที่รับเลือดจากอวัยวะทุกส่วนกลับคืนมา ซึ่งเป็นเลือดที่มีของเสียและคาร์บอนไดออกไซด์ อันเกิดจากการทำงานของร่างกายส่งไปทำลายทิ้งที่ไต ตับ และ ปอด เลือดที่ผ่านการกำจัดของเสียแล้วก็จะไหลกลับเข้าหัวใจซีกซ้ายด้านบนก่อนที่จะถูกสูบฉีดไปเลี้ยงอวัยวะต่าง ๆ อีกต่อไป โรคหัวใจอ่อน โรคหัวใจอ่อนหรือโรคประสาทหัวใจ เป็นโรคที่ผู้ป่วยมักมีอาการใจหวิว ใจสั่น ใจเต้นเร็ว ตกใจง่าย เหงื่อออกมาก มือเย็น เท้าเย็น มือชา เท้าชา หายใจไม่อิ่ม ถอนหายใจ บางรายมีอาการเจ็บแน่นหน้าอก เสียวจี๊ดในหน้าอก อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย รู้สึกหงุดหงิดโมโหง่าย ความอดทนต่ำ สะเทือนใจง่าย บางรายจะมีอาการนอนไม่ค่อยหลับร่วมด้วย เมื่อทำการตรวจร่างกายและตรวจทางห้องปฏิบัติการ จะพบว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ ยกเว้นอาจจะมีชีพจรหรือหัวใจเต้นเร็วกว่าปกติ ซึ่งเกิดจากระบบประสาทอัตโนมัติที่ควบคุมการทำงานของหัวใจและอวัยวะภายในอื่น ๆ สั่งงานมากกว่าปกติ ทางการแพทย์เรียกโรคนี้ว่า โรคเครียดหรือโรคกังวล สาเหตุของโรคหัวใจอ่อนแท้จริงแล้วเกิดจากความขัดแย้งในจิตใจอย่างเรื้อรัง ความคับข้องใจ ความไม่สมหวังในชีวิต ความเครียด ความกังวล อันเกิดจากปัญหาในชีวิตส่วนตัวและครอบครัว ความกลัวและความเข้าใจผิดเกี่ยวกับโรคนี้จะทำให้อาการของโรคเป็นรุนแรงขึ้น การรักษาโรคหัวใจอ่อนนี้ผู้ป่วยต้องดูแลตนเองสุขภาพกายให้แข็งแรง มีความสุขใจชีวิตประจำวันให้มาก หลีกเลี่ยงเหตุการณ์ที่ก่อให้เกิดความเครียด หากิจกรรมทำในยามว่าง เพราะเวลาที่ว่างจิตใจมักคิดฟุ้งซ่าน คิดไปในทางที่ดีบ้างที่เลวร้ายบ้างส่งผลให้เกิดโรคได้มากมาย โรคหัวใจโต โรคหัวใจโตหรือภาวะหัวใจโต คือมี ขนาดของหัวใจโตผิดปกติ แบ่งเป็น 2 ชนิดใหญ่ๆ คือ โตจากกล้ามเนื้อที่หนาตัวกว่าปกติเพราะทำงานหนัก กล้ามเนื้อหัวใจหากต้องทำงานหนัก บีบตัวมากๆ เช่น ในกรณีความดันโลหิตสูง หรือ ลิ้นหัวใจตีบ ก็ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจหนา ขึ้นได้ อีกประการหนึ่งคือขนาดของหัวใจโตขึ้น เพราะกล้ามเนื้อหัวใจบีบตัวไม่ดี มีเลือดคั่งค้างในห้องหัวใจมากคล้ายลูกโป่งใส่น้ำ ทำให้ขนาดโตขึ้น มีหลายโรคที่ทำให้เกิดภาวะหัวใจที่เป็นดาราประจำก็ คือ ความดันโลหิตสูง ลิ้นหัวใจตีบหรือรั่ว หัวใจขาดเลือดหรือกล้ามเนื้อหัวใจตาย เบาหวาน เป็นต้น นอกจากนั้นแล้วก็ยังมีโรคของกล้ามเนื้อหัวใจที่หนากว่าปกติ โดยไม่ทราบสาเหตุอีกด้วย ภาวะหัวใจโตไม่จำเป็นต้องมีอาการผิดปกติใดๆ หากจะมีอาการ ก็จะเป็นอาการเนื่องจากโรคที่เป็นต้นเหตุ และอาการจาก หัวใจล้มเหลว เช่น เหนื่อยง่าย หอบ แน่นหน้าอก เป็นต้น การตรวจร่างกายจะบอกได้หากหัวใจมีขนาดโตมาก แต่โดยทั่วไปแล้ว การตรวจร่างกายจะมุ่งหาสาเหตุของหัวใจโต มากกว่าที่จะบอกขนาดของหัวใจ การตรวจที่จำเป็นคือ คลื่นไฟฟ้าหัวใจ และ เอกซเรย์ทรวงอก (ปอดและหัวใจ) หากกล้ามเนื้อหัวใจหนากว่าปกติมาก หรือ เคยมีปัญหากล้ามเนื้อหัวใจตายมาก่อน จะแสดง ให้เห็น จากคลื่นไฟฟ้าหัวใจ แต่อย่างไรก็ตามคลื่นไฟฟ้าหัวใจเป็นการตรวจที่มีความไวต่ำ หมายความว่า แม้คลื่นไฟฟ้าหัวใจปกติ ก็มิได้หมายความว่าหัวใจไม่โต หรือ ไม่มีโรคหัวใจขาดเลือด คลื่นไฟฟ้าหัวใจอาจบอกว่าโต แต่จริงๆแล้วไม่โตก็ได้ เอกซเรย์ ทรวงอกบอกขนาดหัวใจได้ดีพอสมควร แต่ก็ผิดพลาดได้ง่าย เพราะขึ้นอยู่กับเทคนิค ระยะห่างระหว่างหัวใจกับฟิล์ม การหายใจ เป็นต้น บ่อยครั้งที่ดูว่าหัวใจโตจากเอกซเรย์ แต่จริงๆแล้วขนาดหัวใจปกติ ไม่โตเลย ในทางกลับกัน เอกซเรย์บอกว่าปกติแต่ความจริงมีกล้ามเนื้อหัวใจหนากว่าปกติมาก ก็เป็นได้ ซึ่งก็ต้องอาศัยวิธีการตรวจหลาย ๆ วิธี เพื่อช่วยให้แพทย์สามารถวินิจฉัยได้อย่างถูกต้องมากที่สุดเพื่อลดความเสี่ยงต่อตัวผู้ป่วย การตรวจวินิจฉัย วิธีดูขนาดหัวใจที่ยอมรับกันว่าดีมากในปัจจุบัน คือ การตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงสะท้อนความถี่สูง หรือ Echocardiography เครื่องมือจะส่งคลื่นเสียง ความถี่สูง ทะลุผ่านอวัยวะต่างๆที่จะตรวจเมื่อผ่านส่วนต่างๆคลื่นเสียงเหล่านี้จะสะท้อนกลับ ความสามารถในการสะท้อนกลับขึ้นอยู่กับชนิดของเนื้อเยื่อที่มันผ่าน เช่น เลือด กระดูก กล้ามเนื้อ เหล่านี้ให้สัญญาณการสะท้อนกลับแตกต่างกัน คอมพิวเตอร์จะบันทึกสัญญาณสะท้อนกลับเหล่านี้ นำมาสร้างภาพขึ้นเห็นเป็นอวัยวะที่แพทย์กำลังตรวจอยู่ ดังนั้นหากตรวจที่หัวใจ ก็จะเห็นห้องหัวใจ ซึ่งวัดขนาดได้ว่าโตหรือไม่ เห็นการทำงานของลิ้นหัวใจ เห็นกล้ามเนื้อหัวใจ และ ความสามารถในการบีบตัวว่าเป็นอย่างไร ดังนั้นจึงให้รายละเอียดได้มากกว่าการตรวจอื่นๆ แต่อย่างไรก็ตาม การตรวจชนิดนี้ไม่เห็น หลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ และเห็นภาพไม่ชัดนักในผู้ป่วยที่อ้วนหรือมีโรคปอด (ยกเว้นการตรวจโดยผ่านหลอดอาหาร) ผู้ที่ควรได้รับการตรวจ ผู้ที่ควรได้รับการตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงสะท้อนความถี่สูง (Echocardiography) คือผู้ที่มีอาการของหัวใจล้มเหลว หัวใจขาดเลือด ความดันโลหิตสูง หรือตรวจร่างกายพบระบบการทำงานหัวใจผิดปกติ ควรได้รับการตรวจนี้ เพื่อดูความสามารถ ในการบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจ นอกจากนั้นแล้วผู้ที่เอกซเรย์พบว่า หัวใจโตกว่าปกติบางราย ควรดูให้แน่ใจว่า โตจริงไหม ทั้งนี้แล้วแต่แพทย์โรคหัวใจ จะพิจารณาเป็นรายๆ ในผู้ป่วยที่เสี่ยงต่อโรคหัวใจขาดเลือด เช่น เบาหวาน หากพบว่า หัวใจโตจากเอกซเรย์ก็ควรตรวจละเอียดเช่นกัน เนื่องจาก ภาวะหัวใจโตไม่จำเป็นต้องมีอาการ การรักษาภาวะหัวใจโต คือ การรักษาตามสาเหตุ เช่น รักษาความดันโลหิตสูง ผ่าตัดลิ้นหัวใจ หรือรักษาภาวะหัวใจล้มเหลว เป็นต้น แม้ว่าการรักษาอาจ ไม่ได้ลดขนาดหัวใจลงให้เห็นได้ชัดเจนจากเอกซเรย์ในบางราย แต่การรักษาจะช่วยป้องกันไม่ให้โตขึ้นเรื่อยๆได้ ลิ้นหัวใจรั่ว ลิ้น หัวใจเป็นส่วนหนึ่งของหัวใจที่ทำหน้าที่คล้ายประตู กั้นไม่ให้เลือดที่อยู่ในแต่ละห้องหัวใจไหลย้อนกลับขณะที่ห้องหัวใจบีบตัว ลิ้นหัวใจจึงทำหน้าที่คล้ายประตู ปิด-เปิด ระหว่างห้องหัวใจตลอดเวลาตั้งแต่เกิด หัวใจคนเรามีลิ้นหัวใจอยู่ 4 ตำแหน่ง คือ ไตรคัสปิด (Tricuspid) อยู่ระหว่าหัวใจห้องขวาบนและล่างพูลโมนารี่ (Pulmonary) อยู่ระหว่างหัวใจห้องขวาล่างกับหลอดเลือดแดงที่ไปปอดไมตรัล (Mitral) อยู่ระหว่างหัวใจห้องซ้ายบนและล่างเอออร์ติค (Aortic) อยู่ระหว่างหัวใจห้องซ้ายล่างกับหลอดเลือดแดงใหญ่ที่ไปเลี้ยงร่างกาย สาเหตุ 1. มีความผิดปกติของลิ้นหัวใจที่เป็นมาแต่กำเนิด โดยอาจไม่มีอาการใดๆในวัยเด็กก็ได้ 2. ลิ้นหัวใจเสื่อมตามอายุ เนื่อง จากเป็นอวัยวะที่เคลื่อนไหวและรับแรงจากเลือดตลอดเวลา ดังนั้นจึงเกิดการเสื่อมขึ้น ลิ้นหัวใจ จะหนาตัวขึ้นและเริ่มมีหินปูน (calcium) เข้าไปสะสมในเนื้อเยื่อ ทำให้ปิดไม่สนิท 3. โรคหัวใจรูห์มาติค ซึ่งเริ่มต้นจากการติดเชื้อ Streptococus ในคอ ซึ่งพบบ่อยในเด็ก ร่างกายสร้างภูมิต้านทานขึ้นมา ต่อต้านหัวใจตนเอง เกิดการอักเสบของลิ้นหัวใจ ผลตามมาคือลิ้นหัวใจหนาตัวขึ้นมาก เกิดลิ้นหัวใจตีบและรั่ว โรคนี้ยังจัดเป็นปัญหา สาธารณสุขของประเทศอยู่ พบบ่อยๆ ในผู้ป่วยที่มีฐานะต่ำ หรือ อยู่ในชุมชนแออัด4 เกิดจากการติดเชื้อที่ลิ้นหัวใจ ทำให้ลิ้นหัวใจอักเสบเป็นรู เชื้อโรคอาจมาจากช่องปาก เข็มฉีดยาที่ไม่สะอาด (ในผู้ติดยา เสพติด) การเจาะตามร่างกาย(เช่น เจาะลิ้น เจาะอวัยวะเพศ) เป็นต้น การวินิจฉัยโรค การ ตรวจร่างกายจะให้การวินิจฉัยโรคได้ดี โดยจะได้ยินเสียงหัวใจผิดปกติ เรียกว่า "เสียงฟู่" หรือ murmur ซึ่งเป็นเสียงที่เกิดขึ้นจาก ลิ้นหัวใจตีบก็ได้ รั่วก็ได้ แล้วแต่ตำแหน่งของลิ้นหัวใจ อย่างไรก็ตามเสียงฟู่ไม่ได้พบเฉพาะในโรคลิ้นหัวใจเท่านั้น ยังพบในหลายกรณี เช่น คนปกติบางราย คนตั้งครรภ์ ผนังกั้นห้องหัวใจรั่ว ฯลฯ การ ตรวจพิเศษที่ช่วยในการวินิจฉัยลิ้นหัวใจรั่ว รวมทั้งสามารถบอกความรุนแรงและลักษณะของลิ้นหัวใจได้ดีที่สุด คือ การตรวจ ด้วยคลื่นสะท้อน หรืออัลตราซาวน์ เราเรียกการตรวจชนิดนี้ว่า เอคโค่ (echocardiogram) ซึ่งต้องอาศัยเครื่องมือ และ ความชำนาญของแพทย์ในการทำ และแปลผลด้วย บ่อยครั้งที่การใช้เครื่องมือ hi-tech นี้ก็มีผลเสีย เนื่องจากเครื่องมือมี "ความไว" เกินไป สามารถตรวจจับการ "รั่ว" เพียงเล็กน้อยได้ ซึ่งการรั่วเล็กน้อยเหล่านี้ไม่ได้มีความสำคัญเลย แต่เมื่อแพทย์บอกผู้ป่วยไป ก็ทำให้เกิดความกังวลแก่ผู้ป่วยและญาติ (แต่ไม่บอกก็ไม่ได้เช่นกัน) การ ตรวจเอกซ์เรย์ทรวงอก แม้จะไม่สามารถวินิจฉัยลิ้นหัวใจได้โดยตรง แต่ก็สามารถให้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องในการบอกความรุนแรง ของปัญหาที่เกิดขึ้นได้ อาการ ลิ้น หัวใจรั่วเพียงเล็กน้อยจะไม่แสดงอาการใดๆ หรือแม้แต่รั่วมากในหลายๆรายก็ไม่แสดงอาการ อาการต่างๆ จะปรากฏเมื่อหัวใจ ไม่สามารถทนรับกับ ปริมาณเลือดที่เพิ่มขึ้นได้ต่อไปอีก อาการที่เกิดจึงเป็นอาการของภาวะหัวใจล้มเหลว (heart failure) เช่น หอบเหนื่อย ขาบวม ใจเต้นเร็ว เป็นต้น ดังนั้นการตรวจร่างกาย หรือ ตรวจสุขภาพประจำปีเท่านั้นจึงสามารถบอกได้ การรักษา แม้ ว่าลิ้นหัวใจทำหน้าที่คล้ายประตู แต่หากเปิด-ปิดไม่สะดวกก็ไม่สามารถรักษาด้วยการหยอดน้ำมันเหมือนประตูได้ ต้องเปลี่ยน อย่างเดียว หมายความว่า ต้องแก้ไขที่ตัวลิ้นหัวใจ จะด้วยการผ่าตัดซ่อมแซม หรือ ผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจก็ตาม แพทย์จะทำการผ่าตัด เฉพาะในรายที่ลิ้นหัวใจเสีย มากเท่านั้น ดังนั้น หากลิ้นหัวใจรั่วเพียงเล็กน้อยหรือปานกลาง แพทย์จะแนะนำให้ติดตามดูอาการ ไปเรื่อยๆจนกว่าจะถึงเวลาที่เหมาะสมในการผ่าตัดแก้ไข ซึ่งหลายๆราย เสียชีวิตด้วยโรคอื่นก่อนที่จะเสียชีวิตจากหัวใจ การปฏิบัติตัว หาก ลิ้นหัวใจรั่วไม่มากก็สามารถมีกิจกรรมต่างๆได้ตามปกติ ส่วนถ้ารั่วมาก มักจะมีอาการหอบเหนื่อย ซึ่งก็ถูกจำกัดกิจกรรมต่างๆ ไปโดยปริยาย หัวใจท่านอ่อนแออยู่แล้ว ดังนั้นท่านต้องทะนุถนอมหัวใจท่านให้มากๆ ไม่ทำร้ายหัวใจด้วย อาหารเค็ม บุหรี่ อาหาร ไขมันสูง เหล้า-เบียร์-ไวน์ เพราะสิ่งเหล่านี้จะทำให้กล้ามเนื้อหัวใจแย่ลง สิ่ง สำคัญประการหนึ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของลิ้นหัวใจ คือ ต้องระวังการติดเชื้อ ดังนั้นหากจะทำฟัน ถอนฟัน ขูดหินปูน หรือ ทำผ่าตัดใดๆ ก็ต้องบอกแพทย์ให้ทราบด้วย เพื่อให้ยาป้องกันการติดเชื้อก่อน โรคหัวใจวาย โรคหัวใจวาย หรือ ภาวะหัวใจล้มเหลว หัวใจวายหมายถึงภาวะซึ่งหัวใจไม่สามารถสูบฉีดไปเลี้ยงร่างกายได้อย่างพอเพียง เราเรียกหัวใจวายว่า congestive heart failure คือหัวใจทำงานล้มเหลวทำให้เนื้อเยื่อต่างๆขาดออกซิเจน เมื่อไตได้รับเลือดไปเลี้ยงน้อยลงทำให้ไตสร้างสารบางชนิดออกมาทำให้เกิดการคั่งของน้ำและเกลือในร่างกาย หากหัวใจห้องซ้ายวายก็จะมีการคั่งของน้ำและเกลือที่ปอดทำให้เกิดภาวะที่เรียกว่าน้ำท่วมปอด Pulmonary edema หากหัวใจห้องขวาวายจะเกิดการคั่งของน้ำที่ขาทำให้บวมที่เท้า สาเหตุของหัวใจวาย อาจเกิดจากการที่หัวใจวายเลือดไปเลี้ยงร่างกายไม่เพียงพอ ซึ่งจริงๆ แล้ว คือภาวะที่หัวใจอ่อนกำลัง ซึ่งทำให้เกิดอาการเพลีย ไม่มีแรง หรืออาจเกิดจากน้ำ หรือเลือดนั้นไหลย้อนกลับไปยังปอดทำให้เกิดอาการของน้ำท่วมปอด และถ้าน้ำที่ไหลย้อนกลับไปยังปอดมีมาก ก็สามารถไหลย้อนกลับต่อไปยังหลอดเลือดดำที่ขาทำให้ขาและเท้าบวมได้ ผู้ป่วยหัวใจอ่อนกำลัง บางรายอาจมีอาการใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ ทั้งนี้เนื่องจากขนาดหัวใจของผู้ป่วย ส่วนใหญ่มักขยายใหญ่ขึ้น ส่งผลให้ใยประสาทไฟฟ้าในหัวใจยืดผิดรูป และเกิดการนำกระแสไฟฟ้าหัวใจที่ผิดปกติตามมา ทำไมหัวใจจึงอ่อนกำลังทำไมหัวใจจึงบีบตัวได้ไม่ดี สาเหตุที่พบได้บ่อย ได้แก่ หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจตีบ ทำให้หัวใจบีบตัวได้ไม่เต็มที่ การติดเชื้อหรือภาวะทางภูมิคุ้มกันซึ่งทำลายเซลล์หัวใจ (หรือเซลล์ของเครื่องปั๊มน้ำ) เหล้า แอลกอฮอล์ ยาอี ยาบ้า ยาเคมีบำบัดบางประเภท การได้รับการฉายรังสีบำบัดเป็นเวลานาน โรคบางชนิด เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ในระยะท้ายโรคไทรอยด์เป็นพิษ หรือภาวะหลังการตั้งครรภ์ นอกจากนี้การที่มีหัวใจเต้นผิดจังหวะแบบเร็วกว่าปกติเป็นเวลานาน ก็อาจทำให้หัวใจอ่อนกำลัง จนหัวใจวายได้ อีกสาเหตุหนึ่งคือ เมื่ออายุมากขึ้นการบีบตัวตัวของหัวใจก็จะลดลง หากมีภาวะที่ทำให้หัวใจทำงานมากขึ้นหรือมีการสูญเสียความสามารถในการบีบตัวของหัวใจก็จะเกิดโรคหัวใจวาย และบางครั้งแพทย์ไม่สามารถหาสาเหตุของภาวะหัวใจล้มเหลวนี้ได้ อาการของโรคหัวใจวาย ผู้ป่วยจะเหนื่อยง่าย หากโรคหัวใจเป็นไม่มากจะหอบเฉพาะเวลาทำงานหนัก หรือขึ้นบันได พอพักจะหายเหนื่อย( dyspnea on exertion) หากอาการเหนื่อยเปลี่ยนในทางที่แย่ลงต้องปรึกษาแพทย์อาการเหล่านี้เกิดจากน้ำท่วมปอด (Pulmonary edema ) นอนราบไม่ได้ ต้องลุกมานั่งหลังจากนอนไปแล้ว 1-2 ชั่วโมง บางรายต้องนั่งหลับ ( orthopnea ) แน่นหน้าตอนกลางคืน ต้องลุกขึ้นมานั่ง อ่อนเพลียง่าย ไม่มีแรง ข้อเท้าบวม บวมท้องเนื่องจากมีการคั่งของน้ำและเกลือ น้ำหนักเพิ่มอย่างเร็ว ไอเรื้อรังโดยเฉพาะหากเสมหะมีเลือดปนออกมาต้องรีบไปพบแพทย์เพราะนั้นคืออาการของน้ำท่วมปอด เบื่ออาหาร คลื่นไส้อาเจียนเนื่องจากระบบย่อยอาหารได้รับเลือดไปเลี้ยงน้อยลง ความจำเสื่อม มีการสับสน ใจสั่นหัวใจเต้นเร็ว การรักษา ปัจจุบันมีทางเลือกมากมาย โดยเริ่มต้นจากการรักษาด้วยยา ซึ่งประกอบด้วย ยาขับปัสสาวะ เพื่อหวังผลลดอาการบวม ลดน้ำที่คั่งในปอด ยาที่กระตุ้นหัวใจ โดยตรงให้บีบตัวแรงขึ้นยาที่สามารถลดความดันของหลอดเลือดแดงที่ต่อกับหัวใจ ทำให้หัวใจไม่ต้องออกแรงปั๊มสู้กับความดันที่สูงมากได้ นอกจากนี้ การทำกายภาพบำบัดทางหัวใจโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก็ช่วยทำให้หัวใจแข็งแรงขึ้นได้ หากรักษาด้วยยา และทำกายภาพบำบัดหัวใจอย่างเต็มที่แล้วผู้ป่วยยังมีอาการมาก ผู้ป่วยควรได้รับการรักษาด้วยเครื่องกระตุ้นหัวใจ ที่เรียกว่า Cardiac resynchronized therapy (CRT) เพื่อกระตุ้นการทำงานหัวใจห้องบนและล่างให้สัมพันธ์กัน ส่งผลให้หัวใจห้องบน และล่างให้สัมพันธ์กัน ส่งผลให้หัวใจบีบตัวได้แรงมากขึ้น นอกจากนี้เครื่อง CRT มักมีโปรแกรมตรวจจับภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ และสามารถให้การรักษาโดยปล่อยกระแสไฟฟ้าจากเครื่อง เพื่อหยุดยั้งหัวใจที่เต้นผิดจังหวะนั้นด้วยผู้ป่วยส่วนใหญ่หลังได้รับการใส่เครื่อง CRT มักมีอาการดีขึ้น เหนื่อยลดลง มีคุณภาพชีวิต และอายุยืนยาวขึ้น สำหรับการรักษาภาวะหัวใจอ่อนกำลังอื่นๆ ได้แก่ การใส่เครื่องปั๊มหัวใจเทียม (L-VAS) หรือการผ่าตัดเปลี่ยนหัวใจ เมื่อเกิดหัวใจวายแล้ว ซึ่งเป็นทางเลือกสุดท้ายในกรณีที่ไม่สามารถรักษาด้วยวิธีดังกล่าวข้างต้นได้[x] close โรคหัวใจรูมาติก โรคหัวใจรูมาติกเป็นโรคหัวใจที่ไม่ได้เป็นมาแต่กำเนิด แต่มักพบในเด็กโดยที่บางครั้งเด็กไม่มีอาการชัดเจน มาทราบอีกครั้ง เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่แล้ว พบว่าเกิดลิ้นหัวใจพิการขึ้น จัดว่าเป็นสาเหตุของโรคลิ้นหัวใจพิการ(ตีบ รั่ว) ที่พบบ่อยที่สุดในประเทศไทย เด็กในวัยเรียนอาจพบโรคหัวใจรูมาติกได้ประมาณ 0.35-1.4 คนต่อเด็ก 1,000 คน และในผู้ที่อายุมากกว่า 15 ปีพบได้ประมาณ 3 คนต่อ 1,000 คน โดยในผู้ใหญ่ลักษณะที่พบจะเป็นผลจากการอักเสบของลิ้นหัวใจในวัยเด็ก ส่วนใหญ่พบในชุมชนแออัด ยากจน ในประเทศกำลังพัฒนา สาเหตุของโรครูมาติก โรคนี้เริ่มต้นจากการติดเชื้อคออักเสบ หรือ ต่อมทอนซิลอักเสบ จากเชื้อโรคที่ชื่อ เบต้าสเตรปโตคอคคัสกลุ่ม เอ (Beta- hemolytic Streptococcus Group A) ซึ่งติดต่อกันง่ายมากในชุมชนแออัด โรงเรียน สถานเลี้ยงเด็ก หรือที่ๆมีผู้คนอยู่ หนาแน่น ไม่ถูกสุขลักษณะ บางคนได้รับเชื้อนี้แล้ว เกิดคออักเสบขึ้น รักษาแล้วอาการหายไป แต่บางคนไม่เป็นเช่นนั้น ร่างกายมี การตอบสนองต่อการติดเชื้อนี้ผิดปกติ โดยร่างกายสร้างภูมิต้านทานขึ้นมาทำลายเชื้อ แต่ภูมิต้านทานเหล่านี้กลับมาทำลายตัวเอง ทำให้เกิดการอักเสบของอวัยวะหลายระบบ เช่น ผิวหนังอักเสบ (Erythema marginatum, Subcutaneous nodule) ระบบประสาทผิดปกติเกิดชัก หรือ เคลื่อนไหวผิดปกติ (Chorea) ปวดตามข้อหลายๆข้อ (Polyarthritis) หัวใจอักเสบ (Carditis) ซึ่งเป็นได้ตั้งแต่เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ ลิ้นหัวใจอักเสบ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ผลที่ตามมาจากการเกิดลิ้นหัวใจอักเสบคือเกิดพังผืดเกาะยึดบริเวณลิ้นหัวใจ (fibrosis) ทำให้ลิ้นหัวใจแข็งไม่โปกสะบัดเหมือนเคย เปิดได้ไม่เต็มที่ (ลิ้นหัวใจตีบ) หรือปิดไม่สนิท (ลิ้นหัวใจรั่ว) หรือ ทั้งตีบและรั่วในขณะเดียวกัน โดยอาจจะเป็นลิ้นเดียว หรือ หลายลิ้น ก็ได้ อาการ โรคหัวใจรูมาติกถ้าเป็นน้อยๆ เด็กจะไม่มีอาการที่ปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจน แต่ถ้ามีอาการมากคือ ลิ้นหัวใจรั่ว หรือมีลิ้นหัวใจตีบมากก็จะทำให้มีอาการเหนื่อยหอบง่าย กรณีที่เด็กมีลิ้นหัวใจตีบมาก หรือเป็นมากกว่าหนึ่งลิ้นหัวใจก็จะทำให้มีอาการรุนแรงมาก คือหัวใจวาย หอบหืด นอนราบไม่ได้ การรักษา ถ้าเป็นระยะเฉียบพลันแล้วมารักษาได้ทัน อาการก็จะดีขึ้น รักษาโดยวิธีการกินยา ซึ่งจะมียาฆ่าเชื้อแบคทีเรียสเตรปโตคอคคัส ยาแก้อักเสบแอสไพริน หรือสเตรียรอยด์ ถ้าเป็นที่ลิ้นหัวใจก็ต้องกินยาหรือฉีดยาป้องกันเพื่อไม้ให้เป็นซ้ำ ถ้าทำถูกต้องและมารักษาเร็วก็สามารถรักษาได้ โรคหัวใจขาดเลือด เกิดจากเส้นโลหิตที่ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ เกิดอาการตีบ ทำให้เลือด ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจไม่ได้ กล้ามเนื้อหัวใจ ขาดออกซิเจนชั่วขณะ เกิดอาการเจ็บหน้าอก อาการจะทุเลาเมื่อพัก และถ้าเส้นเลือดที่ตีบ เกิดอุดตันอย่างเฉียบพลัน จะทำให้เกิด กล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน ทำให้เกิด อาการเจ็บหน้าอก อย่างรุนแรง อาจมีอาการ หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือหัวใจหยุดเต้น และเสียชีวิตแบบปัจจุบันทันด่วน ก่อนที่จะไปถึงโรงพยาบาลได้ อาการ ลักษณะอาการเจ็บหน้าอกจากโรคหัวใจขาดเลือด เป็นอาการเจ็บปวดเหมือนถูกกดดัน ผู้ป่วยมักจะบรรยายว่า มีอาการแน่นหน้าอก เหมือนถูกกด ถูกบีบ หรือรู้สึกแน่น กลางหน้าอก อาการเหล่านี้ อาจร้าวไปยังหัวไหล่ แขน คอ ขากรรไกร หรือหลังก็เป็นได้ บางคนอาจมีความรู้สึกเหมือนมีเชือดรัด หรือมัดรอบหน้าอก อาจมีอาการเหงื่อออกอย่างมาก ตัวเย็น วิงเวียน คลื่นไส้ และอ่อนแรง ระยะเวลาของการเจ็บหน้าอก และความรุนแรงของอาการเจ็บ ขึ้นอยู่กับสภาพหลอดหัวใจว่าตีบน้อย ตีบมาก หรืออุดตันโดยสิ้นเชิง และความต้องการออกซิเจนของกล้ามเนื้อหัวใจ ถ้าออกกำลัง หัวใจต้องทำงานหนัก ต้องการออกซิเจนมากขึ้น อาการเจ็บหน้าอกก็จะเป็นมาก และนานกว่า ในขณะพักการทำงานของหัวใจลดลง ความต้องการออกซิเจนก็จะลดลง อาการเจ็บหน้าอกจะลดลง สาเหตุของโรคหัวใจขาดเลือด มักจะเกิดจากปัจจัยเสี่ยงหลายอย่าง ได้แก่ 1. เพศชาย มีโอกาสเกิดโรคหัวใจขาดเลือด มากกว่าเพศหญิง 3-5 เท่า 2. อายุ ในเพศชายมักจะเริ่มตั้งแต่ อายุ 35 ปีขึ้นไป ในเพศหญิงจะเกิดช้ากว่า คือ มักจะเกิดในวัยหมดประจำเดือน อายุประมาณ 50-55 ปี 3. สูบบุหรี่ 4. ไขมันในเลือดสูง 5. โรคความดันโลหิตสูง 6. โรคเบาหวาน 7. อ้วนและไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย 8. เครียดง่าย เครียดบ่อย 9. มีประวัติโรคหัวใจขาดเลือดของคนในครอบครัว ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงหลายข้อ ก็จะมีโอกาสเกิดโรคหัวใจขาดเลือด ได้เร็วกว่าผู้อื่น และมักจะมีความรุนแรงของโรคมากกว่าผู้ที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยง การวินิจฉัยโรคหัวใจขาดเลือด การวินิจฉัยเบื้องต้น ที่สำคัญที่สุด คือ อาการเจ็บหน้าอก ดัง ได้กล่าวแล้วข้างต้น โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง หลายข้อ มีอาการเจ็บหน้าอก เหมือนถูกกดทับ หรือเหมือนถูกบีบรัด เป็นมากเวลาออกกำลัง ทุเลาลงเวลาพัก อาการมักจะหายไป ใน 10-15 นาที ในกรณีที่มีอาการเจ็บหน้าอกรุนแรง มีเหงื่อออกมาก วิงเวียน คลื่นไส้ มือเท้าเย็น เขียว หรือมีอาการหมดสติ พักแล้วไม่ดีขึ้น มักเกิดจาก หลอดเลือดหัวใจอุดตันโดยสิ้นเชิง ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจตาย ต้องรีบนำผู้ป่วยถึงโรงพยาบาลทันที ผู้ป่วยอาจเสียชีวิตโดยกะทันหันได้ ในกรณีที่หลอดเลือด หัวใจตีบเล็กน้อย อาจจะไม่มีอาการเจ็บหน้าอกเลย หรือเจ็บเล็กน้อย เมื่อเวลาออกกำลังกายหนักเท่านั้น การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ จะช่วยวินิจฉัยโรคหลอดเลือดหัวใจตีบได้ ในกรณีที่หลอดเลือดหัวใจตีบน้อย คลื่นไฟฟ้าหัวใจมักจะปกติ จึงมีความจำเป็นที่จะต้องตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจขณะออกกำลังกาย การออกกำลังกายทำให้หัวใจทำงานหนักขึ้น ต้องการออกซิเจนมากขึ้น เมื่อหลอดเลือดหัวใจตีบ ไม่สามารถนำเลือด และออกซิเจน ให้กล้ามเนื้อหัวใจได้เพียงพอ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของคลื่นไฟฟ้าหัวใจ และอาจมีอาการเจ็บหน้าอกเกิดขึ้น จึงช่วยในการวินิจฉัยโรคหลอดเลือดหัวใจตีบได้ นอกจากนี้การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจขณะออกกำลังกาย ยังช่วยบอกความรุนแรงของโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ และสมรรถภาพของหัวใจได้อีกด้วย การตรวจพิเศษอย่างอื่น ที่ช่วยในการวินิจฉัย โรคหัวใจขาดเลือด เช่น การฉีดสารกัมมันตภาพรังสี และใช้เครื่องมือตรวจจับสารเหล่านี้ ซึ่งจะปรากฏที่กล้ามเนื้อหัวใจ และนำภาพเหล่านี้มาเปรียบเทียบกัน ระหว่างในขณะพัก กับในขณะออกกำลังกาย ในผู้ที่เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ ภาพที่ได้ขณะออกกำลังกาย จะมีการขาดหายไปของสารกัมมันตภาพรังสี ในบริเวณกล้ามเนื้อหัวใจที่ขาดเลือดไปเลี้ยง การรักษาโรคหัวใจขาดเลือด โรคหัวใจขาดเลือดเนื่องจาก เส้นเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจ เกิดตีบหรืออุดตัน โรคนี้เมื่อเกิดขึ้นมาแล้ว เป็นโรคที่ต้องรักษาต่อเนื่อง ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ทางที่ดีที่สุดก็คือการป้องกันไม่ให้เกิดโรคนี้ขึ้น โดยการลดปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ดังที่ได้กล่าวแล้วข้างต้น จะชะลอการเกิดโรคนี้ก่อนวัยอันควรจะเป็น หรืออาจจะไม่เป็นเลยก็ได้ ในผู้ที่มีอาการของโรคหัวใจขาดเลือดเป็นครั้งแรก คือมีอาการเจ็บหน้าอก เวลาออกกำลังกาย หรือเหนื่อยง่ายกว่าปกติ โดยหาสาเหตุไม่ได้ ควรพบแพทย์แต่เนิ่นๆ เพื่อที่จะได้วินิจฉัยโรคได้ถูกต้อง พร้อมทั้งจะได้รับการรักษา และป้องกันไม่ให้โรคลุกลามไปมากขึ้น กล้ามเนื้อหัวใจส่วนที่ยังดีอยู่ จะได้ทำงานเป็นปกติต่อไปได้ โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด เป็นความผิดปกติในขั้นตอนการสร้างอวัยวะตั้งแต่ทารกยังอยู่ในครรภ์ มารดา เด็กที่เกิดมามีชีวิตจำนวน 1,000 ราย จะมีเด็กที่เป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดประมาณ 1 ราย ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่อาจมีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อไวรัส เช่น หัดเยอรมัน หรือ การที่มารดาได้รับยา สารเสพติด หรือ สารเคมีขณะตั้งครรภ์ หรือทารกมีความผิดปกติที่โครโมโซม เช่น Down Syndrome นอกจากนี้โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดยังอาจสัมพันธ์กับกรรมพันธุ์ แต่ส่วนมากแล้วมักไม่พบสาเหตุ ทำให้เราไม่สามารถป้องกันได้ ส่วนใหญ่ไม่ทราบว่าทารกในครรภ์เป็นโรคหัวใจจนกว่าเด็กจะคลอดออกมา เนื่องจากการตรวจอัลตร้าซาวนด์ (ultrasound) ยังไม่สามารถเข้าถึงหญิงตั้งครรภ์บางกลุ่มได้ โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดสามารถแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มคือ 1. กลุ่มที่มีอาการตัวเขียว กลุ่มนี้เกิดจากความผิดปกติในหัวใจ ที่ทำให้มีเลือดดำไหลไปปนกับเลือดแดง ซึ่งปกติแล้วเลือดดำจะไม่ไหลไปปนกับเลือดแดง ทำให้เด็กอยู่ในภาวะขาดออกซิเจน ผิวหนังจึงมีสีออกเขียวๆ ม่วงๆ ซึ่งจะเห็นชัดเจนที่เด็กร้อง หรือดูดนม กลุ่มนี้มีความผิดปกติได้หลายแบบ และอาการค่อนข้างรุนแรงมากต้องผ่าตัดแก้ไขตั้งแต่แรกคลอด การเจริญเติบโตของเด็กกลุ่มนี้จะน้อยกว่าปกติมาก เพราะเลือดที่ไปเลี้ยงร่างกายมีระดับออกซิเจนต่ำกว่าปกติ มีส่วนน้อยที่สามารถเจริญเติบโต มาเป็นผู้ใหญ่ได้ 2. กลุ่มที่ไม่มีอาการตัวเขียว กลุ่มนี้ก็มีหลายแบบด้วยกัน อาจเกิดขึ้นกับลิ้นหัวใจ (พบน้อย) หรือ ผนังกั้นห้องหัวใจปิดไม่สนิท มีรูรั่ว (พบบ่อย) ทำให้เลือดแดงไหลไปปนเลือดดำ กรณีเช่นนี้ไม่ทำให้เกิด “สีเขียว” แต่จะทำให้เลือดไปปอดมากเกินไป และหัวใจทำงานหนักมากขึ้นโดยไม่จำเป็น ทำให้เกิดผลเสียต่อปอดและหัวใจในอนาคต โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดในผู้ป่วยที่เป็นผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ จะอยู่ในกลุ่มนี้ทั้งสิ้น อาการ ส่วนใหญ่ไม่มีอาการ ดังนั้นจึงควรได้รับการตรวจสุขภาพเป็นระยะ (เนื่องจากในบางวัย อาจตรวจได้ไม่ชัดเจน) หากมีอาการก็จะเป็นอาการของภาวะหัวใจล้มเหลว คือ เหนื่อยหอบง่ายเวลาทำงาน การรักษาโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด 1. รักษาด้วยยา ในรายที่หัวใจมีความผิดปกติไม่มากและหายเองได้ เช่น ผนังหัวใจห้องล่างรั่ว หรือในรายที่ยังไม่เหมาะสมต่อการผ่าตัด อาจจะรักษาด้วยยาไปก่อน รวมถึงการรักษาภาวะแทรกซ้อนต่างๆ เช่น ปอดบวม 2. การผ่าตัด จะการผ่าตัดในรายที่เป็นมาก รักษาด้วยยาไม่ได้ผลหรือทำการผ่าตัดเพื่อแก้ไขความผิดปกติของหัวใจ ส่วนผลของการผ่าตัดจะได้ผลดีหรือไม่ขึ้นอยู่กับระดับความผิดปกติของหัวใจ ขนาดของร่างกายผู้ป่วย ถ้าน้ำหนักตัวน้อยก็จะมีความเสี่ยงสูง โรคความดันโลหิตสูง ความดันโลหิต เป็นแรงดันเลือดที่เกิดจากหัวใจสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงทั่วร่างกาย ซึ่งวัดได้ 2 ค่า คือ ความดันโลหิตค่าบน คือ แรงดันโลหิตขณะที่หัวใจบีบตัว ความดันโลหิตค่าล่าง คือแรงดันโลหิตขณะที่หัวใจคลายตัว ในคนปกติ ความดันโลหิต ไม่ควรเกิน 130/85 มิลลิเมตรปรอท (จากการประชุมร่วมขององค์การอนามัยโลก และ International Society of Hypertension ปี 1999) ส่วนความรุนแรงของความดันโลหิตที่สูงนั้น ให้พิจารณาจากค่าความดันตัวบนและความดันตัวล่างทั้งสองค่า โดยถือระดับความดันโลหิตที่สูงกว่าเป็นเกณฑ์ เช่น ความดันโลหิต 150/110 มิลลิเมตรปรอท ความดันตัวบน 150 มิลลิเมตรปรอท จะอยู่ในระดับอ่อน แต่ความดันตัวล่าง 110 มิลลิเมตรปรอท จะอยู่ในระดับรุนแรง ดังนั้น ผู้ป่วยรายนี้ก็ต้องจัดอยู่ในกลุ่มความดันโลหิตสูงระดับรุนแรง เป็นต้น ตาราง แสดงความดันโลหิตสูงในระดับต่าง ๆ ซึ่งแบ่งตามความรุนแรงในผู้ใหญ่ที่มีอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป ระดับความดันโลหิต ความดันตัวบน(มม.ปรอท) ความดันตัวล่าง(มม.ปรอท) ระดับ 1 ความดันโลหิตสูงอย่างอ่อน 140-159 90-99 ระดับ 2 ความดันโลหิตสูงปานกลาง 160-179 100-109 ระดับ 3 ความดันโลหิตสูงรุนแรง >180 >109 ความดันโลหิตสูงเฉพาะตัวบน >140 <90 สาเหตุของโรคความดันโลหิตสูง มากกว่าร้อยละ 90 ของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงจะตรวจไม่พบสาเหตุ เชื่อว่าเกิดจาก 2 ปัจจัยใหญ่ คือ 1. กรรมพันธุ์ ซึ่งเป็นปัจจัยที่แก้ไขไม่ได้ จากหลักฐานทางระบาดวิทยา พบว่าผู้ที่มีบิดาหรือมารดาเป็นความดันโลหิตสูง มีโอกาสเป็นความดันโลหิตสูงได้มากกว่าผู้ที่บิดามารดาไม่เป็น ยิ่งกว่านั้น ผู้ที่มีทั้งบิดาและมารดาเป็นความดันโลหิตสูง จะมีความเสี่ยงที่จะเป็นมากที่สุด ผู้สูงอายุก็มีโอกาสเป็นความดันโลหิตสูงเมื่ออายุมากขึ้น ๆ 2. สิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นปัจจัยที่แก้ไขได้ เช่น ภาวะอ้วน เบาหวาน การรับประทานอาหารรสเค็ม การดื่มสุรา และการสูบบุหรี่ ภาวะเครียด เป็นต้น ส่วนความดันโลหิตสูงที่มีสาเหตุพบได้น้อยกว่าร้อยละ 10 ผู้ป่วยในกลุ่มนี้แม้จะพบเป็นจำนวนน้อย แต่ก็มีความสำคัญ เพราะบางโรคอาจรักษาให้หายขาดได้ สาเหตุที่พบบ่อย คือ โรคไต หลอดเลือดแดงที่ไปเลี้ยงไตตีบ ยาบางชนิด เช่น ยาคุมกำเนิด หลอดเลือดแดงใหญ่ที่ออกจากหัวใจตีบ เนื้องอกของต่อมหมวกไต อาการ ความดันโลหิตสูงระดับอ่อน หรือปานกลาง มักจะไม่มีอาการอะไร แต่มีการทำลายอวัยวะต่าง ๆ ไปทีละน้อยอย่างช้า ๆ จนผู้ป่วยเกิดผลแทรกซ้อนในที่สุด เช่น หัวใจล้มเหลว หัวใจขาดเลือด ไตเสื่อมสมรรถภาพ หรืออัมพาต อัมพฤกษ์ ความดันโลหิตโลหิตสูงจึงมักได้รับการขนานนามว่า "ฆาตกรเงียบ" ผลแทรกซ้อนของโรคความดันโลหิตสูง ภาวะความดันโลหิตสูงที่เป็นอยู่นาน และไม่ได้รับการรักษา จะทำให้เกิดการทำลายของอวัยวะสำคัญต่าง ๆ ในร่างกายได้ เช่น หัวใจ สมอง ไต หลอดเลือด และตา เป็นต้น เพราะความดันโลหิตที่สูงที่เป็นอยู่นาน จะทำให้ผนังหลอดเลือดแดงหนาตัวขึ้น และรูเล็กลง ทำให้เลือดที่ไปเลี้ยงอวัยวะต่าง ๆ ลดลง ส่งผลให้อวัยวะเหล่านี้ทำงานได้ไม่เป็นปกติ และหากทำลายรุนแรงมากพอ อาจทำให้ถึงแก่กรรมได้ ผลแทรกซ้อนจากโรคจะมีผลต่ออวัยวะดังต่อไปนี้ 1. หัวใจ ความดันโลหิตสูง จะมีผลต่อหัวใจ 2 ทาง คือ ทำให้หัวใจโต และหลอดเลือดหัวใจหนาตัว และแข็งตัวขึ้น ทำให้เกิดการเจ็บหน้าอกจากหัวใจขาดเลือด หรือหัวใจล้มเหลว ทำให้มีอาการเหนื่อยหอบ นอนราบไม่ได้ หรือหัวใจเต้นผิดปกติ ทำให้มีอาการใจสั่น 2. สมอง ความดันโลหิตสูง เป็นสาเหตุของอัมพาต อัมพฤกษ์ ที่พบบ่อย ซึ่งมักจะเกิดจากหลอดเลือดเล็ก ๆ อุดตัน โดยเกล็ดเลือด ซึ่งพบบ่อย หรือ เกิดจากหลอดเลือดในสมองแตก ทำให้เลือดออกในสมอง 3. ไต ไตเป็นอวัยวะที่มีหลอดเลือดมากที่สุดในร่างกาย ทำหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือด ความดันโลหิตสูงก็มีผลต่อหลอดเลือดที่ไต เช่นเดียวกับหลอดเลือดหัวใจ ทำให้เลือดไปเลี้ยงไตไม่พอ มีผลให้ไตเสื่อมสมรรถภาพ จนถึงขั้นไตวายเรื้อรัง ผู้ป่วยจะมีอาการเริ่มแรกของภาวะไตวายเรื้อรัง คือ ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน ขาบวมตอนสาย หากเป็นมากจะมีอาการอ่อนเพลีย ไม่ค่อยมีแรงจากภาวะซีด ซึ่งมักพบในผู้ป่วยไตวายเรื้อรัง และคลื่นไส้ อาเจียน ซึมลง ในผู้ป่วยไตวายระยะสุดท้าย 4. ตา ความดันโลหิตสูงจะมีผลต่อหลอดเลือดที่ตา เช่น เลือดออกที่จอตา หลอดเลือดเล็ก ๆ ที่จอตาอุดตัน หรือ ทำให้จอตาหลุดลอกออกได้ ผู้ป่วยอาจไม่มีอาการใด ๆ หรือตามัว จนถึงตาบอดได้ เบาหวาน ซึ่งมักพบร่วมกับความดันโลหิตสูง จะทำให้เกิดผลแทรกซ้อนทางตาได้เร็ว 5. หลอดเลือด ความดันโลหิตสูง จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของหลอดเลือดทั่วร่างกาย ทำให้หลอดเลือดตีบแคบ หรือโป่งพอง มีผลทำให้เลือดไปเลี้ยงบริเวณแขนขา และอวัยวะภายในลดลง ผู้ป่วยเกิดไม่ได้ไกลเพราะปวดขาจากการขาดเลือด ต้องนั่งพักจึงจะหาย และเดินต่อได้ การรักษาโรคความดันโลหิตสูง การรักษาโดยไม่ใช้ยา นั่นคือการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงวิถีการดำเนินชีวิต เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือด การรักษาด้วยยา ซึ่งมีหลายกลุ่ม แพทย์สามารถเลือกใช้ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ข้อแนะนำสำหรับผู้ป่วยความดันโลหิตสูง 1. การควบคุมอาหาร การลดน้ำหนัก สามารถช่วยลดความดันโลหิตได้ และช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด แม้ว่าคุณจะไม่จัดว่าอ้วน แต่การลดอาหารประเภทไขมันก็เป็นสิ่งที่ดี หลีกเลี่ยง หรือลดการใช้เนย ไขมัน และน้ำมัน ในการปรุงอาหาร หลีกเลี่ยงอาหารทอด ให้รับประทานอาหารประเภทอบ นึ่ง ต้ม แทน รับประทานอาหารประเภทผัก ถั่ว ผลไม้ ให้มากขึ้น หลีกเลี่ยงการดื่มสุรา ดื่มน้ำ กาแฟที่ไม่มีคาเฟอีน นมพร่องไขมัน และน้ำผลไม้ 2. รับประทานอาหารที่ไม่เค็มจัด การรับประทานเกลือมาก จะทำให้ความดันโลหิตสูง และไตทำงานหนัก การลดปริมาณเกลือในอาหาร ควรปรึกษาแพทย์ของท่านก่อน หลีกเลี่ยงอาหารประเภทของดองเค็ม เนื้อเข็ม ซุปกระป๋อง ใช้เครื่องเทศแทนเกลือ หรือผงชูรส รับประทานแต่อาหารว่างที่มีเครื่องหมาย "เกลือต่ำ" (low salt) หรือ "ปราศจากเกลือ" (salt-free) 3. หลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดอารมณ์เครียด หากเป็นไปได้ พยายามเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่จะทำให้เครียด ทั้งที่ทำงาน และที่บ้าน พยายามตอบสนองอย่างมีสติ และนุ่มนวลต่อสภาวะเครียด ซึ่งท่านไม่สามารถเปลี่ยนแปลง หรือหลีกเลี่ยงได้ 4. หยุดสูบบุหรี่ การสูบบุหรี่ เป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดมะเร็งในปอด อัมพาต โรคหัวใจขาดเลือด และความดันโลหิตสูงได้ บุหรี่ ทำให้เกิดการทำลาย และส่งเสริมการหดตัวของหลอดเลือด ทำให้เพิ่มอัตราเสี่ยงต่อการเกิดอัมพาต 5. งด หรือ ลดการดื่มแอลกอฮอล์ การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก เป็นสาเหตุของความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดสูง ควรงด หรือดื่มปริมาณน้อย เช่น ในวันหนึ่ง ๆ ไม่ควรดื่มสุราเกิน 60 ลบ.ซม เบียร์ 720 ลบ.ซม. ไวน์ 260 ลบ.ซม. 6. ออกกำลังกายแต่พอประมาณ การเดินวันละ 20-30 นาที จะช่วยท่านลดน้ำหนักได้ ช่วยทำให้ระบบไหลเวียนของเลือดดีขึ้น และป้องกันโรคของหลอดเลือดได้ ก่อนเริ่มออกกำลังกายใด ๆ ควรปรึกษาแพทย์ของท่านก่อน 7. รับประทานยาให้สม่ำเสมอตามแพทย์สั่ง แจ้งให้แพทย์ท่านทราบถึงยาต่าง ๆ ที่ท่านรับประทานอยู่ เช่น ยาคุมกำเนิด ยาแก้ปวด เป็นต้น รับประทานยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด หากมียาชนิดใดที่ทำให้ท่านรู้สึกไม่สบาย ควรแจ้งให้แพทย์ของท่านทราบทันที เพราะว่าท่านอาจต้องการยาในขนาดที่ลดลง หรือเปลี่ยนยา รับประทานยาให้สม่ำเสมอ จนกว่าแพทย์ของท่านจะบอกให้หยุด 8. ตรวจวัดความดันโลหิตสม่ำเสมอ ในกรณีที่ท่านมีเครื่องวัดความดันโลหิตที่บ้าน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อเรียนรู้วิธีวัดความดันโลหิตที่ถูกต้อง อาจทำการวัดความดันโลหิตสัปดาห์ละครั้ง หรือเมื่อมีอาการเครียด ปวดศีรษะ ไม่จำเป็นต้องวัดความดันโลหิตถี่เกินความจำเป็น และควรจดบันทึกวัน เวลา ค่าที่วัดได้ทุกครั้ง ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อแพทย์ของท่านในการควบคุมความดันโลหิต โรคกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบหรือพิการ โรค กล้ามเนื้อหัวใจ (Myocardial Disease) พบในผู้ป่วยผู้ใหญ่มากกว่าพบในเด็ก เกิดจากมีพยาธิเกิดขึ้นกับกล้ามเนื้อหัวใจ ทำให้โครงสร้างและหน้าที่ของกล้ามเนื้อหัวใจผิดปกติ เกิดได้จากสาเหตุต่างๆ และบางรายไม่ทราบสาเหตุ และอาจจะเกิดเป็นผลจากโรคของโครงสร้างส่วนอื่นๆ ของหัวใจ เช่น ลิ้นหัวใจ หลอดเลือดแดงโคโรนารีที่ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจผิดปกติ หรือเกิดจาก การแพร่กระจายของโรคบางโรคไปทั่วร่างกาย (Systemic disease) ความสำคัญของโรคนี้อยู่ที่พยากรณ์โรค ค่อนข้างจะเลวหลังจากมีอาการและส่วนใหญ่มักจะเสียชีวิตเป็นส่วนมากหลังการ รักษาภายใน 2 ปี ในต่างประเทศมีการพยากรณ์โรคดีกว่า เนื่องจากมีการผ่าตัดเปลี่ยนหัวใจ (Cardiac Transplantation) ซึ่งทำการรักษาได้ในบางแห่งเท่านั้นโรคกล้ามเนื้อหัวใจแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ ดังนี้ 1. โรคกล้ามเนื้อหัวใจที่ทราบสาเหตุ (specific heart muscle disease) 2. โรคกล้ามเนื้อหัวใจที่ไม่ทราบสาเหตุ ( Cardiomyopathy ) โรคกล้ามเนื้อหัวใจที่ทราบสาเหตุ โรคกล้ามเนื้อ หัวใจอักเสบ ( acute myocarditis ) มักเกิดในเด็กเล็กๆ ร่วมกับการติดเชื้อในระบบอื่นๆ เช่น ระบบทางเดินหายใจ ปอดอักเสบ ไข้หวัด เชื้อไวรัส เป็นสาเหตุของการเกิดอักเสบโดยเฉียบพลันมากกว่าสาเหตุอื่น แต่เชื้อแบคทีเรียบางชนิด เช่น โรคคอตีบ ( Diphtheria ) , ไข้รากสาด ( Typhoid ) ทำให้เกิดการอักเสบที่กล้ามเนื้อหัวใจได้ ปัจจุบันพบร่วมกับผู้ป่วยที่เป็นโรคเอดส์และมีการอักเสบของกล้ามเนื้อหัวใจ ร่วมด้วย สาเหตุเกิดจากกลุ่ม ไวรัสบางชนิด เช่น coxsackie B ทำให้เกิดการกระตุ้น ระบบอินมูนมี ปฏิกิริยาเกิดการอักเสบขึ้นร่วมกับ มีการกระจายของเชื้อไวรัสเข้าไปทำลายเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจ และเป็นสาเหตุสำคัญ ที่ทำให้กลายไปเป็นโรคกล้ามเนื้อหัวใจไม่ทราบสาเหตุชนิด ที่มีหัวใจโต ห้องหัวใจบาง ( Dilated Cardiomyopathy ) ขณะนี้มีการศึกษามากมายโดยอาศัย Polymerase chain reaction ( PCR ) ตรวจหา เชื่อไวรัส ที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรคนี้ร่วมกับการศึกษาทาง อินมูน ( immunological response ) พบว่ามีการหลั่งเอ็นไซด์ cytokines เป็นสาเหตุทำให้เกิดการทำลายของกล้ามเนื้อหัวใจ จึงทำให้มีการศึกษาการรักษาโดยใช้ยาต่อต้านภูมิคุ้มกัน ( Immunosuppressive ), หรือแม้แต่การใช้ แกมมาโกลบูลิน ( g-globulin ) ซึ่งเป็นที่ยอมรับอยู่ขณะนี้ว่า สามารถทำให้การทำงานของกล้ามเนื้อหัวใจดีขึ้น และนำมาเป็นยาที่สำคัญ ร่วมกับการใช้ยารักษาภาวะหัวใจวาย โรคกล้ามเนื้อหัวใจที่ไม่ทราบสาเหตุ โรคกล้ามเนื้อหัวใจที่ไม่ทราบสาเหตุที่เกิดกับผู้ป่วยเด็ก มักพบร่วมกับการติดเชื้ออักเสบของระบบทางเดินหายใจและเกิดการอักเสบเฉียบ พลัน จนกลายไปเป็นโรคกล้ามเนื้อหัวใจเรื้อรัง มีส่วนน้อยของโรคกล้ามเนื้อหัวใจไม่ทราบสาเหตุจะเป็นมาแต่กำเนิด หากพบแล้วผู้ป่วยมักถึงแก่กรรมในอายุ 2-3 ปี ดังนั้นการป้องกันระวังรักษาสุขสภาพมารดาขณะตั้งครรภ์ หลังคลอดให้การเลี้ยงดูถูกต้องทางโภชนาการและการให้ภูมิคุ้มกันโรคตามวัย ต่างๆ จะเป็นการป้องกันได้อย่างหนึ่ง อาการและอาการแสดงของโรคมากหรือน้อยอาจไม่สัมพันธ์กับการเสียชีวิตกะทันหัน และหากพบว่ามีประวัติสมาชิกในครอบครัวเป็นโรคนี้ หรือมีผู้เสียชีวิตกะทันหัน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย สมาชิกในครอบครัวเมื่อเริ่มมีอาการ เพราะอาจมีความเสี่ยงโรคกล้ามเนื้อหัวใจได้ การวินิจฉัย เนื่อง จากอาการระยะแรกอาจจะไม่มีอาการชัดเจนเริ่มจากการติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ ต่อมามีอาการหอบเหนื่อย หายใจเร็วจนถึงภาวะไหลเวียนโลหิตล้มเหลว ควรต้องแยกโรคจากโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด โรคหลอดเลือดโคโรนารีพิการแต่กำเนิด โรคติดเชื้อในหัวใจ ( Bacterial endocarditis ), และโรคหัวใจเพราะขาดวิตามินบีหนึ่งในเด็ก ซึ่งจะพบกับเด็กที่อยู่ต่างจังหวัด อายุต่ำกว่า 1-2 ปี ประวัติรับประทานนมมารดาและมารดารับประทานอาหารที่มีวิตามินบีหนึ่งต่ำ หรือรับประทานอาหารที่ทำลายวิตามินบีหนึ่ง หรือเลี้ยงลูกด้วยนมข้นหวาน เด็กในกลุ่มนี้มักจะมีอาการบวมร่วมกับร้องเสียงแหบ การวินิจฉัยแยกโรคนี้จำเป็นต้องซักประวัติการทานอาหารของมารดา การให้นมและอาหารแก่เด็กทารก มารดามีอาการโรคเหน็บชา จะสามารถแยกโรคได้ การรักษา การใช้ยากระตุ้นการบีบตัวของหัวใจ ( Inotropic drug ) ร่วมกับการให้ยาขับปัสสาวะเพื่อลดปริมาณน้ำที่คั่งในปอด ทำให้หัวใจมีแรงบีบมากขึ้น ร่วมกับการให้ยาขยายหลอดเลือด ( vasodilator ) ซึ่งจะทำให้มีผลต่อการไหลเวียนของเลือดที่เปลี่ยนแปลงตามความต้านทานในหลอด เลือดและการทำงานของกล้ามเนื้อหัวใจ ยาขยายหลอดเลือดมีทั้ง ขยายหลอดเลือดดำและขยายหลอดเลือดแดง ซึ่งจะต้องเลือกใช้โดยพิจารณาถึงภาวะการเปลี่ยนแปลงทางระบบไหลเวียนโลหิตที่ เกิดจากสภาวะหัวใจวายให้เหมาะสม การ เปลี่ยนหัวใจ ( Cardiac transplantation ) ผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจยืดขยายและมีอายุน้อย ( dilated cardiomyopathy ) การดำเนินของโรคเริ่มมาจาก การอักเสบของกล้ามเนื้อของหัวใจ ( acute viral myocarditis ) หรือ ที่ไม่ทราบสาเหตุมักจะถึงแก่กรรมภายใน 2 ปี การเปลี่ยนหัวใจเป็นการรักษาผ่าตัดในระยะสุดท้าย ทำให้มีอัตราการรอดชีวิตเพิ่มมากขึ้น แต่มีข้อยุ่งยากเรื่องการรับบริจาคหัวใจจากผู้ป่วยที่ถึงแก่กรรม ต้องอยู่ในสภาพดีไม่ปฏิกิริยาต่อต้านทางอินบูนต่อหัวใจที่ได้รับใหม่ การใช้ยากดภูมิต้านทานในระยะยาว โรคเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ การอักเสบของเยื่อหุ้มหัวใจเรียกว่า เพริคาร์ดิทิส(pericarditis) ส่วนใหญ่เกิดกับผู้ชายที่มีอายุ 20-50 ปี ในบางครั้งเกิดหลังการติดเชื้อทางเดินหายใจ สาเหตุที่จะทำให้เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ ได้แก่ การติดเชื้อปรกติเกิดจากไวรัส หรือการแพร่ระบาดของโรคอักเสบ(inflammatory diseases)เช่นลูพัส(lupus) เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบอาจเกิดจากมะเร็ง หรือการฉายรังสีเพื่อรักษามะเร็งบางชนิด อย่างไรก็ตามเกือบทุกกรณีไม่รู้สาเหตุอย่างชัดเจน อาการ เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบทำให้เกิดอาการที่มีลักษณะเฉพาะจำนวนหนึ่งและพบได้ในการตรวจ อาการหลัก คือ การเจ็บหน้าอกที่แตกต่างจากการแน่นหน้าอกแอนไจนา ปรกติจะเจ็บจี๊ด(sharp) เจ็บลึก(piercing)บริเวณกลางหรือด้านซ้ายของทรวงอก ความเจ็บนี้อาจลุกลามไปถึงไหล่ซ้ายและรุนแรงขึ้นเมื่อหายใจลึก ๆ หรือนอนลง ความเจ็บสามารถทุเลาเมื่อนั่งเอนตัวไปข้างหน้าและกำลังลุกขึ้นยืน การรักษาจะรักษาตามอาการ เช่น การให้ยาต้านการอักเสบ รักษาสาเหตุของการอักเสบ หากมีน้ำในช่องเยื่อหุ้มหัวใจ อาจต้องเจาะหรือถ้าเจาะไม่ได้ ก็จำเป็นที่จะต้องผ่าตัดเอาน้ำหนอง หรือเยื่อหุ้มหัวใจออกเพื่อไม่ให้หัวใจถูกบีบรัดได้ ผู้ที่เป็นโรคนี้ จึงต้องไปหาหมอและขอรับการรักษาและขอทราบวิธีการป้องกันและการปฏิบัติจากหมอ การรักษาตัวเองในโรคหัวใจประเภทนี้ขึ้นอยู่กับสาเหตุและคำแนะนำของหมอสำหรับผู้ป่วยแต่ละคนโดยเฉพาะ โรคหัวใจชรา อวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายของเรา เมื่อเกิดแล้วจะเจริญเติบโตรับใช้เราอยู่ชั่วระยะหนึ่ง หลังจากนั้นการเจริญเติบโตก็ยุติ อวัยวะต่าง ๆ เหล่านั้นก็แก่ตัว และปรับตัวให้เหมาะสมต่อกันและกันและต่อสิ่งแวดล้อม หัวใจของเราก็เช่นเดียวกัน หัวใจของเราเริ่มทำงานตั้งแต่เราอยู่ในครรภ์ของมารดา มีการเจริญเติบโตและเปลี่ยนแปลงตั้งแต่แรกจนกระทั่งเราเกิดและเข้าสู่วัยหนุ่มสาว หลังจากนั้นหัวใจของเราจะเริ่มแก่ตัว เพื่อปรับตัวให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายและสิ่งแวดล้อม ถัดจากระยะนี้หัวใจของเราจะชราลง การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เกิดขึ้นอย่างช้าๆ แต่เป็นไปตลอดเวลาจนเราไม่รู้สึกตัว หัวใจของเราก็เช่นเดียวกัน แต่เราไม่สามารถเห็นการชราของหัวใจได้ ทั้งที่เกือบจะถือกันได้ว่าหัวใจนั้นเป็นอวัยวะเดียวในร่างกายที่ทำงานให้เรารู้สึกได้ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นเวลากลางวันหรือกลางคืน จะตื่นหรือหลับ จะดีใจหรือเสียใจ ตั้งแต่เราอยู่ในครรภ์มารดา จนกระทั่งถึงวาระสุดท้ายของชีวิต หัวใจจึงเป็นอวัยวะที่ธรรมชาติสร้างขึ้นมาอย่างมีประสิทธิภาพยิ่ง ในปัจจุบัน การแพทย์ได้เจริญก้าวหน้าขึ้นอย่างมากมาย แต่เราก็ยังไม่เข้าใจโรคหัวใจชรานี้อย่างถ่องแท้ โรคหัวใจชราจึงยังเป็นหัวข้อเรื่องที่ต้องการการศึกษาค้นคว้าอีกมากทั้งในทางโลกและทางธรรม ส่วนต่าง ๆ ของหัวใจที่ชราลงที่เรารู้กันบ้างในปัจจุบันคือ ส่วนที่สืบเนื่องมาจากความชราของหลอดเลือด ทำให้เกิดโรคหัวใจต่าง ๆ เช่น โรคหัวใจขาดเลือด โรคหัวใจจากแรงดันเลือดสูง ดังได้กล่าวไว้ข้างต้นแล้ว นอกจากนั้นยังมีพวกโรคหลอดเลือดพิการต่าง ๆ เช่น เส้นเลือดขดหรือขอดจากความพิการของหลอดเลือดดำ จะทำให้ขาและเท้าบวม และหรือปวด ถ้าหลอดเลือดแดงที่ไปเลี้ยงขาเกิดตีบตันภาวะหลอดเลือดแข็ง จะทำให้ปวดขาเวลาเดินและมีอาการเป็นตะคริวง่าย ถ้าหลอดเลือดแดงใหญ่ข้างในทรวงอกหรือข้างในท้องโป่งพอง จะทำให้เกิดอาการเจ็บรุนแรง หรือเกิดอาการตกเลือดได้ เป็นต้น การรักษาโรคหัวใจชราเป็นการรักษาตามอาการและตามชนิดของโรคเท่านั้น เพราะยังไม่มียาและวิธีรักษาใด ๆที่จะสามารถทำให้ส่วนที่เสื่อมไปกลับคืนเป็นปกติเช่นเดียวกับที่ยังไม่มียาหรือวิธีรักษาใด ๆที่จะทำให้คนชรากลับเป็นคนหนุ่มสาวอย่างสมบูรณ์ได้อีก โรคที่เกิดกับหัวใจดังได้กล่าวมานั้น จะเห็นได้ว่าเกิดจากพฤติกรรมของตัวผู้ป่วยเสียมากกว่าที่จะเกิดจากพันธุกรรม ดังนั้นเราสามารถที่จะเลือกหลีกเลี่ยงเพื่อป้องกันการเกิดโรคต่าง ๆ กับหัวใจของเราลงได้บ้าง โดยลดพฤติกรรมการบริโภค การใช้ชีวิต การคิด เพื่อช่วยให้เรามีชีวิตที่ดี มีร่างกายที่ปราศจากโรค ถึงแม้ว่าโรคบางโรคเราจะหลีกเลี่ยงไปไม่ได้ คือ โรคชรา แต่ถ้าเราดูแลสุขภาพให้ดีแล้ว เมื่อถึงยามชราภาพนั้นเราก็จะยังมีสุขภาพที่ดี ยังพอเดินได้ ไม่มีโรคภัย ไม่เป็นภาระแก่ลูกหลานและสังคม

บทที่ 1

Thu, 16 Sep 2010 18:40:12 +0700

บทที่ 1 หัวใจและการทำงานของหัวใจ หัวใจ (Heart) หัวใจทำหน้าที่ในการสูบฉีดเลือดเข้าสู่หลอดเลือดแดงใหญ่ผ่านไปยังแขนงต่าง ๆ ของหลอดเลือด จนถึงหลอดเลือดฝอย (capillary) จากนั้นจึงมีการแพร่ของสารอาหารและก๊าซจากเลือดเข้าสู่เนื้อเยื่อกลายเป็นเลือดที่มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สูงแล้วจึงผ่านเข้าสู่หลอดเลือดดำส่งกลับเข้าสู่หัวใจเพื่อหัวใจจะทำการสูบฉีดเลือดไปฟอกที่ปอด เลือดที่ได้รับการฟอกแล้วจะมีปริมาณออกซิเจนสูง แล้วถูกส่งกลับเข้าสู่หัวใจเพื่อส่งไปเลี้ยงร่างกายต่อไป ลักษณะทางกายวิภาคศาสตร์ของหัวใจ (Heart Anatomy) หัวใจเป็นก้อนกล้ามเนื้อที่มีลักษณะพิเศษ มีรูปร่างรี และมีช่องภายใน 4 ห้อง น้ำหนักของหัวใจคนปกติในผู้ใหญ่ซึ่งเป็นเพศหญิงประมาณ 255 กรัม และเพศชายประมาณ 310 กรัม มีความยาวประมาณ 12 เซนติเมตร กว้างประมาณ 9 เซนติเมตร กล้ามเนื้อหัวใจมีการหดและคลายตัวอยู่ตลอดเวลา ภายใน 1 ปี พบว่าหัวใจมีการบีบตัวประมาณ 42 ล้านครั้ง จึงเป็นอวัยวะที่ทำงานหนักมากเนื่องจากมีการทำงานอยู่ตลอดเวลา หัวใจวางตัวอยู่ในช่องอก (thoracic cavity) โดยอยู่ระหว่างปอดทั้งสองข้าง พบว่าประมาณ 2 ใน 3 ส่วน ของหัวใจอยู่ค่อนไปทางด้านซ้ายของแนวกลางลำตัว ส่วนปลายยอดด้านล่างของมันเรียกว่า apex ชี้ไปทางด้านซ้าย และอยู่ชิดกับกะบังลมทางด้านล่าง ด้านบนของหัวใจมีลักษณะกว้าง มีหลอดเลือดขนาดใหญ่เข้าและออกหลายเส้นด้วยกันเรียกส่วนนี้ว่า ฐานของหัวใจ เยื่อหุ้มหัวใจ (Pericardium) หัวใจถูกปกคลุมโดยพังผืด เรียกว่า pericardium มีลักษณะเป็นถุงสองชั้น ชั้นนอกเรียกว่า parietal pericardium หรือ peritoneal sac ส่วนชั้นในอยู่ชิดกับกล้ามเนื้อหัวใจ เรียกว่า visceral pericardium หรือ epicardium ผนังหัวใจ (Heart Wall) หัวใจประกอบไปด้วยผนัง 3 ชั้น ได้แก่ ชั้นนอกสุดเป็นพังผืด เรียกว่า epicardium ชั้นกลางเป็นกล้ามเนื้อ เรียกว่า myocardium และชั้นในสุดเรียกว่า endocardium ผนังทั้งสามชั้นของหัวใจมีหลอดเลือดมาเลี้ยงค่อนข้างมาก Epicardium ชั้น epicardium เป็นเยื่อบาง ๆ ที่ติดกับหัวใจ มักมีไขมันมาสะสมในคนที่มีอายุมาก Myocardium ชั้น myocardium มีความหนามากกว่าชั้นอื่น ๆ เป็นชั้นกล้ามเนื้อที่มีการยืดและคลายตัวเป็นจังหวะ ความหนาของกล้ามเนื้อหัวใจแตกต่างกันออกไปในหัวใจแต่ละห้องขึ้นอยู่กับความแรงของการบีบตัวของห้องนั้น ๆ โดยชั้นกล้ามเนื้อมีความหนาที่สุดที่ห้องล่างซ้าย (left ventricle) และมีลักษณะบางที่หัวใจห้องบน (atrium) โดยชั้น myocardium เป็นชั้นที่ทำให้เกิดการบีบตัวของหัวใจ และลักษณะของเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจนั้นถูกยึดไว้ด้วยกันโดยเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ทำให้กล้ามเนื้อมีการจัดตัวเป็นมัด ๆ (bundle) และแต่ละมัดมีลักษณะวางตัวต่อเนื่องกัน Endocardium ชั้น endocardium ของหัวใจมีความต่อเนื่องไปกับชั้น endothelium ของหลอดเลือด และชั้นนี้มีการจัดตัวเป็น ลิ้นของหัวใจ ห้องของหัวใจ (Chamber of the Heart) ภายในหัวใจมีจำนวน 4 ห้อง ห้องบนเรียกว่า atrium จำนวน 2 ห้อง แบ่งออกเป็น atrium ข้างขวาและข้างซ้าย ส่วนหัวใจห้องล่างเรียกว่า ventricle มีทั้งข้างขวาและข้างซ้ายเช่นเดียวกัน โดย atrium จะเป็นตัวรับเลือดเข้าสู่หัวใจจากนั้นจึงส่งลงสู่ ventricle เพื่อบีบตัวนำเลือดออกจากหัวใจไปสู่ส่วนต่าง ๆ ของร่างกายต่อไป Right Atrium หัวใจห้องบนขวา (right atrium) ทำหน้าที่รับเลือดดำจากหลอดเลือดดำใหญ่ ได้แก่ superior vena cave (รับเลือดดำมาจากส่วนบนของร่างกาย) และ inferior vena cave (รับเลือดดำมาจากส่วนล่างของร่างกาย) นอกจากนี้ยังรับเลือดดำจากหัวใจที่ผ่านมาตาม coronary sinus อีกด้วย Right Ventricle เลือดจาก atrium ข้างขวาซึ่งเป็นเลือดดำ ถูกส่งผ่านลงสู่ ventricle ข้างขวาโดยผ่านลิ้นเรียกว่า tricuspid valve ลิ้นดังกล่าวมีจำนวน 3 cusps (ลิ้นของหัวใจเป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่ปกคลุมไปด้วย endocardium ) แต่ละ cusps ถูกยึดให้อยู่กับที่โดยเส้นเอ็นที่มีลักษณะเป็นสาย เรียกว่า chordae tendineae เลือดจาก ventricle ข้างขวาจะถูกบีบเข้าสู่ pulmonary trunk เพื่อส่งเข้าสู่ปอด โดยที่โคนของหลอดเลือดนี้มีลิ้นลักษณะเป็นถุงคล้ายเสี้ยวพระจันทร์อยู่ภายในเพื่อกันการไหลย้อนกลับของเลือด เรียกลิ้นนี้ว่า pulmonary semilunar valve เมื่อเลือดเข้าสู่ pulmonary trunk แล้ว จะเข้าสู่ pulmonary artery ทั้งข้างขวาและซ้ายเพื่อเข้าสู่ปอดทั้งสองข้างต่อไป Left Ventricle เมื่อเลือดจาก atrium ซ้ายผ่านลงสู่ ventricle ซ้าย หัวใจจะบีบตัวเพื่อส่งเลือดไปเลี้ยงร่างกาย ซึ่งในขณะที่มันบีบตัวนั้น mitral valve ที่กั้นอยู่ระหว่างห้องทั้งสองจะปิดเพื่อป้องกันเลือดไหลย้อนกลับเข้าสู่ atrium ซ้าย โดยเลือดใน ventricle ซ้ายจะถูกบีบออกไปทาง aorta ผนังของ ventricle ซ้ายมีลักษณะหนากว่าหัวใจห้องอื่น ๆ ผิวด้านในของผนังนั้น มีลักษณะประสานกันไปมาของกล้ามเนื้อทำให้มีลักษณะคล้ายฟองน้ำ เช่นเดียวกับ ventricle ขวา เลือดที่ถูกบีบออกจาก ventricle ซ้าย จะผ่านออกไปทาง ascending aorta โดยผ่านลิ้นที่มีลักษณะคล้ายเสี้ยวพระจันทร์เรียกว่า aortic semilunar valve (อยู่ที่ส่วนต้นของ aorta) จากนั้นเลือดจะถูกส่งไปตามหลอดเลือดขนาดใหญ่และเล็กทั่วร่างกาย หรืออาจอธิบายได้ว่าวงจรการไหลเวียนเลือด เริ่มจากหัวใจห้องบนซ้ายรับเลือดที่มีปริมาณออกซิเจนสูงจากปอดแล้วบีบตัวดันผ่านลิ้นหัวใจลงสู่หัวใจห้องล่างซ้ายแล้วบีบตัวดันเลือดไปยังส่วนต่างๆของร่างกายและเปลี่ยนเป็นเลือดที่มีคาร์บอนไดออกไซด์สูงหรือเลือดดำไหลผ่านหลอดเลือดดำหัวใจห้องบนขวาแล้วบีบตัวดันผ่านลิ้นหัวใจลงสู่ห้องล่างขวา แล้วกลับเข้าสู่ปอดเพื่อแลกเปลี่ยนแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ให้เป็นแก๊สออกซิเจน เกิดเป็นระบบการไหลเวียนเลือด กล้ามเนื้อหัวใจสามารถกระตุ้นการทำงานได้ด้วยตัวเอง โดยอาศัยระบบนำไฟฟ้า (conduction system) ภายในผนังของหัวใจ ส่งกระแสไฟฟ้าไปตามกล้ามเนื้อหัวใจห้องบน ด้วยความถี่ประมาณ 60-70 ครั้งต่อนาที โครงสร้างไฟบรัสของหัวใจ (Fibrous skeleton of the heart) โครงสร้างไฟบัรส หรือ fibrous skeleton เป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันชนิด dense connective tissue ซึ่งอยู่ระหว่าง atrium และ ventricle ของหัวใจ โดยกลุ่มเซลล์ของกล้ามเนื้อหัวใจที่อยู่ใน atrium จะอยู่ชิดกับขอบบนของ fibrous skeleton ของ ventricle และกลุ่มเซลล์ของกล้ามเนื้อหัวใจใน ventricle อยู่ชิดกับขอบล่างของมัน ดังนั้นจะเห็นว่ากล้ามเนื้อหัวใจของ atrium และ ventricle จะแยกออกจากกัน นอกจากนี้ fibrous skeleton ของหัวใจมีลักษณะเป็นวงรอบคล้ายวงแหวน เรียกว่า annuli fibrosi โดยอยู่ล้อมรอบหัวใจทั้งสี่ห้อง และยังทำหน้าที่ในการค้ำจุนลิ้นของหัวใจอีกด้วย ลิ้นหัวใจ (Heart valve) ภายในหัวใจประกอบไปด้วยลิ้นที่กั้นระหว่าง atrium และ ventricle เรียกว่า atrioventricular valve ส่วนลิ้นที่อยู่ในส่วนต้นของ aorta และ pulmonary trunk เรียกว่า semilunar valve ลิ้นดังกล่าวมีความสำคัญอย่างยิ่งในการป้องกันการไกลย้อนกลับของเลือดอันเนื่องมาจากแรงโน้มถ่วงของโลก ดังนั้น ถ้ามีความผิดปกติของลิ้นเหล่านี้จะทำให้ประสิทธิภาพในการบีบตัวของเลือดเสียไป เกิดสภาวะที่เรียกว่า “ลิ้นหัวใจรั่ว” คือมีการไหลของเลือดย้อนกลับสู่ atrium ในขณะที่ ventricle บีบตัวนั่นเอง ดังกล่าวข้างต้นแล้วว่าลิ้นหัวใจที่อยู่ที่ส่วนต้นของ pulmonary trunk และ aorta มีลักษณะคล้ายเสี้ยวพระจันทร์ เรียกว่า semilunar valve ลิ้นดังกล่าวป้องกันไม่ให้เลือดไหลย้อนกลับเข้าสู่ ventricle โดยเมื่อ ventricle คลายตัว เลือดจะไปตกอยู่ในถุงจนเต็มและทำให้เกิดการปิดของลิ้นนั่นเอง โรคบางชนิดมีผลให้เกิดความผิดปกติของลิ้นหัวใจ โรคดังกล่าวได้แก่ rheumatic fever ซึ่งมักเกิดขึ้นภายหลังจากการติดเชื้อแบคทีเรียชนิด streptococcus ที่อยู่ภายในคอ เนื่องจากภูมิต้านทานที่ร่างกายสร้างขึ้นเพื่อทำลายแบคทีเรียชนิดนี้จะทำให้เกิดการอักเสบที่เนื้อเยื่อเกี่ยวพันโดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ข้อต่อ ลิ้นหัวใจ และอวัยวะอื่น ๆ โรคนี้โดยส่วนใหญ่จะมีผลทำให้เกิดการทำลายลิ้นหัวใจ bicuspid และ aortic semilunar valves

คำนำ

Fri, 17 Sep 2010 11:12:04 +0700

คำนำ รายงานเชิงวิชาการเล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ให้ความรู้เกี่ยวกับโรคหัวใจ ผู้เขียนได้รวบรวมข้อมูลอันเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับโรคต่าง ๆ ที่เกิดกับหัวใจ สาเหตุของโรค อาการของโรค วิธีการรักษาโรค และการป้องกันโรค หวังเป็นอย่างยิ่งว่ารายงานเชิงวิชาการเล่มนี้จะทำให้ผู้อ่านได้ตระหนักถึงความร้ายแรงของโรค หันมาดูแลสุขภาพร่างกายและจิตใจกันมากขึ้น ลักษณี ศรีชาลี

รายละเอียดการเขียนรายงานเชิงวิชาการ

Fri, 17 Sep 2010 11:10:53 +0700

ขั้นตอนการเขียนรายงานเชิงวิชาการการเขียนรายงานเป็นการศึกษาค้นคว้าพิเศษ นอกเหนือไปจากเรื่องที่ได้ศึกษาในชั้นเรียน เป็นการนำเสนอผลการศึกษาค้นคว้าอย่างมีระบบ และอ้างอิงหลักฐานที่มาอย่างมีแบบแผนแน่นอน รายงานเป็นงานเขียนที่ต้องอาศัยกระบวนการค้นคว้าหาข้อมูล ต้องประมวลความรู้ด้วยวิธีการต่าง ๆ และมีหลักฐานอ้างอิง จึงจะเป็นการนำเสนอผลการค้นคว้าอย่างมีระบบ ลำดับขั้นตอนของการทำรายงานขั้นที่ 1 การเลือกเรื่อง ถ้าผู้เขียนรายงานเลือกหัวข้อเรื่องเอง ควรเลือกเรื่องที่ตนสนใจที่สุด เรื่องที่มีประโยชน์ และค้นคว้าได สะดวก (เอกสารค้นคว้าเพียงพอ) และที่สำคัญคือเลือกเรื่องที่เหมาะสมกับเวลาที่กำหนดให้ การเขียนรายงานเชิงวิชาการทุกครั้ง นักเรียนต้องมี “หัวข้อเรื่อง” ที่จะเขียนก่อน โดยมี หลักในการเลือกหัวข้อเรื่องดังนี้1. ควรเป็นเรื่องที่นักเรียนสนใจที่สุด2. ควรเป็นหัวข้อเรื่องที่นักเรียนสามารถค้นคว้าหาข้อมูลได้ง่าย หัวข้อรายงานที่ไม่สามารถหาข้อมูลอ้างอิงได้ จะทำให้รายงานขาดความน่าเชื่อถือ เช่น หัวข้อต่อไปนี้ผีมีจริงหรือไม่ไสยศาสตร์ช่วยรักษาโรคได้จริงหรือมนุษย์ดาวอังคารบุกโลกหัวข้อดังกล่าวไม่สามารถพิสูจน์ได้ มักจะเป็นเรื่องประสบการณ์เฉพาะตน หรือยังไม่เป็นเรื่องที่มีการรายงานที่น่าเชื่อถือต่อสาธารณชน จึงถือว่าเป็นหัวข้อที่ค้นคว้าหาข้อมูลไม่ได้คำว่า “สามารถค้นคว้าหาข้อมูลได้” หมายความว่ามีแหล่งค้นคว้ามากพอ มีหนังสือให้ค้นคว้าหลายเล่ม ถ้าเล่มเดียวถือว่าเป็นการ “คัดลอก” หรือ “ตัดตอน” หรือ “สรุปความ” มาจากหนังสือเล่มนั้น ผิดวัตถุประสงค์ของการเขียนรายงานเชิงวิชาการ1.3 ไม่ควรเป็นหัวข้อเรื่องที่มีขอบเขตกว้างจนเกินไป เช่นประวัติศาสตร์ชาติไทยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีในปัจจุบันนอกจากนี้ยังต้องคำนึงถึงระดับการเรียนของผู้เขียนรายงาน ระยะเวลาที่ให้ศึกษาค้นคว้า จุดมุ่งหมายของการเขียนรายงาน ถ้ามีความรู้น้อย มีเวลาน้อย ควรเลือกเรื่องที่ไม่กว้างเกินไป และตัวเองมีความสนใจเป็นพื้นฐานอยู่แล้ว จะทำให้เขียนรายงานได้สำเร็จด้วยดีคำว่า “หัวข้อเรื่อง” หมายถึงการกำหนดหัวข้อเรื่องเพื่อกำหนดแนวเรื่องที่จะเขียน เมื่อเขียนเสร็จแล้วอาจตั้งชื่อใหม่ให้น่าสนใจยิ่งขึ้นก็ได้ และจะได้ให้ตรงกับเนื้อเรื่องมากขึ้นขั้นที่ 2 การกำหนดจุดมุ่งหมายและขอบเขตของเรื่องหลังจากที่หาหัวข้อเรื่องที่จะเขียนรายงานทางวิชาการได้แล้ว ต้องคิดต่อไปว่าจะเขียนในแง่มุมใด และต้องการเสนออะไรแก่ผู้อ่าน นี่คือการหาจุดมุ่งหมายและขอบเขตของเรื่อง ซึ่งต้องมีความสัมพันธ์กัน คือ ต้องไม่เขียนเกินขอบเขตที่กำหนดไว้ และต้องครอบคลุมจุดมุ่งหมายของผู้เขียน ตัวอย่างหัวข้อที่ จุดมุ่งหมายและขอบเขตของเรื่องสัมพันธ์กันหัวข้อ "การวัดปริมาณน้ำฝน"จุดมุ่งหมาย เพื่อให้ทราบวิธีการวัดปริมาณน้ำฝนของกรมอุตุนิยมวิทยาและประโยชน์จากการวัดปริมาณน้ำฝน ขอบเขต กล่าวถึงประวัติความเป็นมาของการวัดปริมาณน้ำฝน, เครื่องมือเครื่องใช้,วิธีการวัด และประโยชน์จากการวัดปริมาณน้ำฝนหัวข้อ โสม : สมุนไพรอันเลื่องชื่อจุดมุ่งหมาย เพื่อให้ทราบถึงความเป็นมา, ประเภท และสรรพคุณของโสมขอบเขต กล่าวถึงประวัติความเป็นมาของโสม, การแบ่งประเภท และ สรรพคุณของโสมที่ใช้บำรุงร่างกายและรักษาโรคต่าง ๆ ขั้นที่ 3 วิธีการค้นคว้า และบันทึกข้อมูลสำรวจดูว่าจากหัวข้อเรื่อง จุดมุ่งหมาย และขอบเขตที่กำหนดไว้แล้วนั้น สามารถหาข้อมูลจากที่ใดบ้าง ซึ่งอาจหาได้จากหนังสือ วารสาร เอกสารต่าง ๆ สิ่งพิมพ์ สารานุกรม ผลงานการวิจัย ปริญญานิพนธ์ต่าง ๆ หรือจากการสัมภาษณ์ จากการไปสังเกตด้วยตนเอง จากประสบการณ์ตรง พิพิธภัณฑ์ สวนสัตว์ พิพิธภัณฑ์สัตว์ ฯลฯ ผู้ศึกษาค้นคว้าจะต้องมีทักษะเรื่องการใช้ห้องสมุด และมีการกำหนดหัวข้อเรื่อง จุด มุ่งหมาย และขอบเขตของเรื่องไว้ชัดเจน จึงจะค้นคว้าได้รวดเร็ว เมื่อรวบรวมชื่อหนังสือได้มากพอแล้ว ขั้นต่อไปก็คืออ่านและพิจารณาว่า ข้อมูลส่วนใดที่จะนำมาใช้อ้างอิงได้ ก็ให้บันทึกไว้ในบัตรจดบันทึก เวลาอ่าน ไม่จำเป็นต้องอ่านละเอียด กวาด ๆ สายตาดู ถ้าเจอหัวข้อที่ต้องการ ก็จดบันทึกไว้ โดยเตรียมกระดาษสมุดที่เหลือใช้ จดบันทึกเพียงด้านเดียว (ดูเรื่องการจดบันทึกข้อมูล) ขั้นที่ 4 การทำโครงเรื่องการทำโครงเรื่อง คือการแยกหัวข้อเรื่องออกเป็นหัวข้อย่อย ๆ ซึ่งเมื่อเขียนรายละเอียดของแต่ละหัวข้อแล้ว ก็จะได้รายงานทางวิชาการทั้งเรื่อง การทำโครงเรื่องจะช่วยป้องกันไม่ให้เขียนออกนอกเรื่อง ช่วยให้รู้ว่าจะเขียนเกี่ยวกับอะไร เขียนไปในทางใด สั้นยาวแค่ไหน ทำให้เราเรียบเรียงเรื่องได้ถูกต้องตามลำดับ ทำให้แต่ละหัวข้อย่อยต่อเนื่องกัน วิธีทำ ควรตามขั้นตอนดังนี้ 1. ระดมความคิด โดยเขียนหัวข้อใหญ่ หัวข้อย่อย หรือประเด็นต่าง ๆ ที่เราคิดว่าจะเขียนลงไปในรายงานของเราให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้2. คัดเลือกความคิด จากหัวข้อที่เราระดมมาทั้งหมด พิจารณาดูว่า หัวข้อใดจับรวมกันเป็นหัวข้อเดียวกันได้ หัวข้อใดที่ไม่เกี่ยวข้องก็ตัดออกไป หัวใดที่ยังขาดอยู่ก็เพิ่มเข้ามา แล้วจัดหมวดหมู่3. เรียงลำดับหมวดหมู่ความคิด ดูว่าหมวดหมู่ใดควรมาก่อนมาหลัง เรียงตามลำดับความสำคัญ จากนั้นเพิ่มบทนำและบทสรุปเข้าไป ก็จะได้โครงเรื่องตามต้องการ แก้ไขภาษาตามต้องการขั้นที่ 5 การเสนอผลงาน ผู้เขียนรายงานจะต้องนำข้อมูลต่าง ๆ ที่จดบันทึกไว้ มาเขียนเรียบเรียงเข้าให้เป็นระเบียบตามโครงเรื่องที่วางไว้ ใช้ถ้อยคำสำนวนของผู้เขียนเอง เขียนโดยใช้ภาษาที่เป็นทางการ เขียนให้กระชับ อ่านเข้าใจแจ่มแจ้ง ชัดเจน ไม่วกวนสับสนการเขียนบรรณานุกรม ครับนักเรียนในการเขียนบรรณานุกรมจำเป็นจะต้องมีการอ้างอิง บอกแหล่งที่มาของ ข้อมูลซึ่งจะปรากฏอยู่ในบรรณานุกรมท้ายเล่มหรือท้ายบทการอ้างอิงบรรณานุกรม หมายถึง การอ้างอิงแหล่งสารนิเทศซึ่งเป็นทฤษฎี ข้อมูล ความรู้ มาประกอบในผลงานทางวิชาการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลงานวิจัย หรือวิทยานิพนธ์ เพื่อบอกแหล่งที่มาของสารนิเทศอันเป็นการให้เกียรติแก่เจ้าของผลงานเหล่านั้นการอ้างอิงที่ผู้จัดทำนำเสนอนี้เป็นระบบ APA (American Psychological Association) เพื่อเป็นแนวทางในการเขียนอ้างอิงบรรณานุกรมในผลงานทางวิชาการของบุคลากรคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วิธีการเขียนอ้างอิงบรรณานุกรมจากสารนิเทศประเภทต่างๆ มีดังนี้1. หนังสือ1.1 ผู้แต่งคนเดียวชื่อ / ชื่อสกุลผู้แต่ง. / / (ปีที่พิมพ์). / /ชื่อหนังสือ. / / ครั้งที่พิมพ์. / /เมืองที่พิมพ์/: // / / / / / / สำนักพิมพ์.ตัวอย่างเริงชัย หมื่นชนะ. (2538). จิตวิทยาธุรกิจ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์.O’Brien, J. A. (1999). Management information : Managing Information technology in the internet worked enterprise. 4 th ed. Boston : McGraw-Hill.1.1.1 ผู้แต่งเป็นชาวต่างประเทศให้ใส่ชื่อสกุลตามด้วยอักษรย่อทั้งชื่อต้น และชื่อกลาง(ถ้ามี) โดยใช้เครื่องหมายจุลภาค (comma) (,) แบ่งชื่อสกุล และชื่อต้นตัวอย่าง O’Brien, J. A. Mullen, N. D.1.1.2 ผู้แต่งชาวไทยให้ใส่ชื่อตามด้วยนามสกุลในกรณีที่มีฐานันดรศักดิ์ บรรดาศักดิ์ หรือยศ เครื่องหมายจุลภาค (,) หลังนามสกุลและตามด้วยฐานันดรศักดิ์ บรรดาศักดิ์ หรือยศ เช่นคึกฤทธิ์ ปราโมช, พลตรี ม.ร.ว.อนุมานราชธน, พระยาสุภัทรดิส ดิสกุล, ม.จ.หมายเหตุ ไม่ต้องใส่คำต่อไปนี้1. คำนำหน้าชื่อ เช่น นาย นาง นางสาว Mr. Mrs.2. ตำแหน่งทางวิชาการ เช่น ดร. ศ. รศ. Dr. Prof.3. คำระบุอาชีพ เช่น นายแพทย์ แพทย์หญิง ทันตแพทย์1.1.3 สมณศักดิ์ ให้คงไว้ปกติไม่ต้องย้ายไว้ด้านหลัง เช่น พระเทพคุณาธาร พระเทพวาที พระพิศาลธรรมเวทียกเว้น ผู้แต่งที่เป็นพระสังฆราชและเชื้อพระวงศ์ ให้ลงพระนามจริงก่อน แล้วกลับคำนำหน้าที่แสดงลำดับชั้นเชื้อพระวงศ์ไปไว้ข้างหลัง โดยใช้เครื่องหมายจุลภาค (,) ตัวอย่างปรมานุชิตชิโนรส, สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมสมเด็จพระ1.2 หนังสือที่มีบรรณาธิการ ให้ลงชื่อบรรณาธิการแทนผู้แต่ง และใส่คำ “บรรณาธิการ” หรือ “ผู้รวบรวม” หรือ Ed. หรือ Eds. หรือ Comps. โดยใส่ไว้หลังเครื่องหมายจุลภาค ( , ) ต่อจากชื่อบรรณาธิการตัวอย่างเรืองวิทย์ ลิ่มปนาท, บรรณาธิการ. (2543). ท้องถิ่น-อินเดีย. ชลบุรี : ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.Diener, H. C., &Wilkinson, M., Eds.. (1988). Drug-induced headache. New York : Springerverlag.1.3 ผู้แต่ง 2-3 คนขึ้นไปแต่ไม่เกิน 6 คนให้ลงชื่อผู้แต่งทุกคน โดยใช้คำว่า “ , และ” หรือ “, &” เชื่อมดังนี้ ถ้า 2 คนเชื่อมระหว่างชื่อ ผู้แต่งคนที่ 1 และคนที่ 2 ในกรณีที่ผู้แต่งเป็นชาวต่างประเทศ ต้องกลับเอาชื่อสกุลขึ้นต้นเหมือนกัน ทั้ง 2 คน กรณี 3 คนขึ้นไปแต่ไม่เกิน 6 คน ให้ระบุ ผู้แต่งให้ครบทุกคน ชื่อแต่ละคนให้คั่นด้วยเครื่องหมายจุลภาค “ , ”เช่น คนที่ 1,คนที่ 2 และคนที่ 3 ตัวอย่าง ผู้แต่ง 2 คนศรีสุรางค์ พูลทรัพย์ และสุมาลย์ บ้านกล้วย. (2525). ตัวละครในรามเกียรติ์ : ลักษณะความเป็นมาและพฤติกรรมของตัวละครในรามเกียรติ์เปรียบเทียบกับตัวละครในมหากาพย์รามายณะ. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์Galton, M. & Williamson, J. (1992). Group Work in the primary Classroom. London : Routledge.ผู้แต่ง 3 คนขึ้นไปแต่ไม่เกิน 6 คนวัลลภ สวัสดิวัลลภล, สุเวช ณ หนองคาย, เบญจรัตน์ สีทองสุก, นารีรัตน์ เทียมเมือง, และชัยเลิศ บริสุทธกุล. (2541). สารนิเทศเพื่อการศึกษาค้นคว้า = Information for study skills and research. พิมพ์ครั้งที่ 3. นครปฐม : ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ สถาบันราชภัฏนครปฐม.1.4 ผู้แต่งมากกว่า 6 คนให้ใส่ชื่อผู้แต่งคนแรก ตามด้วยคำว่า “และคนอื่นๆ” สำหรับชาวไทย “and others” สำหรับชาวต่างประเทศตัวอย่างจรวย บุญยุบล และคนอื่นๆ. (2536). พลังงาน. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.Cramer, R.L. and others. (1984). Language : Structure and use. 2 nd ed. Illinois : Scott.หมายเหตุกรณีที่หน้าปกมีชื่อผู้แต่งคนแรก ตามด้วย “และคนอื่นๆ”หรือ “และคณะ”ให้ใส่ชื่อผู้แต่งคนแรกตามที่ปรากฏที่หน้าปกของหนังสือได้เลย เช่นศิริวรรณ เสรีรัตน์ และคนอื่นๆ. (2543). ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการและกรณีศึกษา = Management Information Systems (MIS) and cases. กรุงเทพฯ : ดวงกมล.1.5 สิ่งพิมพ์ที่ไม่ปรากฏชื่อผู้แต่ง ให้ลงชื่อเรื่องเป็นรายการแรกแทนชื่อผู้แต่งตัวอย่างกฎหมายตราสามดวง. (2520). กรุงเทพฯ : องค์การค้าของคุรุสภา.1.6 หนังสือแปล ให้ลงชื่อผู้แต่ง ปีที่พิมพ์ ชื่อเรื่องที่แปลแล้วตามด้วยคำว่าแปลจากเรื่องในภาษาเดิม(ภาษาต้นฉบับ (ถ้ามี)) ตามด้วย โดย ชื่อผู้แปล หากไม่มีชื่อผู้แต่งเดิมใส่ชื่อผู้แปลโดยระบุว่าเป็นผู้แปลชื่อ / ชื่อสกุลผู้แต่ง. / / (ปีที่พิมพ์). / / ชื่อหนังสือ / แปลจากเรื่อง.. โดย.. / // / / / / / / / ครั้งที่พิมพ์. / / เมืองที่พิมพ์ / : / สำนักพิมพ์.ตัวอย่างเวลส์, ควอริช. (2519). การปกครองและการบริหารของไทยสมัยโบราณ แปลและเรียบเรียงโดย กาญจนี สมเกียรติกุล และยุพา ชุมจันทร์. กรุงเทพฯ :โครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทยซาเว็ตซ์, เควิน เอ็น. (2539). ไขปัญหาอินเทอร์เน็ต แปลจากเรื่อง Your Internet consultant โดย กิตติ บุณยกิจโณทัย, มีชัย เจริญด้วยศีล และอมรเทพ เลิศทัศนวงศ์. กรุงเทพฯ : ซีเอ็ดยูเคชั่น.เอกสารภาษาอังกฤษ ที่แปลจากภาษาอื่นให้ใช้ข้อความ“Translated by” แทนคำว่า “แปลจาก”Hankel, Wilhelm. (1991). Prosperity amidst crisis : Austria’ s economic Policy and the energycrunch translated by Jean Steinberg. Boulder, Colo : Westview Press.ปราศรัย รัชไชยบุญ, ผู้แปล. (2529). ครั้งหนึ่ง…ยังจำได้. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : ธนบรรณ.1.7 หนังสือที่จัดพิมพ์ในโอกาสพิเศษ ได้แก่ หนังสืองานศพ หนังสือที่ระลึกในโอกาสพิเศษต่างๆ ชื่อผู้แต่ง. / / (ปีที่พิมพ์). / / ชื่อหนังสือ. / / เมืองที่พิมพ์ / : / สำนักพิมพ์./ / / / / / / (รายละเอียดการจัดพิมพ์).ตัวอย่างธทาสภิกขุ. (2538). เกิดมาทำไม. กรุงเทพฯ : ธรรมสภา. (ที่ระลึกเนื่องในวโรกาสที่ท่านเจ้าคุณพระธรรมโกศาจารย์ (หลวงพ่อปัญญา นันนทภิกขุ) เจริญชนมายุ ปีที่ 84 วันที่ 11 พฤษภาคม 2538).1.8. บทความในหนังสือ หรืออ้างอิงบางตอนสิ่งพิมพ์ที่มีลักษณะเป็นการรวมบทความ รวมเรื่องต่างๆ ในเล่มเดียวกันได้แก่ สารานุกรม หนังสือรวมบทความวิชาการ รวมบทคัดย่อวิทยานิพนธ์ เอกสารการประชุม/สัมมนาผู้เขียนบทความ. / / (ปีที่พิมพ์). / / ชื่อบทความ. / / ใน / ชื่อบรรณาธิการ/ / / / / / / / (บรรณาธิการ ถ้ามี), / ชื่อหนังสือ. / / (หน้า / เลขหน้า). / // / / / / / / / สถานที่พิมพ์ / : / สำนักพิมพ์.ตัวอย่างสุมิตร คุณานุกร. (2520). การวางแผนการสอน ใน ไพฑูรย์ สินลารัตน์ (บรรณาธิการ), คู่มืออาจารย์ด้านการเรียนการสอน. (หน้า 58-69). กรุงเทพฯ : หน่วยพัฒนาคณาจารย์ ฝ่ายวิชาการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.Brow, R., & Dyer, A. F. (1972). Cell division in higher plants. In F.C. Steward (Eds.), Plant physiology : An advance treatise. (pp. 49-90). New York : Academic press.สารานุกรมผู้เขียนบทความ. / / (ปีที่พิมพ์). / / ชื่อบทความ. / / ใน (In) ชื่อสารานุกรม./ / / / / / / / (เล่มที่, / หน้า/ เลขหน้า). / / เมืองที่พิมพ์ / : / สำนักพิมพ์.ตัวอย่างสวัสดิ์ ปัจฉิมกุล. (2527). แผนที่. ใน สารานุกรมไทยฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (เล่มที่ 19, หน้า 1237-2380). กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน.กรณีที่เอกสารใช้หน่วยงานเป็นชื่อผู้แต่ง หนังสือที่ออกในนามองค์กร สมาคม บริษัทหรือหน่วยงานทางราชการ1. ผลงานที่เป็นของหน่วยราชการระดับกระทรวง มิได้บอกชื่อกรม ให้ลงชื่อกระทรวงเป็นชื่อผู้แต่ง เช่นกระทรวงศึกษาธิการกระทรวงพาณิชย์2. ผลงานที่เป็นเฉพาะกรมใด กรมหนึ่ง แม้มีชื่อกระทรวงอยู่ ก็ให้ลงชื่อกรมเป็นชื่อผู้แต่ง หากมีชื่อหน่วยงานระดับย่อยกว่ากรม ให้ลงไว้ในส่วนของสำนักพิมพ์ ยกเว้นสิ่งพิมพ์ของคณะวิชาหรือหน่วยงานเทียบเท่าคณะวิชาของมหาวิทยาลัยต่างๆให้ลงชื่อคณะวิชานั้นต่อจากชื่อมหาวิทยาลัยโดยมีมหัพภาคคั่น (.) เช่นกรมศิลปากรมหาวิทยาลัยบูรพา. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์.3. หน่วยงานรัฐวิสาหกิจ สำนักงาน และเอกชน ใช้ชื่อหน่วยนั้นๆ เป็นชื่อผู้แต่ง เช่นการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยธนาคารกรุงไทย จำกัดสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ2 วารสารชื่อผู้เขียน. / / (ปี, / วัน / เดือน). / / ชื่อบทความ. / / ชื่อวารสาร, / ปีที่หรือ/ / / / / / / เล่มที่ (ฉบับที่), / หน้า /เลขหน้า.(ถ้าไม่มีชื่อผู้เขียนใช้ชื่อบทความลงเป็นรายการแรก)ตัวอย่างเรืองวิทย์ ลิ่มปนาท. (2542, มิถุนายน – ธันวาคม). แนวคิดสันติวิธีจากกฎหมายตราสามดวง. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(8), หน้า 52-61.คอลัมน์จากวารสารชื่อผู้เขียน. / / (ปี, / วัน / เดือน). / / ชื่อคอลัมน์ : ชื่อเรื่องในคอลัมน์. / // / / / / / / / ชื่อวารสาร, / ปีที่หรือเล่มที่ (ฉบับที่), / หน้า / เลขหน้า.ตัวอย่างสุนันท์ ศรีจันทรา. (2545, 6-12 พฤษภาคม). เกาะกระแสธุรกิจ : นักลงทุนไทยไปนอก.เนชั่นสุดสัปดาห์, 10 (518) :หน้า 21.3. หนังสือพิมพ์ชื่อผู้เขียน. / / (ปี, / วัน / เดือน). / / ชื่อบทความ. / / ชื่อหนังสือพิมพ์, / หน้า/ เลขหน้า.ตัวอย่างขติยา มหาสินธ์. (2545, 19 พฤษภาคม). เปิดศูนย์เทียบประสบการณ์สร้างชีวิตใหม่ให้แรงงานไทย. มติชน, หน้า 4.4. จดหมายเหตุ คำสั่ง ประกาศชื่อหน่วยงาน. / / (ปี, / วัน / เดือน). / / ชื่อของเอกสาร. / / เลขที่ของเอกสาร(ถ้ามี).ตัวอย่างหอสมุดแห่งชาติ. (จ.ศ. 1206). จดหมายเหตุรัชกาลที่ 3. เลขที่ 12.มหาวิทยาลัยบูรพา. (2533, 13 กุมภาพันธ์). เรื่อง กำหนดการเกี่ยวกับการเรียนการสอนประจำปีการศึกษา 2534. ประกาศมหาวิทยาลัยบูรพา.4. สูจิบัตร แผ่นพับ โฆษณา แผ่นปลิว และเอกสารการสอนที่ไม่เป็นเล่มชื่อผู้แต่ง. / / (ปีที่พิมพ์). / / ชื่อเรื่อง. / / (ลักษณะของเอกสาร). / // / / / / / / / เมืองที่พิมพ์ / : / ผู้รับผิดชอบในการพิมพ์.ตัวอย่างมหาวิทยาลัยบูรพา. สถาบันศิลปะและวัฒนธรรม. (2545). ความรู้เรื่องประเพณีวันสงกรานต์. (สูจิบัตร). ชลบุรี : สถาบันศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยบูรพา.5. ต้นฉบับเขียนชื่อหน่วยงานเจ้าของต้นฉบับตัวเขียน. / / (ปี, / วัน / เดือน). / / / / / / / / / ชื่อเอกสาร. / / (ลักษณะเอกสาร). / / เลขทะเบียน.ตัวอย่างหอสมุดแห่งชาติ. (ม.ป.ป.). บาลีพระขุททกสิกขา. (หนังสือใบลาน).เลขที่ 3980/ก/1.กรณีที่ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์ภาษาไทยใช้ (ม.ป.ป.) หรือภาษาอังกฤษใช้ (n.d.)7 ราชกิจจานุเบกษาชื่อกฎหมาย. / / (ปี, / วัน / เดือน). / / ราชกิจจานุเบกษา. / / เล่ม / / / / / / / / ตอนที่. / / หน้า / เลขหน้า.พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยบูรพา พุทธศักราช 2533. (2533, 29 กรกฎาคม).ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 107 ตอนที่ 131. หน้า 1-20.8. การสัมภาษณ์ชื่อผู้ให้สัมภาษณ์. / / (ปี, / วันที่ / เดือน). / / ตำแหน่ง (ถ้ามี). / / สัมภาษณ์.ตัวอย่างทักษิน ชินวัตร, พ.ต.ท. (2545, 29 พฤษภาคม). นายกรัฐมนตรี. สัมภาษณ์.9. สื่อโสตทัศนวัสดุชื่อผู้จัดทำ, / หน้าที่รับผิดชอบ. / / (ปีที่จัดทำ). / / ชื่อเรื่อง. / / [ลักษณะของ/ / / / / / / โสตทัศนวัสดุ]. / / เมืองที่พิมพ์ / : / ผู้รับผิดชอบในการพิมพ์.ตัวอย่างมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, ผู้ผลิต. (2525). กฎหมายธุรกิจ. [แถบเสียง].นนทบุรี : มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.10. สื่ออิเล็กทรอนิกส์10.1 ซีดี-รอมผู้แต่ง. / / (ปีที่พิมพ์ / ผลิต, / วัน / เดือน). / / ชื่อเรื่อง. / / [ประเภทของสื่อ]./ / / / / / / รายละเอียดทางการพิมพ์ (ถ้ามี). / / เข้าถึงได้จาก / : / แหล่งสารนิเทศ.ตัวอย่างYoungwood, S. (1992, February). Book publishers proliferate in vermont. Vermont business magazine. [CD-ROM]. Sec 1, 25 : Available : UMI, File Business Dateline Ondisc, Item : 92-18178.สาระสังเขปGreen, M., &Rogers, P. J. (1995). Impaired cognitive functioning During spontaneousdieting. Psychological medicine. [CD-ROM]. 25(5), 1003-1010. Abstractfrom : Science Citation index with abstract, disc 2 of 2, January 1995-October1995.อมรา พงศาพิชญ์. (2540). การมองตนเองและโลกทัศน์ของเด็กพิการตาบอด : ศึกษากรณีด็กในโรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพมหานคร. [ซีดี-รอม]. วิทยานิพนธ์รัฐศาสตร์มหาบัณฑิต, สาขามานุษยวิทยา บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สาระสังเขปจาก :ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย แผ่นที่ 1, 2540.ในการระบุแหล่งที่ใช้ค้นสารนิเทศให้ใช้คำว่า “เข้าถึงได้จาก :” สำหรับวัสดุสารนิเทศภาษาไทย ส่วนวัสดุสารนิเทศภาษาต่างประเทศใช้คำว่า “Available :” ในกรณีที่สารนิเทศที่ค้นได้เป็นเพียงบทคัดย่อหรือสาระสังเขป (Abstract) ไม่ใช่ฉบับเต็มให้ใช้คำว่า “บทคัดย่อจาก :” หรือ “Abstract from :” แทนคำว่า “เข้าถึงได้จาก :” และ “Available :” ตามลำดับ10.2 ข้อมูลออนไลน์ หรือสารนิเทศบนอินเตอร์เน็ตผู้แต่ง. / / (ปีที่พิมพ์ / ผลิต, / วัน / เดือน). / / ชื่อเรื่อง. / / [ประเภทของสื่อ]./ / / / / / / / /รายละเอียดทางการพิมพ์ (ถ้ามี). / / เข้าถึงได้จาก / : / แหล่งสารนิเทศ./ / / / / / / / / (วันที่ค้นข้อมูล / : / วัน / เดือน / ปี).ตัวอย่างWebb, S.L. (1992, January). Dealing with sexual harassment. Small Business Report. [Online].17, 11-14. Available : BRS, File : ABI/INFORM, Item : 00591201. (Access date : March 1, 1992).Garcia, G.E. (19991). Factors influencing the English reading test Performana ofspanidh-speaking hispanic children. Reading Research quarterly. [Online].26(4)} 371-92. Abstract from : DIALOG(R), File 1 : ERIC, Item : EJ435542.(Access date : July 1, 1992).กระแสการปฏิรูปการศึกษา. (2545). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http:///www.moe.go.th/main2/article/article-somsak/article-somsak11.htm/.(วันที่ค้นข้อมูล : 31 พฤษภาคม 2545).สมศักดิ์ ดลประสิทธิ์. (2544). ความสงสัยในการเดินหน้าปฏิรูปการศึกษา.[ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://www.moe.go.th/main2/article-somsak/article-somsak09.htm/. (วันที่ค้นข้อมูล : 31 พฤษภาคม 2545).England, G.A. (1999). The outer world. In Robert R(Ed.). Darkness and dawn. [Online].Available : http://www.litrix.com/darkdawn/ darkdool.htm. (Access date : May 3, 1999).Projcet Gutenberg. (1999). [Online]. Available : ftp://mrcnext.CSO.uiuc.edu/etext. (Access date : March 9, 1999).หมายเหตุ1. ผู้แต่ง ชื่อเรื่อง และรายละเอียดทางการพิมพ์ให้ใช้หลักเกณฑ์ในการเขียนบรรณานุกรมตามวัสดุสารนิเทศประเภทต่างๆ2. ประเภทของสื่อให้ระบุว่าเป็น [ออนไลน์] หรือ [ซีดี-รอม] สำหรับวัสดุสารนิเทศภาษาไทย และ [Online] [CD-ROM] สำหรับวัสดุสารนิเทศภาษาต่างประเทศการลงรายการเกี่ยวข้องกับการพิมพ์1. ครั้งที่พิมพ์ ให้ระบุตั้งแต่ครั้งที่สองเป็นต้นไป ถ้าเป็นภาษาต่างประเทศใช้คำว่า “ed.” ภาษาไทย ลงว่า พิมพ์ครั้งที่ 2ภาษาต่างประเทศ ลงว่า 2 nd ed.2. เมืองที่พิมพ์ให้ระบุชื่อเมืองที่ปรากฏ ถ้าไม่ปรากฏเมืองที่พิมพ์ให้ลงว่า ม.ป.ท. หรือ n.p. (no place of publication)3. สำนักพิมพ์ ระบุเฉพาะชื่อสำนักพิมพ์ที่ปรากฏในหน้าปกในตัดคำประกอบอื่นที่ไม่จำเป็นออก ยกเว้นสำนักพิมพ์ของสถาบันอุดมศึกษาให้ระบุคำว่าสำนักพิมพ์ด้วย เช่นMcGraw – Hill Company ลงว่า McGraw - Hillสำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช ลงว่า ไทยวัฒนาพานิชบริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำกัด ลงว่า ซีเอ็ดยูเคชั่นสำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ลงว่า สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยบรรณานุกรมคณะอาจารย์ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์. (2542). เอกสารประกอบการสอนวิชา 202101สารนิเทศและการศึกษาค้นคว้า. ชลบุรี : ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.คณาจารย์ภาควิชาบรรณารักษ์ศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์. (2543). สารสนเทศและการศึกษาค้นคว้า. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ : ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.มหาวิทยาลัยบูรพา. (2541). คู่มือการทำวิทยานิพนธ์. ชลบุรี : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยบูรพา.มหาวิทยาลัยมหิดล. (2541). คู่มือวิทยานิพนธ์. กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล.มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร. (2538). เอกสารประกอบการเรียนวิชา สารนิเทศกับการศึกษาค้นคว้า.พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนคริน-ทรวิโรฒประสานมิตร.วัลลภ สวัสดิวัลลภล , สุเวช ณ หนองคาย, เบญจรัตน์ สีทองสุก, นารีรัตน์ เทียมเมืองและชัยเลิศ บริสุทธกุล. (2541). สารนิเทศเพื่อการศึกษาค้นคว้า= Information for study skillsand research. พิมพ์ครั้งที่ 3. นครปฐม : ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ สถาบันราชภัฏนครปฐม.สถาบันราชนครินทร์. สำนักงานประสานงานบัณฑิตศึกษา. (2544). คู่มือการทำวิทยานิพนธ์ภาคนิพนธ์. ฉะเชิงเทรา : สำนักงานประสานงานบัณฑิตศึกษา สถาบันราชนครินทร์. http://koko-gogoland2.blogspot.com/2007/12/apa-american-psychological-association.html

ประเภทสารอาหาร

Tue, 16 Feb 2010 07:48:28 +0700

ประเภทของสารอาหาร นักเรียนได้ทราบมาแล้วว่า ในอาหารแต่ละชนิดมีสารอาหารที่เป็นส่วนประกอบอยู่หลายประเภท ได้แก่ โปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน วิตามิน แร่ธาตุ และน้ำ ในปริมาณมากน้อยแตกต่างกัน สารอาหารดังกล่าวเหล่านี้เราสามารถจำแนกได้เป็น 2 ใหญ่ๆ ไก้แก่สารอาหารที่ให้พลังงาน และสารอาหารที่ไม่ให้พลังงาน สารอาหารที่ให้พลังงาน ในแต่ละวันคนเราต้องทำกิจกรรมต่างๆ มากมายเริ่มตั้งแต่ตื่นนอน เราต้องอาบน้ำแปรงฟันหรือทำความสะอาดร่างกาย แต่งตัว เดินทางไปโรงเรียน ไปทำงาน เล่นกีฬา กิจกรรมเหล่านี้ล้วนต้องใช้พลังงานทั้งสิ้น แม้กระทั้งเวลากผ่อนหรือนอนหลับร่างกายก็ต้องการพลังงานสำหรับการทำงานของอวัยวะต่างๆ เช่น การทำงานของหัวใจเพื่อการสูบฉีดเลือด การทำงานของไตเพื่อการขับถ่าย เป็นต้น การทำงานเหล่านี้ต้องการพลังงานจำนวนหนึ่งซึ่งเป็นพลังงานที่น้อยที่สุดที่จำเป็นต่อร่างกาย พลังงานที่ร่างกายต้องการได้มาจากสารอาหาร 3 ประเภท ได้แก่ โปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมัน 1.สารอาหารประเภทโปรตีน โปรตีนเป็นสารประกอบอินทรีย์ที่มีโมเลกุลใหญ่ ประกอบด้วยหน่วยที่เล็กที่สุดเรียกว่า กรดอะมิโน จำนวนมาก โปรตีนธรรมชาติมีกรดอะมิโนเป็นองค์ประกอบอยู่ประมาณ 22 ชนิด แต่ละชนิดมีโครงสร้างต่างกัน ความแตกต่างในการเรียงลำดับและสัดส่วนที่รวมตัวกันของกรดอะมิโนต่างชนิดกัน ทำให้เกิดเป็นโปรตีนชนิดต่างๆ มากมาย ซึ่งแต่ละชนิดมีคุณค่าทางอาหารแตกต่างกัน โปรตีนชนิดใดจะมีคุณค่าทางอาหารมากหรือน้อย ขึ้นอยู่กับว่าโปรตีนชนิดนั้นย่อยสลายได้ง่ายและมีกรดอะมิโนที่จำเป็นครบถ้วนหรือไม่ กรดอะมิโนที่จำเป็น คือ กรดอะมิโนที่ร่างกายไม่สามารถสังเคราะห์ขึ้นเองได้แต่ต้องได้จากอาหารที่กินเข้าไปเท่านั้น กรดอะมิโนที่พบในโปรตีนธรรมชาติประมาณ 22 ชนิดนี้เป็นกรดอะมิโนที่จำเป็น 8 ชนิด ที่เหลือเป็นกรดอะมิโนที่ไม่จำเป็น ซึ่งนอกจากจะได้จากอาหารแล้วร่างกายยังสามารถสังเคราะห์ขึ้นเองได้ด้วย โปรตีนเป็นสารอาหารหลักที่สำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งต่อร่างกายในการสร้างเซลล์เนื้อเยื่อต่างๆ และเป็นส่วนประกอบสำคัญของเอนไซม์ ฮอร์โมน เฮโมโกลบิน และแอนติบอดีหรือภูมิคุ้มกัน ร่างกายของคนเรามีโปรตีนอยู่ประมาณร้อยละ 20 ของนำหนักตัว โปรตีนนอกจากจะจำเป็นต่อการเจริญเติบโตของร่างกายแล้ว ยังให้พลังงานแก่ร่างกายอีกด้วย โดยมาเผาผราญให้เกิดพลังงานทดแทน แต่ในกรณีที่ร่างกายได้รับคาร์โบไฮเดรตและไขมันอย่างเพียงพอแล้ว ร่างกายจะสงวนโปรตีนไว้ใช้เพื่อเสริมสร้างการเจริญเติบโตและหน้าที่สำคัญอื่นๆ ในวันหนึ่งๆ ร่างกายคนเราควรจะได้รับสารอาหารประเภทโปรตีนในปริมาณ 1 กรัมต่อน้ำหนักร่างกาย 1 กิโลกรัม แต่ร่างกายขึ้นอยู่กับวัย เพศ และสภาพของร่างกายด้วยในวันหนึ่งๆ ร่างกายแต่ละวัยมีความต้องการสารอาหารประเภทโปรตีนมากน้อยต่างกันอย่างไรนักเรียนสามารถศึกษาได้จากตารางต่อไปนี้ ตาราง 1 แสดงปริมาณโปรตีนที่ร่างกายของคนในวัยต่างๆ ต้องการต่อวัน อายุ น้ำหนัก (กิโลกรัม ) ปริมาณโปรตีน (กรัม / วัน ) ทารก 3 - 5 เดือน 6 - 12 เดือน เด็ก 1 - 3 ปี 4 - 6 ปี 7 - 9 ปี ชาย 10 - 12 ปี 13 - 15 ปี 16 - 19 ปี หญิง 10 - 12 ปี 13 - 15 ปี 16 - 19 ปี ชาย 20 + ปี หญิง 20+ ปี 6 7 - 8 12 16 22 29 42 54 31 44 48 58 50 13 14 17 21 26 34 50 57 37 49 45 51 44 หมายเหตุ หญิงที่ตั้งครรภ์ เพิ่มขึ้นอีกวันละ 7 กรัม หญิงให้นมบุตร เพิ่มขึ้นวันละ 19 กรัม ในระยะ 6 เดือนแรก และ 14 กรัม ในระยะ 6 เดือนต่อมา แหล่งอาหารที่ให้สารอาหารประเภทโปรตีน ได้แก่ เนื้อ นม ไข่ และพืชจำพวกถั่ว รวมทั้งผลิตภัณฑ์ที่ได้จากเนื้อ นม ไข่ และถั่ว นอกจากนี้เรายังพบโปรตีนในพืชชนิดอื่นๆ อีก เช่น ข้าวเจ้า ข้าวเหนียว ข้าวสาลี ข้าวโพดเหลือง เป็นต้น แต่พบในปริมาณน้อย 2.สารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต คาร์โบไฮเดรตเป็นสารอาหารประกอบอินทรีย์ที่มีคาร์บอน ไฮโดรเจน และออกซิเจนเป็นองค์ประกอบสำคัญ คาร์โบไฮเดรตที่มีในอาหารสามารถจัดจำแนกได้เป็น 2 กลุ่ม ตามสมบัติทางกายภาพและทางเคมี ได้แก่ 2.1น้ำตาล เป็นคาร์โบไฮเดรตที่มีรสหวานและละลายน้ำได้ ตัวอย่าง เช่น 1 )น้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว หรือ มอโนแซ็กคาไรด์ (Monosaccharide )เป็นคาร์โบไฮเดรตที่มีโมเลกุลเล็กที่สุด ซึ่งร่างกายไม่สามารถย่อยได้อีก สามารถดูดซึมไปใช้ประโยชน์ได้ทันที ตัวอย่างของน้ำตาลชนิด ได้แก่ กลูโคส ฟรักโทส และกาแล็กโทส กลูโคสพบในผักและผลไม้ที่มีรสหวาน ฟรักโทสมีรสหวานกว่าน้ำตาลชนิดอื่น พบในน้ำผึ้ง ผักและผลไม้ที่มีรสหวานเช่นกัน ส่วนกาแล็กโทสพบในน้ำนม 2.) น้ำตาลโมเลกุลคู่ หรือ ไดแซ็กคาไรด์ (Disaccharida ) เป็นคาร์โบไฮเดรต ที่เกิดจากการรวมตัวของน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว 2 โมเลกุล ซึ่งอาจเป็นชนิดเดียวกันหรือต่างชนิดกันก็ได้ น้ำตาลชนิดนี้เมื่อกินเข้าไปร่างกายจะย่อยสลายให้เป็นน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวก่อนที่จะดูดซึมไปใช้ประโยชน์ ตัวอย่างของน้ำตลชนิดนี้ ได้แก่ซูโครสหรือน้ำตาลทรายมอลโทส และแล็กโทส ซูโครสพบในผักและผลไม้ทั่วไป เช่น อ้อย ตาล มะพร้าว หัวบีท เป็นต้นเมื่อแตกตัวออกจะได้กลูโคสและฟรักโทสอย่างละ 1 โมเลกุล มอลโทสพบในข้าวบาร์เลย์หรือข้าวมอลต์ที่นำมาใช้ทำเบียร์ เครื่องดื่ม และอาหารสำหรับเด็ก เมื่อแตกตัวออกจะได้กลูโคส 2 โมเลกุล แล็กโทสพบในน้ำนม เมื่อแตกตัวจะได้กลูโคสและกาแล็กโทสอย่างละ 1 โมเลกุล 2.2พวกที่ไม่ใช่น้ำตาล เป็นคาร์โบไฮเดรตที่ไม่มีรสหวาน ละลายน้ำยากหรือไม่ละลายเลย เกิดจากน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวหรืออมอโนแซ็กคาไรด์จำนวนมากมาเกาะรวมตัวกันเป็นสารที่มีโมเลกุลเชิงซ้อน เรียกว่า พอลิแซ็กคาไรด์ ( Polsaccharide ) ตัวอย่างของคาร์โบไฮเดรตกลุ่มนี้ ได้แก่ 1 )แป้ง เป็นคาร์โบไฮเดรตที่พืชเก็บสะสมไว้ตามส่วนต่างๆ โดยเฉพาะเมล็ด รากหรือหัว 2 )เซลลูโลส เป็นคาร์โบไฮเดรตที่มีโครงสร้างส่วนใหญ่ของพืช โดยเฉพาะที่เปลือก ใบ และเส้นใยที่ปนในเนื้อผลไม้ เซลลูโลสร่างกายคนเราไม่สามารถย่อยสลายได้ แต่จะมีหารขับถ่ายออกมาในลักษณะของกากเรียกว่า เส้นใยอาหาร ช่วยกระตุ้นให้ลำไส้ใหญ่ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ทำให้ขับถ่ายสะดวก พืชประเภทผัก และถั่ว ผลไม้ จัดเป็นแหล่งที่ให้เส้นใยอาหาร เพราะมีเซลลูโลสอยู่ประมาณสูง จึงควรกินเป็นประจำทุกวัน วันละประมาณ 20 - 36 กรัม 3 ) ไกลโคเจน เป็นคาร์โบโฮเดรตประเภทแป้งที่สะสมอยู่ในร่างกายของคนและสัตว์ พบมากในตับและกล้ามเนื้อ เมื่อปริมาณน้ำตาลในเลือดลดลงหรือร่างกายขาดสารอาหาร ตับจะเปลี่ยนไกลโคเจนเป็นกลูโคส เพื่อให้พลังงานแก่ร่างกายต่อไป คาร์โบไฮเดรตเป็นสารอาหารหลักที่ให้พลังงานแก่ร่างกายเพื่อนำมาใช้ในการทำกิจกรรมต่างๆ ในวันหนึ่งๆ ร่างกายต้องใช้พลังงานจากคาร์โบไฮเดรตประมาณร้อยละ 50 - 55 ของพลังงานทั้งหมดที่ได้รับจากอาหาร ดังนั้น เราควรกินอาหารคาร์โบไฮเดรตประเภทแป้งให้ได้ปริมาณ 300 - 400 กรัมต่อวัน จึงจะเพียงพอกับปริมาณพลังงานที่ร่างกายต้องการ แหล่งอาหารที่ให้สารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตได้แก่ ข้าว แป้ง น้ำตาล เผือก มันข้าวโพด พืชผักและผลไม้ที่มีรสหวาน ขนมและอาหารที่ทำจากแป้งหรือข้าว 3. สารอาหารประเภทไขมัน ไขมันเป็นสารอาหารประกอบอินทรีย์ที่มีโมเลกุลใหญ่ ประกอบด้วยคาร์บอน ไฮโดรและออกซิเจน และออกซิเจน เช่นเดียวกับคาร์โบไฮเดรต ไขมันเป็นสารอาหารที่ไม่สามารถละลายในน้ำได้แต่จะละลายได้ในน้ำมันหรือไขมันเหลว และในตัวทำละลายอินทรีย์ เช่น แอลกอฮอล์ อีเทอร์เป็นต้น ไขมันถ้าอยู่ในสภาพของแข็ง ณ อุณหภูมิปกติ เรียกว่า ไข หรือ ไขมัน แต่ถ้าอยู่ในสภาพของ เรียกว่า น้ำมัน ทั้งไขมันและน้ำมันมีโครงสร้างเหมือนกัน คือเกิดการรวมตัวกันของกรดไขมันกับกีเซอรอล ดังนั้นเมื่อไขมันสลายตัวก็จะให้กรดไขมันและกรีเซอรอลซึ่งมีขนาดเล็กพอที่จะผ่านเข้าออกจากเซลล์ได้ กรดไขมัน เป็นส่วนประกอบของไขมันที่จำเป็นต่อร่างกาย มี 2 ประเภท กรดไขมันอิ่มตัวและกรดไขมันไม่อิ่มตัว กรดไขมันอิ่มตัวพบมากในไขมันสัตย์ ส่วนกรดไขมันไม่อิ่มตัวมากในน้ำมันพืช เช่น น้ำมันถั่วเหลือง น้ำมะพร้าว น้ำมันเมล็ดดอกคำฝอย เป็นต้นกรดไขมันบางชนิดจำเป็นสำหรับร่างกาย เช่น กรดไลโนเลอิก ซึ่งเป็นกรดไขมันที่ไม่อิ่มตัวร่างกายไม่สามารถสร้างขึ้นเองได้ และถ้าร่างกายไม่ได้รับกรดนี้อย่างเพียงพอ จะทำให้ร่างกายไม่เจริญเทาที่ควร และมีอาการผิวหนังอักเสบ เกิดการหลุดออกของผิวหนังอย่างรุนแรงติดเชื้อได้ง่าย และบาดแผลหายช้า ซึ่งจะเห็นผลอย่างรวดเร็วในเด็ก โดยปกติแล้วร่างกายควรจะได้รับกรดไขมันที่จำเป็นทุกๆ วัน วันละประมาณ 2 - 4 กรัม ไขมันเป็นสารที่ให้พลังงานสูงเมื่อเทียบกับสารอาหารประเภทอื่นที่มีปริมาณเท่า ๆ กัน ร่างกายสามารถสะสมไขมันโดยไม่จำกัดปริมาณ นอกจากนี้ยังสามารถเปลี่ยนคาร์โบไฮเดรตหรือโปรตีนให้เป็นไขมันได้ด้วย ดังนั้น ถ้าเรากินอาหารที่ให้พลังงานเกินกว่าที่ร่างกายต้องการ ร่างกายจะสะสมอาหารส่วนเกินไว้ในรูปของไขมัน เป็นเนื้อเยื่อไขมันอยู่ใต้ผิวหนังและตามอวัยวะต่าง ๆ นอกจากนี้ไขมันยังเป็นส่วนประกอบสำคัญของเนื้อเยื่อหุ้มเซลล์และฮอโมนบางชนิดช่วยในการดูดซึมที่สะลายในไขมันเข้าสู่ร่างกาย ป้องกันไม่ให้ร่างกายเสียน้ำมาก ทำให้ผิวหนังชุ่มชื้นไม่หยาบแห้งกร้าน รวมถึงสุขภาพของผมและเล็บด้วย ดังนั้น ในวันหนึ่ง ๆ เราจะควรกินอาหารประเภทไขมันให้ประมารร้อยละ 30 ของจำนานพลังงานที่ใช้ทั้งหมดต่อวัน นอกจากไขมันที่นักเรียนได้เรียนรู้มาแล้วยังมีสารประเภทไขมันอื่น ๆ อีก คอเลสเทอรอล ซึ่งพบมากในไข่แดงและไขมันสัตย์ คอเลสเทอรอลเป็นสารจำเป็นที่ร่างกายใช้เป็นสารเบื้องต้นในการสร้างฮอร์โมนเพศทุกชนิด สร้างน้ำดี สร้างสารที่จะเปลี่ยนไปเป็นวิตามินดีเมื่อได้รับแสงอาทิตย์ และเป็นฉนวนของเส้นประสาทต่าง ๆ แต่ถ้าร่างกายมีคอเลสเทอรอลมากเกินไปจะเป็นอันตราย นักเรียนคงจะเคยทราบถึงอันตรายเกี่ยวกับคอเลสเทอรอลในเลือดมาบ้างแล้ว คอเลสเทอรอลในร่างกายส่วนหนึ่งได้จากอาหาร อีกส่วนหนึ่งได้จากการสังเคราะห์ขึ้นในร่างกาย การกินไขมันชนิดอิ่มตัวมาก ๆ เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้คอเลสเทอรอลในเลือดสูง และเมื่อคอเลสเทอรอลรวมกับไขมันชนิดอื่นจะไปเกาะตามผนังหลอดเลือดทำให้มีการอุดตันในหลอดเลือด ซึ่งเป็นอันตรายมาก เพราะหากไปอุดตันในหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมอง จะทำให้เป็นอัมพาตได้ การรับประทานกรดไขมันที่จำเป็นโดยเฉพาะกรดไลโนเลอิกให้ได้ปริมาณร้อยละ 10 ของพลังงานทั้งหมดจะช่วยให้ป้องกันภาวะคอเลสเทอรอลในเลือดสูงได้ แหล่งอาหารที่ให้สารอาหารประเภทไขมัน ได้แก่ ในพืชมักพบในผลและเมล็ด เช่น มะพร้าว น้ำมันมะกอก น้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันเมล็ดทานตะวัน เป็นต้น และในสัตย์พบตามผิวหนังและในช่องท้อง ซึ่งสะสมอยู่ในเนื้อเยื่อไขมัน เช่น ไขมันหมู ไขมันวัว ไขมันแกะ น้ำมันตับปลา เป็นต้น ขอบขอบคุณ แหล่งที่มา http://www.kr.ac.th/tech/det48m2/f002.html

ผักชี

Sat, 13 Feb 2010 17:09:09 +0700

ผักชีมีชื่อเรียกหลายชนิดแตกต่างกันไป เช่น ภาคเหนือเรียกว่า ผักหอมป้อมและผักหอมผอม ภาคอีสานเรียกว่า ผักหอมน้อย และที่นครพนมเรียกว่า ผักหอม ผักชีเป็นผักที่อยู่ในตระกูล Unbelliferae มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Coriandrum sativa Linn. เป็นผักที่ใช้บริโภคส่วนของใบและก้านใบเป็นผักสด หรือใช้รับประทานกับสาคูไส้หมู ต้นและรากใช้เป็นส่วนประกอบอาหารได้หลายอย่าง ใช้ต้มเป็นน้ำซุปหรือน้ำก๋วยเตี๋ยวทำให้มีกลิ่นหอมและรสชาติดี เมล็ดใช้เป็นส่วนประกอบของเครื่องแกงของเครื่องแกงเผ็ด นำมาบดคลุกกับเนื้อวัวสดใช้ทำเนื้อสวรรค์ที่มีกลิ่นหอมน่ารับประทาน กลิ่นหอมของเมล็ด ราก ใบ และต้นของผักชีสามารถใช้ดับกลิ่นคาวของเนื้อสัตว์ได้ ผักชีเป็นพืชล้มลุกที่มีอายุสั้นคือ ประมาณ 40-60 วัน ลำต้น ราก ใบ ก้านใบ ดอก และเมล็ดมีกลิ่นหอม สามารถขึ้นได้ในดินแทบทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นดินเหนียว ดินร่วน ร่วนปนทราย แต่จะชอบดินร่วน มีการระบายน้ำดีสามารถปลูกได้ทั่วทุกภาคของประเทศไทย ปลูกได้ตลอดปี ช่วงที่เหมาะสมที่สุด คือ ฤดูหนาว แหล่งปลูกที่สำคัญได้แก่ ราชบุรี นครปฐม และเขตปริมณฑล พันธุ์ผักชีที่นิยมปลูกทั่วไปในประเทศไทย ได้แก่ พันธุ์สิงคโปร์ พันธุ์สิงคโปร์เมล็ดดำ และพันธุ์ไต้หวัน ซึ่งสามารถหาซื้อได้ตามแหล่งขายเมล็ดพันธุ์ผักทั่วไป การเตรียมดิน แปลงปลูกอาจเตรียมแบบยกร่องจีน มีคูน้ำล้อมรอบแบบยกร่องธรรมดา หรือปลูกในแปลงนา โดยการไถพรวนแล้วโรยเป็นแถว ผักชีเป็นผักที่มีระบบรากตื้น การเตรียมดินปลูกผักชีก็ปฏิบัติเช่นเดียวกับการปลูกผักอื่นๆ ทั่วไป โดยขุดหรือไถพลิกดินลึกประมาณ 15-20 เซนติเมตร ตากดินไว้ 5-7 วัน เพื่อฆ่าเชื้อโรคและวัชพืชต่างๆ แล้วพรวนย่อยดินให้แตกเป็นก้อนเล็ก ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักให้มาก คลุกเคล้าให้เข้ากับดินและปรับหน้าดินให้เสมอ การเตรียมเมล็ดพันธุ์ ผักชีเป็นพืชที่ขยายพันธุ์ด้วยการใช้เมล็ด ดังนั้นก่อนที่จะปลูกต้องเตรียมเมล็ดพันธุ์ให้พร้อม โดยการนำผลมาบดให้แตกเป็นสองซีก แล้วนำไปแช่น้ำประมาณ 2-3 ชั่วโมง แล้วเอาขึ้นมาผึ่งลมให้แห้งแล้วเคล้ากับทรายหรือขี้เถ้าทิ้งไว้จนเมล็ดเริ่มงอกจึงนำไปหว่านในแปลง วิธีการปลูก ก่อนปลูกต้องรดน้ำให้ทั่วแปลง นำเมล็ดที่เตรียมไว้มาหว่านลงบนแปลงปลูกที่ได้เตรียมไว้ กลบด้วยดินละเอียดบางๆ แล้วคลุกด้วยฟางหรือหญ้าแห้งอีกชั้นหนึ่ง เพื่อป้องกันต้นอ่อนจากแสงแดดและรักษาความชื้นของผิวดิน หรือจะปลูกโดยใช้วิธีโรยเป็นแถวบนแปลง ให้แต่ละแถวห่างกัน 20-30 เซนติเมตร แล้วทำการถอนแยกให้เหลือระยะระหว่างต้นประมาณ 10-20 เซนติเมตร หลังจากหว่านเสร็จแล้วต้องรดน้ำให้ชุ่ม อัตราการใช้เมล็ดพันธุ์ประมาณ 20 ลิตรต่อไร่ อัตราการใช้เมล็ดพันธุ์จะมากขึ้นหรือน้อยลงกว่านี้ขึ้นอยู่กับความอุดมสมบูรณ์ของดิน ฤดูกาล และเปอร์เซ็นต์ความงอกของเมล็ด หากดินมีความอุดมสมบูรณ์ดีจะใช้เมล็ดพันธุ์น้อยลง เพราะผักชีสามารถเจริญเติบโตได้ดีและรอดตายได้มาก การให้น้ำ ผักชีเป็นผักที่ต้องการน้ำมากแต่ไม่ชอบน้ำขัง ดังนั้น ควรให้น้ำอย่างสม่ำเสมอวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น อย่าให้น้ำมากจนโชกเกินไป เพราะผักชีถ้าถูกน้ำหรือฝนมากๆ มักจะเน่าง่าย สำหรับวัชพืชที่ขึ้นในระยะแรกควรรีบกำจัดโดยเร็ว โดยใช้มือถอน อย่าปล่อยให้ลุกลามเพราะวัชพืชเป็นตัวแย่งน้ำและอาหารจากผักชี การใส่ปุ๋ย ควรใส่ปุ๋ยคอกรองพื้นตอนเตรียมดินก่อนปลูก เมื่อผักชีแตกใบแล้วถ้าจะเร่งให้งามเร็วก็ใช้ปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต (21-0-0) ประมาณ 15-30 กรัม ผสมน้ำ 1 ปี๊บ ฉีดพ่นในแปลงให้ทั่ว ในการใส่ปุ๋ยผักชีมีการปฏิบัติกันหลายแบบแตกต่างกันไปในแต่ละท้องที่ แต่วิธีที่ให้ได้ผลผลินที่ดีคือการใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก ซึ่งเกษตรกรสามารถผลิตผักชีได้สูงถึง 1,300-1,900 กิโลกรัมต่อไร่ และที่สำคัญคือผักชีเป็นผักที่ใช้ประโยชน์จากรากด้วย ดังนั้นในการถอนขึ้นมาจากดินจะต้องได้รากที่สมบูรณ์ ดินปลูกจึงต้องร่วนซุยพอสมควร ฉะนั้นจึงควรใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักให้มากทุกครั้งที่ปลูก หากได้ผักชีที่ต้นโตรากสวยงามก็จะทำให้ได้น้ำหนักมากขึ้นด้วย โรคและแมลง โรคที่อาจพบในผักชี ได้แก่ โรคเน่าที่ใบและโคนต้น ซึ่งป้องกันกำจัดได้โดยการฉีดพ่นสารแมนโคเซป เช่น ไดเทนเอ็ม 45 ในอัตราตามคำแนะนำที่ฉลาก และโรคใบไหม้ป้องกันกำจัดโดยการฉีดพ่นสารมาเน็บ เช่น ไดแทนเอ็ม 22, แมนเซทดี, แคปเทน เช่น ออร์โธไซด์ ในอัตราตามคำแนะนำที่ฉลาก ผักชีมักไม่ค่อยมีแมลงรบกวน แต่ในบางครั้งอาจพบเพลี้ยเข้าทำลาย สามารถป้องกันกำจัดโดยใช้คาร์บาริล เช่น เซฟวิน, คาร์โบซัลแฟน เช่น พอสซ์ อัตราตามคำแนะนำที่ฉลาก ผสมน้ำฉีดให้ทั่วหากจำเป็น ผักชีจะเริ่มเก็บเกี่ยวได้เมื่ออายุประมาณ 30-45 วัน เนื่องจากผักชีสามารถใช้ทุกส่วนบริโภค ควรเก็บเกี่ยวโดยการถอนด้วยมือติดทั้งต้นและรากไม่ขาด แต่ก่อนถอนควรรดน้ำบนแปลงให้ดินชุ่มชื้นเสียก่อนเพื่อสะดวกในการถอน เมื่อถอนเสร็จแล้วนำไปล้างดินออก ตกแต่งโดยเด็ดใบเหลืองใบเสียทิ้ง แล้วมัดๆ ละกิโลกรัม นำไปผึ่งลมแล้วบรรจุเข่ง เพื่อให้ผักชีไม่เกิดการเน่าเละขณะขนส่งอันเนื่องมาจากน้ำแฉะเกินไป ผลผลิตผักชีที่ดีต้องมีใบเขียวสม่ำเสมอ ไม่เป็นโรคใบลายหรือใบไหม้ มีรากขาวมาก รากยาวและไม่ขาด

มะนาว น่ารู้

Sat, 13 Feb 2010 17:07:45 +0700

มะนาว ผลกลมที่มีรสเปรี้ยว สีเขียว สีเหลือง ลูกเล็กใหญ่ต่างไปตามสายพันธุ์ แม้จะขึ้นอยู่ในทวีปแถบโซนใด มะนาวก็คือมะนาวไม้ผล ที่มีรสเปรี่ยวยากจะลืมเลือน ด้วยรสชาติที่เปรี่ยวบาดปากทำให้ไม่อยากจะเชื่อว่า มะนาวคือพี่น้องสายพันธุ์เดียวกับส้มที่หลายคนนิยมชื่นชอบ มะนาวก็ไม่ต่างจากส้มที่มีมากหลากหลายสายพันธุ์ ตามถิ่นที่ปลูก ประเทศไทยเองก็มีพันธุ์ยอดนิยม ที่ปลูกกันมาก อาทิเช่น 1. มะนาวไข่ ที่คนไทยมักนำมาทำมะนาวดอง เนื่องจากมีเปลือกบาง ผลมีลัษณะกลม หัวท้ายยาว มีสีครายไข่เป็ด ผลโตมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2-3 เซนติเมตร 2. มะนาวแป้น เป็นพันธุ์ที่มีน้ำมาก นิยมนำมาทำน้ำมะนาวดื่ม มีกลิ่นหอม ผลกลมแป้น และมีขนาดใหญ่กว่ามะนาวไข่ 3. มะนาวทราย นิยมปลูกมากที่สุด เนื่องจากให้ลูกดกตลอดทั้งปี แต่ส่วนใหญ่ไม่นิยมนำมาบริโภคเพราะน้ำไม่หอมและรสขมปนมักปลูกเป็นไม้ประดับ ด้วยทรงพุ่มที่สวยงาม มะนาวมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Citrus aurantifolia (Christm.& Panz.) Swing.วงศ์ RUTACEAE เป็นไม้ยืนต้นมีทรงพุ่มสูงประมาณ 2-4 เมตร ใบเป็นใบเดี่ยวหนา รูปไข่ ผิวใบไม้มีน้ำมันรสขม ก้านใบมีครีบเล็กๆ ดอกออกเป็นช่อสั้นๆ ที่ปลายกิ่งและที่ซอกใบดอกมีสีขาวและกลิ่นหอมอ่อนๆ ร่วงง่าย ผลเป็นผลกลม สีเขียว ผิวเรียบเกลี้ยง ฉ่ำน้ำ ผลแก่มีสีเหลือง รสเปรี้ยวจัด เจ้าผลกลมเล็กๆ ไม่เพียงมีรสเปรี้ยวจี๊ด แต่ทางด้านการนำมาใช้ประโยชน์มากมาย จากรสเปรี้ยวนั้แหละเป็นที่ทราบกันดีว่า มะนาวเป็นพืชที่มีวิตามินสูงมาก โดยวิตามินชนิดนี้จะช่วยในการป้องกันโรคลักปิดลักเปิด โรคหวัด และยับยั้งการเจริญเติบโตของไวรัสในร่างกาย ใครที่มีปัญหาด้านสุขภาพด้านสุขภาพเจ็บป่วยเป็นหวัดบ่อยอาจหันมาใช่วิธีการง่ายๆ โดยการดื่มน้ำมะนาววันละ 1 ลูก ก็จะช่วยป้องกันโรคภัยให้ร่างกายได้ แต่เนื่องจากน้ำมะนาวมีความเปี่ยวมากจึงมีฤทธิ์เป็นกรด ในการรับประทานก็ควรจะรับประทานในขณะที่ท้องไม่ว่าง เพื่อป้องกันกรดที่จะกัดกระเพาะอาหารได้ จากกรดธรรมชาตินี้เอง จึงเป็นที่มาของกรดน้ำมะนาวมาใช้ในการทำให้เนื้อนุ่มก่อนที่จะนำมาประกอบอาหาร เปลือกมะนาวที่เหลือก็นำมาใช้ถูข้อศอก หัวเข่า ที่ด้านช่วยให้ผิวนุ่มหรือจะนำมาโรยด้วยเกลือ ใช้ขัดก๊อกน้ำหรือเครื่องทองเหลือง ทองแดง เพื่อให้เกิดความเงางาม เป็นประกายเหมือนใช้ของใหม่อยู่ตลอดเวลา การใช้ประโยชน์ด้านสมุนไพรของมะนาว มีดังนี้คือ 1. ใบ - ใช้สด นำมาต้มกิน ใช้เป็นยาแก้ไอ ละลายเสมหะ แก้ท้องอืด ท้องเสีย ช่วยขับลม และทำให้เจริญอาหาร 2. ผล - ใช้ผลสด นำมาคั้นน้ำกิน หรือกินสด เป็นยาแก้ กระหาย แก้ร้อนใน บำรุงธาตุ เจริญอาหาร แก้เลือดออกตามไรฟันและถ่ายพยาธิ หรือใช้ผลดองเกลือจนเป็นน้ำสีน้ำตาล ใช้เป็นยาขับเสมหะทำให้ชุ่มคอ 3. เปลือกผล - ใช้เปลือกผลแห้ง ต้มเอาน้ำกิน เป็นยาแก้จุกเสียด แน่น แก้ปวดท้อง ขับเสมหะ บำรุงกระเพาะอาหาร ขับลม 4. ราก - ใช้รากสด นำมาต้มเอาน้ำกิน เป็นยาแก้การฟกช่ำจากการถูกกระแทก หรือการหกล้มแก้ปวด และแก้พิษสุนัขบ้า สารเคมีและสารอาหารสำคัญ ในผิวเปลือกของมะนาว มีน้ำมันหอมระเหย ซึ่งประกอบด้วย limonene,linalool,terpineol ในน้ำมะนาว มีสารเคมีเช่น Siaronoid,Organic acid,citral และวิตามินซี คุณค่าทางอาหารของมะนาว ประกอบด้วย น้ำ 89.37 เปอร์เซนต์ แคลเซียม 0.033 เปอร์เซ็น ฟอสฟอรัส 0.024 เปอร์เซ็น เหล็ก 0.0006 เปอร์เซ็นต์ และโปรแตสเซียม 0.193 เปอร์เซ็นต์ มะนาวเป็นพืชที่ให้ผลผลิตดีในช่วงเดือนมิถุนายนถึงเดือน สิงหาคม ซึ่งถือเป็นช่วงที่มะนาวล้นตลาด จนบ้างคนเรียกว่าตลาดแตกเลยที่เดียว ช่วงนี้จึงเป็นช่วงที่เกษตรกรผู้ปลูกจะต้องทนรับราคาถูกแสนถูก เหมือนซื้อแล้วได้เปล่า ต่างจากช่วงเดือนเมษานที่ผลผลิตมะนาวยังมีออกสู่ตลาดไม่มากนักทำให้ราคาไม่ถูกไม่แพงจนเกินไป คนปลูกยิ้มได้ คนซื่อก็พอใจแต่เมื่อถึงฤดูกาลที่มะนาวออกมามากก็นับผู้บริโภคเอง เนื่องจากประโยชน์ของมะนาวมีมากไม่เพียงปรุงแต่งรสชาติอาหาร แต่ยังรวมไปถึงประโยชน์ในการเป็นเครื่องสำอางราคาถูก มะนาวสามารถนำมาใช้เป็นครีมทาผิว ทำได้โดยนำมะนาวมาผ่าซีก ใช้ทาตามแขนขา หรือส้นเท้า หรืออาจใช้เปลือกมะนาว ที่คั้นน้ำออกแล้วทาบริเวณมือ ก็จะช่วยให้มือนิ่มนุ่มนวล ซึ่งการทำเช่นนี้จะช่วยให้ผิวสนชื่นเปล่งปลั้ง ไม่แห้ง หรือจะนาทำน้ำยาดับกลิ่นปาก โดยก่อนการแปรงฟันเตรียมน้ำมะนาวให้พร้อม ตัดผ้าขาวบางเป็นชิ้นเล็กตามขนาดที่ต้องการแปรงฟันตามปกติเมื่อเสร้จแล้วให้เทน้ำมะนาวลงไปในผ้าขาวบางที่เตรียมไว้ จากนั้นนำอมในปาก หรือหันมะนาวเป็นชิ้นเล็กๆแล้วพันด้วยผ้าขาวบางอมไว้ได้เช่นกัน การทำเช่นนี้น้ำมะนาวจะค่อยๆซึมผ่านออกสู่ไรฟัน ช่วยรักษารากฟัน กลิ่นปาก ทำให้หายใจโล่ง แก้ร้อนในกระหายน้ำ มีความพยายามเป็นอย่างมากที่จะนำมะนาวมาใช้ประโยชน์ หรือแปรรูปเพื่อมูลค่า ซึ่งสามารถทำได้หลายรูปแบบ เช่น มะนาวดองเปรี้ยว หวานมะนาวแช่อิ่ม มะนาวผง น้ำมะนาว รวมทั้งวิธีต่างๆ ที่จะยืดอายุมะนาวให้นานขึ้นทั้งในรูปแบบของการเก็บรักษา เช่น การฝังมะนาวลงในกระบะทราย การคั้นน้ำมะนาวเก็บไว้ หรือแม้แต่การใช้ภูมิปัญญาด้วยการเจาะมะนาวเป็นรูเล็กๆ เมื่อต้องการใช้ในปริมาณน้อย บีบเอาน้ำออก เมื่อใช้เสร้จแล้วก็นำเนยแข็งมาอุดรูไว้ก็จะช่วยประยัดไม่ต้องเสียมะนาวไปทั้งลูก ส่วนการใช้ประโยชน์ในต่างประเทศมีรายงานพบว่า มีการใช้มะนาวเป็นยาคุมกำเนิดมาตั้งแต่อดีตแถบบริเวณเมดิเตอร์เรเนียนด้วยการใช้สำลีชุบน้ำมะนาวแล้วสอดเข้าไปในช่องคลอดก่อนการมีเพศสัมพันธ์ กรดซิตริกที่มีอยู่ 5 % จะช่วยให้เสปิร์มไม่สามารถเคลื่อนตัวเข้าไปได้จำนวนครึ่งหนึ่งในเวลา 5 นาที วิธีการนี้อาจมีการใช้กันในบางพื้นที่ แต่สำหรับประเทศไทยคงต้องมีการศึกษาและการวิจัยความเหมะสมและความเสี่ยงกันอย่างจริงจังก่อนที่จะนำใช้เพื่อลดปัญหาและความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นในอนาคต มะนาว พืชใกล้ตัว ไม่เพียงอยู่ในครัวแต่ยังขจรไปทั่ว จากสรรพคุณและประโยชน์ที่ใช้ได้อย่างปลอดภัย และที่สำคัญราคายังถูกอีกด้วย แหล่งที่มา http://www.santiherb.com/?ContentID=ContentID-091012100421449

โครงงานทดลอง

Sat, 19 Dec 2009 10:59:51 +0700

บทคัดย่อ “น้ำมันใสด้วยสมุนไพรพื้นบ้าน” เป็นโครงงานประเภททดลองที่ทำขึ้นเพื่อใช้เปลี่ยนคุณภาพของน้ำมันที่เคยใช้ทอดแล้ว(น้ำมันทอดซ้ำ) การที่เราใช้น้ำมันทอดซ้ำนั้นจากการศึกษาของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา สำรวจตัวอย่างน้ำมันทอดจากร้านแผงลอยและรถเข็น ได้แก่ น้ำมันทอดปาท่องโก๋ น้ำมันทอดเต้าหู้ น้ำมันทอดไก่ น้ำมันทอดลูกชิ้น/ทอดมัน และน้ำมันทอดกล้วย/มัน/เผือก จำนวน 187 ตัวอย่าง น้ำมันทอดอาหารจากร้านอาหารจานด่วน จำนวน 64 ตัวอย่าง และน้ำมันทอดบะหมี่จากโรงงานอุตสาหกรรมบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป จำนวน 3 ตัวอย่าง พบน้ำมันที่ทอดซ้ำเสื่อม คุณภาพและอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพถึงร้อยละ 13 ดังนั้นน้ำมัน จึงเป็นสิ่งที่เราควรเลือกใช้ “น้ำมันใสด้วยสมุนไพรพื้นบ้าน” นี้ เป็นน้ำมันที่มีความสะอาด ใส และปลอดภัย โดยมีสมุนไพรจากข่าที่ช่วยเปลี่ยนคุณภาพของน้ำมัน พบว่า น้ำมันทอดซ้ำเมื่อใช้ทอดกับข่าที่ตากแห้ง ทอดเป็นเวลา 5 นาที ทำให้น้ำมันมีลักษณะใสขึ้น อย่างเห็นได้ชัดจนคล้ายกับน้ำมันพืชที่ยังไม่ได้ใช้ คือเป็นน้ำมันที่สะอาด สามารถนำไปใช้ประกอบอาหารได้จริง โดยทำการทดลองกับสมุนไพรอยู่ 3 ชนิด คือ ตะไคร้ ใบมะกรูด และข่า ผลจากการทอดตะไคร้กับน้ำมันทอดซ้ำจะได้น้ำมันที่มีความใส แต่ยังคงมีตะกอนขุ่นขาวของน้ำมันอยู่ ผลจากการทอดใบมะกรูดกับน้ำมันทอดซ้ำจะได้น้ำมันที่มีสีคล้ายน้ำใบเตย แต่ไม่มีตะกอนขุ่นขาวของน้ำมัน และผลจากการทอดข่ากับน้ำมันทอดซ้ำจะได้น้ำมันที่ใสสะอาด และไม่มีตะกอนขุ่นขาวของน้ำมันเลย จากการทดลองยืนยันได้ว่าข่ามีคุณสมบัติที่สามารถเปลี่ยนคุณภาพของน้ำมันให้ใส สะอาด ได้จริง

share for TU-GET

Sun, 26 Feb 2012 15:23:24 +0700

For TU-GET I have exam on 23nd Februarty,2012 It is quite difficult for me but not much. it consist 3 parts, there are grammar(errors and completes) vocabulary and readings. I have just 3 hours since nine - at noon. I like the part of grammar so much because it very easy,ah..ah..I dont' know the score that I will have. In part reading is easy ,too. The difficult for me is vocabulary because I have never seen them. Someone told me that they from newspaper ,poem, pross ,science,and so on.